KISIM XXIX Göz Hastalıkları
Kısım Çeviri Editörü: Doç. Dr. Ahmet Taylan Yazıcı
Bölüm 610
Büyüme ve Gelişme
Scott E. Olitsky, Denise Hug, Laura S. Plummer ve Merrill Stass-Isern
Çeviri: Uzm. Dr. Kemal Yüksel
Miadını dolduran bir bebeğin göz boyutu doğumda, yetişkin
gözünün yaklaşık %65’idir. Büyüme doğumdan sonraki bir yılda maksimum ve en hızlı seviyededir, fakat 3. yıla doğru yavaşlamaya başlar ve puberteye kadar yavaşlayarak küçük değişiklikler meydana gelir. Gözün ön yapısı doğumda göreceli olarak
daha geniş fakat daha sonra ön yapılarının büyümesi arka yapıların büyümesinden daha azdır. Bu ilerleyen değişiklikler sayesinde göz küresel bir hal alır.
Bölüm 611
Göz Muayenesi
Scott E. Olitsky, Denise Hug, Laura S. Plummer ve Merrill Stass-Isern
Çeviri: Uzm. Dr. Kemal Yüksel
Yeni doğanlarda gözlerin muayenesi pediatrik değerlendirmenin rutin bir parçasıdır. Aile hekimlerinin aşikar, gizli ve asemptomatik hastalıklarını belirlemede rolleri çok büyüktür. En iyi
tarama yöntemi ise (3-5 yaş döneminde) hala araştırılmaktadır.
“The American Academy of Ophthalmology” (Amerikan Oftalmoloji Akademisi) önlenebilir görme kayıplarını en aza indirmek için okul öncesi göz tarama kılavuzu önermektedir (Tablo
611-1). Bu testler ayrıca çocuk hastalıkları uzmanları tarafından
rutin muayeneler sırasında da yapılabilir. Çocuklar ayrıca göz
doktorları tarafından görme ile ilgili bir anormallik ya da görme
bozukluğu belirlendiğinde ya da şüphelenildiğinde taramadan
geçirilmelidir. Oftalmolojik kalıtsal hastalıklar açısından yüksek riskli bulunan çocukların örneğin, genetik olarak kalıtılan
okuler durumlar ve çeşitli sistemik hastalıkları olanlarında göz
doktoru tarafından taramadan geçirilmesi gerekmektedir.
Çocuk doktoru ya da göz doktoru tarafından yapılmış temel
muayene de olması gereken göz taramaları şunlardır: görme
keskinliğinin değerlendirilmesi, görme alanı, pupillerin değerlendirilmesi, göz hareketleri ve hizalama, genel harici tarama,
fundus muayenesi. Gerektiğinde göz doktoru tarafından biyomikroskopi, sikloplejili refraksiyon, tonometre ile göz içi basıncı
ölçümü yapılır. Özel durumlarda gereken özel tanısal testler ise;
ultrasonagrafik muayene, floresan anjiyografi, elektro retinografi, görsel uyarı testi (VER).
GÖRME KESKİNLİĞİ
Görme keskinliği ile ilgili birçok test bulunmaktadır. Kimi
testler klinisyenlerin tercihine ve tecrübesine bağlıyken kimi
ise çocuğun yaşı ve sizinle işbirliği yapma yeteneğine bağlıdır. Bebeklere uygulanan en bilindik görme keskinliği testi
bir hedef belirtme ve o hedefi takip edebilme yeteneğini değerlendirmedir. İlk altı haftada uygun bir obje ile bebeğin bu
objeyi refleks olarak takip edip etmediğine bakılır. Bu test ço2148
cuğu ilgilendiği kişinin kucağına rahat bir şekilde oturtularak
uygulanır. Dikkat çekecek olan görme objesi genellikle parlak
renkli oyuncaktır ve bu oyuncak yavaşça sağa ve sola hareket
ettirilir. Muayeneyi yapan kişi bebeğin gözleri objeye doğru
dönüyor mu ve onu takip ediyor mu etmiyor mu bunu gözler.
Muayeneyi yapan kişi bir eliyle bebeğin bir gözünü kapatıp
sırayla her iki gözü de test edebilir. Test anında ses çıkartan
objelerin kullanılması görsel uyarının saflığını gölge düşürse
de pratikte keskin sesli çıngıraklar bebeğin farkındalığını ve
ilgisini arttırır.
İnsan yüzü test objelerinden daha iyi bir hedeftir. Muayene
eden kişi bebeğin önünde kendi yüzünü kullanıp kendi yüzünü
sağa sola çevirebilir. Eğer muayene edenin bu yüz hareketlerinden bir şey elde edilememişse bebeğin yakınından bu hareketleri yapması istenilebilir. Şu unutulmamalıdır ki zayıf bir görmeye sahip olan bir çocuk özellikle sadece bir gözü etkilenmiş ise
büyük objeleri görme zorluğu çekmeden takip edebilir.
Bir çocuğun görme keskinliğini bir obje ile test etmek ancak
çocuk 2,5-3 yaşlarındaysa mümkün olabilmektedir. Bu yaşlardaki çocuklar şematik resimlerle ve okuma gerektirmeyen grafiklerle teste tabi tutulurlar. Her göz ayrı olarak test edilmelidir.
Gözlerini kısmasının engellenmesi olmazsa olmazdır. Muayene
eden kişi bulunduğu yerde test boyunca çocuğu gözlemlemek
için kapatıcı bulundurmalıdır. Muayene eden kişi yine çocuğa
güven aşılamalı ve cesaretlendirmelidir, çünkü çocuk bulunduğu durumun yaptığı bir hatadan dolayı aldığı ceza olarak algılayabilir.
E testi, çocuğun harflerin yönlerine odaklanması testi. Bu
test okul öncesi çocuklar için görme keskinliği testinde en yaygın kullanılan testtir. Sağ-sol uygulaması aşağı-yukarı uygulamasından daha karışıktır. Testten önce denemelerle uygulanabilecek olan bu test 3-4 yaş arası çocuklar için uygulanabilir.
Görme keskinliği testlerinden bir diğeri ise Snellen acuity
chart’dır (Snellen görme keskinliği şema