Q- interviews
QUBIT 108
ωσης στα οποία κατά κάποιον τρόπο οι άλλοι χρήστες κάνουν αυτήν την επιλογή. Μπαίνοντας δηλαδή κανείς στο προφιλ του στο facebook ή στο twitter θα δει κά-
ποιες πληροφορίες που έχουν αναρτήσει άλλοι χρήστες που παρακολουθεί, άρα κατά κάποιον τρόπο έχουν κάνει μια επιλογή για εκείνον. Όλα αυτά ανακατεύουν αλγοριθμικές αυτοποιημένες διαδικασίες και κοινωνικές σχέσεις. Οι αλγόριθμοι δεν λειτουργούν μόνοι τους, σχετίζονται πάντα με την ιεράρχηση κοινωνικών σχέσεων οι οποίες αριθμοποιούνται-ποσοτικοποιούνται για να χρησιμοποιηθούν
από έναν υπολογιστή.
Ποιο είναι το βασικότερο πρόβλημα που προκύπτει;
Το πρόβλημα είναι ότι δημιουργείται μια εξάρτηση του χρήστη ως προς αυτούς τους διαμεσολαβητές και το πολιτικό ζήτημα που προκύπτει είναι το κατά πόσο αυτοί οι διαμεσολαβητές είναι ουδέτεροι, τι τύπου συμφέροντα εξυπηρετούν; Τα
συμφέροντα του χρήστη ή εκείνων που προσφέρουν την πληροφορία;
Δυστυχώς, αυτό το πρόβλημα εντείνεται περισσότερο τα τελευταία χρόνια από την ολιγοπωλιακή φύση αυτής της αγοράς. Δεδομένου ότι αυτοί οι παίκτες -οι GAFAM οπως λεμε στην Γαλλία (Google, Apple, Facebook, Amazon, Microsoft)- είναι πολύ λίγοι, η δύναμη που έχουν στην ιεράρχηση είναι ακόμη μεγαλύτερη καθώς ο χρή-
στης έχει πολύ λιγότερες επιλογές από ό,τι θα έπρεπε.
Μπορούμε με κάποιο τρόπο να το αποφύγουμε;
Όσο χρησιμοποιούμε το διαδίκτυο όχι, δεν μπορούμε να το αποφύγουμε.
Μια αποτελεσματική λύση είναι να μην χρησιμοποιούμε το διαδίκτυο, να μην χρησιμοποιούμε smartphones και μηχανές αναζήτησης. Αυτό είναι κάτι που μπορεί να φαίνεται δύσκολο αλλά δεν είναι αδύνατο. Είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι υπάρχει και αυτή η εναλλακτική λύση. Υπάρχουν ριζοσπαστικοί διανοητές που την προτείνουν και είναι μια πρόταση αξιοσέβαστη. Ίσως μας φέρνει σε δύσκολη θέση γιατί έχουμε συνηθίσει να νομίζουμε ότι αυτά τα πράγματα είναι απαραίτητα αλλά υπάρχει η δυνατότητα. Βέβαια, δυσκολεύει σε μεγάλο βαθμό την κοινωνική και την επαγγελματική μας ζωή αλλά μπορεί να γίνει μέσα σε ένα συγκεκριμένο πλαίσιο. Εγώ προσωπικά, δεν χρησιμοποιώ smartphone, είναι μια επιλογή που έχω κάνει, η οποία πολλές φορές με δυσκολεύει στις κοινωνικές και επαγγελματικές μου σχέ-
σεις. Υπάρχει ένα τίμημα που πληρώνεται αλλά μπορεί να γίνει.
Μία δεύτερη λύση είναι να κάνουμε προσεκτική χρήση αυτών των εργαλείων. Υπάρχουν τρόποι να αποφύγουμε την συνεχή επιτήρηση, να αντιμετωπίσουμε τον διαφημιστικό εκβιασμό, παραδείγματος χάριν 30 με 40% των χρηστών χρησιμο-
ποιούν adblockers, μια τακτική που έχει αποτέλεσμα. Η τρίτη λύση είναι να χρησιμοποιούμε εναλλακτικά εργαλεία: ελεύθερο λογισμικό, πλατφόρμες που δεν