(INTERNATIONALE)
SAMEN(NET)WERKING
MEERTALIGE KINDEREN
NEDERLANDS LEREN: DAT
KLINKT ALS MUZIEK
KAREN REEKMANS
ONDERZOEKSTER EXPERTISECENTRUM
PXL-ONDERWIJSINNOVATIE
Departement PXL-Education
Limburg telt door haar mijnverleden
heel wat meertalige kinderen. Het toe-
nemend aantal vluchtelingenkinderen
deed dat aantal nog verder stijgen.
Hoe ga je in de klas om met kinderen
die een andere thuistaal spreken? Hoe
kan je met hen op een creatieve, inter-
actieve manier aan de slag? En kunnen
muziek en beeld helpen om hun taal-
vaardigheid te ontwikkelen? PXL-on-
derzoekster Karen Reekmans onder-
zocht het in het project taalCULTuur.
KLINKT ALS MUZIEK
“In de lerarenopleiding bestaat de keu
zemodule meertaligheid al tien jaar. In
dat vak gaan we met studenten kleuter-,
lager en secundair onderwijs uit binnen-
en buitenland na hoe we jonge kinde
ren op een speelse manier een vreemde
taal kunnen leren”, legt Karen Reekmans
uit. “Dat muziek en drama taalontwikke
ling op een prettige manier stimuleren,
was ons al langer duidelijk. In die con
text werken we al jarenlang samen met
muziekdocente Elisabeth Henry van de
lerarenopleiding van de Haute Ecole
Liège. De Waalse en Vlaamse studenten
staan samen voor de klas. Zo bouwen
ze een netwerk uit en leren ze elkaars
buurttaal. Daarnaast experimenteren
we met meertalig voorlezen waarbij we
ook de moedertaal van onze internatio
nale studenten – en meertalige leerlin
gen - een plek geven.”
JACKSON POLLOCK
“Hoe meer zintuigen je prikkelt, hoe
rijker een leerervaring wordt en des te
sneller, beter en gemotiveerder gaan
kinderen een nieuwe taal verwerven.
Daarom sla je als taaldocent het best de
handen in elkaar met je collega´s uit de
kunsten. Met dat idee in het achterhoofd
ben ik op mijn collega´s afgestapt. Kris
Nauwelaerts (PXL-MAD School of Arts)
reageerde meteen enthousiast. En ook
Dienne Bogaerts van PXL-Music zette
graag mee haar schouders onder dit
project. We brachten studenten uit ver
schillende departementen samen en
lieten hen muzische workshops uitwer
ken waarbij ze kinderen trachten te sti
muleren om te experimenteren met en
te communiceren over hun ervaringen
met muziek, beeld en drama.”
“We ontwierpen speelse workshops
waarbij kinderen bijvoorbeeld op het
ritme van muziek action-painting-ge
wijs gingen schilderen met penselen,
hun vingers, hun neus en hun tenen.
Na die workshop bleken de leerlingen
effectief in staat om in het Nederlands
over hun ervaringen te communice
ren. De nieuwe woordenschat rond
lichaamsdelen hadden ze onderweg
spontaan opgepikt. De scholen die aan
ons project meewerkten, waren in de
wolken. Om ook andere scholen hand
vaten aan te reiken, bundelden we onze
ideeën in de inspiratiegids Vertaalde
Verbeelding.”
VAN LIMBURG NAAR EUROPA
“De relevantie van deze ideeën
overstijgt de grenzen van Limburg
en Vlaanderen. Andere Europe
se landen worstelen met dezelfde
uitdagingen. Daarom stimuleerde mijn
onderzoekshoofd Wouter Hustinx mij
om onze ideeën verder uit te diepen in
een Erasmus+project.
We zochten gelijkgezinde partners uit
Portugal, Gran Canaria en Turkije, en
schreven samen een projectaanvraag.
Met succes, want vorig jaar kregen we
financiering om dit ArtiCULan-project
verder uit te bouwen. Samen willen we
de taal-leerervaring nog verder verrij
ken. Bovendien kregen we van de Ne
derlandse Taalunie nog extra financie
ring en kreeg ook dans een plek in dit
verhaal.”
“Meertaligheid is een ongelooflijke op
portuniteit in de wereld vandaag. Als
we kinderen op jonge leeftijd al kunnen
onderdompelen in stimulerende, meer
talige leeromgevingen, dan worden we
daar straks allemaal beter van. Meer
taligheid alle kansen geven: dat klinkt
toch als muziek.”