Liria e fjalës në marrëd
Dt:02/10/2013
L
iria e fjalës është një nga nenet më të
rëndësishme në kushtetutat e shumicës
së vendeve. E drejta e lirisë së shprehjes
njihet si një e drejtë humane nën Nenin 19
në Deklaratën Universale të të Drejtave të
Njeriut, dhe në ligjin ndërkombëtar të të
drejtave të njeriut në Konventën Ndërkombëtare të të Drejtave Civile dhe Politike (ICCPR). Për më shumë, shumë kushtetuta
janë bazuar në lirinë e fjalës, për shembull
Kushtetuta e Shteteve të Bashkuara. Sipas
Fjalorit të Oksfordit, liria e fjalës nënkupton:
“E drejta politike për të shprehur/komunikuar
çdo opinion, ide pa censurë apo shtrëngim.”
Kur ne flasim rreth lirisë së fjalës, ne gjithashtu flasim për lirinë e shprehjes që shpesh
përdoren si sinonime por përfshin aktin e të
ndjekurit, të marrit dhe ndarjes së informacionit dhe ideve. Liria e fjalës është baza e
një shteti demokratik, por a nënkupton liria
e fjalës që ju mund të thoni apo shpërndani
çdo lloj informacioni që mund të posedoni
edhe nëse ky akt rrezikon integritetin dhe
sekretet e një vendi?
Kjo ese do të fokusohet më shumë mbi rastin sesi liria e fjalës ndikon në marrëdhëniet
ndërkombëtare. Për të qenë më specifik,
do të fokusohem në rastin e WikiLeaks me
themelues Julian Assange dhe Edward
Snowden të NSA-së.
WikiLeaks është një organizatë ndërkombëtare, jofitimprurëse dhe onlinë qëllimi
i së cilës është të publikojë informacion
sekret dhe media të klasifikuara, të panjohura për publikun, nga burime anonime.
Për shembull, faqja në internet ka publikuar informacion të vlefshëm rreth luftës
në Afganistan dhe Irak. Këta artikuj e kanë
nxjerrë faqen në internet në faqet e para
të shumë gazetave në mbarë botën. Sipas
Wikipedia-s dhe The Guardian, disa nga informacionet e publikuara përfshinin dokumente të arrestimeve dhe akteve të luftës
në Afganistan dhe gjithashtu faqja ka nxjerrë
dokumente mbi korrupsionin në Kenia. Sipas faqes së WikiLeaks, qëllimi i saj është “të
sjellë lajme të rëndësishme dhe informacione
për publikun... një nga aktivitetet tona më të
rëndësishme është të publikojmë materiale
nga burime origjinale përkrah historive tona
të lajmeve që lexuesit dhe historianët të shohin njësoj provat e së vërtetës.” Themeluesi
i WikiLeaks ka kërkuar azil në Ekuador dhe
në këto kohë ai po jeton në ambasadën e
tyre në Londër, Britani. Sipas The Independent, Assange është mbyllur në ambasadën
e Ekuadorit në përpjekje për të shmangur
ekstradimin në Suedi ku ai është nën hetim
nën pretendimin e një abuzimi seksual. Arsyeja pse Assange gjendet në mbrojtje diplomatike nga Ekuadori është sepse ai beson