„Jesteśmy centrum – miejscem spotkań, dialogu, refleksji i działania. To stąd rozciąga się widok zarówno na były obóz Auschwitz, jak i na współczesny świat. Wierzymy, że właśnie tu powinny rodzić się pytania i pomysły, jak mierzyć się z nienawiścią, której echo wciąż brzmi wokół nas. Jesteśmy edukacją – ponieważ pomagamy ludziom w osobistym spotkaniu z historią Auschwitz
i Szoa. To spotkanie zmienia – nie tylko rozumienie przeszłości, ale i spojrzenie na teraźniejszość” – dodał.
„[Żyjemy] w bardzo trudnych czasach, chyba wszyscy to odczuwamy” – tak rozpoczął swoje wystąpienie dyrektor Muzeum dr Piotr Cywiński, wskazując na główny cel tegorocznej konferencji: dyskusję o pamięci w świecie, który staje się „coraz bardziej złożony, coraz bardziej populistyczny, coraz mniej przewidywalny i coraz brutalniejszy”. Piotr Cywiński podkreślił, że pamięć
i upamiętnianie często przybierają dość poważną formę, związaną z poczuciem obowiązku, powinności i pracy. „Pada pytanie o cel tej pamięci” – podkreślił, zastanawiając się, czy taki sposób mówienia o pamięci jest wystarczająco zachęcający dla szesnasto- i siedemnastolatków, do których często się zwracamy.
Piotr Cywiński mówił o presji wywieranej na osoby zajmujące się pamięcią, od których oczekuje się wskazówek, co powinniśmy robić w tych trudnych czasach. Zacytował Eli Wiesela, który
w swoich wspomnieniach „Noc" stwierdził, że „w każdym pytaniu tkwi potęga, której na próżno szukać w odpowiedzi”, i zaznaczył, że pamięć powinna stawiać pytania, zauważając, że pytania te są zwykle trudne, bez jednoznacznych odpowiedzi. Jednak w tym właśnie tkwi moc pamięci – rodzi ona bowiem moralny niepokój o nasze myśli, wybory, działania, nasze zaangażowanie
i nawet sens naszego życia w dłuższej perspektywie.∎