Prawo do wycofania się
Przypomnij sobie sytuację, w której nie mogłeś zrezygnować, choć bardzo chciałeś. W życiu codziennym jest to przerażające, a w badaniu wręcz traumatyczne. Każdy uczestnik eksperymentu powinien mieć możliwość zrezygnowania w dowolnym momencie. Złamanie tej zasady prowadzi do poważnych napięć psychicznych i fizycznych. Eksperyment więzienny Zimbardo z 1971 roku w Stanford jest najbardziej dramatycznym przykładem takiego naruszenia. Osoby, które chciały przerwać udział, były manipulowane i namawiane, by pozostać, co doprowadziło do narastającej agresji, stresu i poczucia bezradności. Choć przewidywany czas trwania doświadczenia to 2 tygodnie, badacze musieli przerwać je po 6 dniach ze względu na brutalność i agresję. Zjawisko to pokazuje, jak łatwo warunki eksperymentalne mogą wymknąć się spod kontroli, jeśli nie przestrzega się fundamentalnych zasad etyki.
Świadoma zgoda
Świadoma zgoda to coś, co w codziennym życiu uważamy za oczywiste – zanim podpiszesz umowę, chcesz wiedzieć, na co się zgadzasz. W psychologii jest podobnie. Zgoda, oznacza, że uczestnik jest w pełni poinformowany o celu badania( lub poinformowany o nim później), metodach, ryzyku oraz przede wszystkim możliwych skutkach jego udziału. „ Monster Study” z 1939 roku, pokazało, co się dzieje, gdy świadoma zgoda nie istnieje. Badanie obejmowało dzieci z sierocińca, a jego celem było sprawdzenie, jak krytyka lub pochwała wpływa na rozwój mowy, w tym pojawienie się jąkania. Dzieci zostały podzielone na dwie grupy: w jednej były chwalone za poprawną wymowę, w drugiej systematycznie krytykowane i przekonywane, że mają problemy z mową. Eksperyment nie przewidywał świadomej zgody ani nie informował opiekunów o ryzyku, a jego skutki były trwałe – dzieci z grupy krytykowanej często zaczynały jąkać się, a ich poczucie własnej wartości uległo znacznemu obniżeniu. Badanie stało się przykładem rażącego naruszenia etyki w psychologii, gdyż cała odpowiedzialność moralna spoczywała na badaczach, a dzieci zostały narażone na długotrwałą traumę.