BÖLÜM 3.1 • NORMAL BÜYÜME
Kemikleşmenin, ara kıkırdak evresi olmadan doğrudan doğruya bağ dokusunun kemikleşmesi şeklinde
olduğu yassı kemiklerde de doğumda olgunlaşma tamamlanmamıştır. Kraniyum kemikleri buna en iyi örnektir. Yenidoğanın baş kemikleri, membranöz kısımlar (fontaneller) ile birbirinden ayrılmıştır. Doğumda
6 fontanel bulunur (anterior, posterior, 2 sfenoid ve
2 lambdoid fontaneller). Anterior fontanel dışında,
diğerleri ilk aylar içinde kapanır. Normal çocukta anterior fontanelin kapanması genellikle 10-16 aylar arasında olur (en erken 3 ay, en geç 18 ay; bazen normal
çocukta ön fontanel doğumda da kapanmış olabilir).
İlk yaşlarda baş kemikleri arasında suturalar da açıktır. Suturaların kapanması puberte de tamamlanır. Suturaların bir kısmının zamanından evvel kapanması,
anormal kafa şekillerine ve bazen de kafaiçi basıncının
artmasına yol açar. Bütün suturaların erken kapanması
nadir bir mikrosefali nedenidir.
Paranazal sinüsler yenidoğanda mevcuttur. Ancak
çok küçüktür ve röntgen filminde görülmez. Frontal
sinüslerin oluşumu 3 yaşına doğru başlarsa da ancak
6-7 yaşında radyolojik olarak saptanabilir. Mastoid
antrumunda hava boşlukları ise 4-5 yaştan sonra görülür (2,18).
KAYNAKLAR
1. Tanner JM. Foetus into Man: Ware:Castle Publications, 1989.
2. Bundak R, Neyzi O. Büyüme-gelişme. Neyzi O, Ertuğrul T (yazarlar). Pediyatri, İstanbul: Nobel Tıp Kitabevleri, 2010:89-113.
3. Rosenfield RL, Cuttler L. Somatic growth and maturation. In: DeGroot LJ, Jameson JL (eds). Endocrinology. fourth edition, Philadelphia, London: W. B. Saunders Company, 2001: 477.
4. Barker DJ. The development origins of adult disease. J AM Coll
Nutr 2004; 23:588-95.
29
5. Skinner MK. Environmental epigenetic transgenerational inheritance and somatic epigenetic mitotic stability. Epigenetics 2011; 6:
838-842.
6. Gluckman PD. The endocrine regulation of fetal growth in late
gestation: The role of insulin-like growth factors. J Clin Endocrinol
Metab 1994; 80: 1047-1050.
7. Hay WW Jr, Catz CS, Grave GD, Yaffe SJ. Workshop summary: Fetal
growth: Its regulation and disorders. Pediatrics 1997; 99: 585-591.
8. Reither EO and Rosenfeld RG. Normal and aberrant growth. In:
Wilson JD, Foster DW, Kronenberg HM, Larsen PR (eds). Williams
Textbook of Endocrinology. 9th edition, Philadelphia: W. B. Saunders Company, 1998:454-471
9. Karlberg J, Engstron I, Karlberg P, Fryer JG. Analysis of linear
growth using a mathematical model. Acta Paediatr Scand 1987;Suppl. 76:478-88
10. WHO Multicentre Growth Reference Study Group (2006). WHO
Child Growth Standards based on length/height, weight and age.
Acta Paediatr Supl 450:76-85.
11. Fredriks AM, van Buuren S, Jeurissen SER et al. Height, weight,
body mass index, and pubertal development reference values for
children of Moroccan origin in the Netherklands. Acta Paediatr
2004; 93: 817-824.
12. Tate AR, Dezateux C, Cole TJ. Millenium Cohort Study Child Health
Group. Is infant growth changing? Int. J Obes 2006; 30: 1094-1096.
13. Neyzi O, Furman A, Bundak R, Günöz H, Darendeliler F, Bas F.
Growth references for Turkish children aged 6 to 18 years. Acta
Paediatr 2006; 95(12):1635-41.
14. Gökçay G, Furman A, Neyzi O. Updated growth curves for Turki