Międzynarodowa Konferencja Edukacyjna Publikacja pokonferencyjna | Seite 38

Dr Lena Casiez jest kierowniczką Działu Badań nad Kulturą Edukacji i Spraw Międzynarodowych

w Fundacji Camp des Milles oraz w Katedrze UNESCO na rzecz Edukacji dla Obywatelstwa, Nauk Humanistycznych i Konwergencji Pamięci, dzielonej z Uniwersytetem Aix-Marseille i kierowanej przez prof. Alaina Chouraqui’ego, prezesa Fundacji Camp des Milles. Posiada doktorat z prawa międzynarodowego, którego tematem jest odpowiedzialność za zapobieganie masowym zbrodniom. Obecnie należy do francuskiej delegacji do IHRA. Casiez jest również członkinią Instytutu Międzynarodowych Studiów Humanitarnych i ekspertką prawną przed Międzynarodowym Trybunałem Karnym (MTK) i Międzynarodowym Trybunałem Karnym dla byłej Jugosławii (MTKJ).

Z jakimi kryzysami aktualnie zmagają się Państwo w swoich instytucjach i placówkach?

Dr Andreas Kahrs podzielił się swoimi refleksjami na temat nacjonalistycznego zwrotu w Europie, reperkusji wojny na Ukrainie i wydarzeń z 7 października w Izraelu, stwierdzając, że „dopiero dziś, w dobie kryzysu, dostrzegamy, że doprowadziło do tego nasze własne niewłaściwe podejście”.

„Żyjemy w bardzo niestabilnych czasach” – zauważyła Olivia Marks-Woldman, dodając do listy zniekształcanie i negowanie Holokaustu, antysemityzm, utratę zaufania do autorytetów i wzrost

„alternatywnych prawd”. „W obecnej sytuacji, gdy upadają społeczeństwa demokratyczne, ryzyko, że antysemityzm zamieni się w pogromy, jest znacznie większe” – wyraził swoje zaniepokojenie dr Matthias Heyl, wspominając również o presji wywieranej na miejsca pamięci w celu rozwiązania tego problemu. Dr Lena Casiez mówiła o utracie punktów odniesienia, odrzuceniu elit

i manipulacji mediami, podkreślając, że „jednym z naszych głównych zadań i wyzwań jest praca

z każdym człowiekiem, który może w jakikolwiek sposób przyspieszyć lub zahamować te procesy”.

Jak można zdefiniować misję i cele edukacyjne miejsc pamięci zbrodni? Czy uległy one zmianie lub zostały zreinterpretowane, aby dostosować je do tych niestabilnych czasów?

Dr Kahrs zachęcał do ponownego zdefiniowania podejścia do grup docelowych, docierania do osób, „które naprawdę chcą się czegoś nauczyć” i budowania na ich motywacji poprzez wykorzystanie lokalnej historii i krytycznej refleksji na temat ciągłości poszczególnych mechanizmów. Mówił o doświadczeniu swojej fundacji w pracy z grupami dorosłych w różnych miejscach pamięci i podkreślił, że dorośli powinni być bardziej włączani w edukację, stwierdzając, że „wiedzę trzeba przekazywać nie tylko młodym, ale wszystkim”. „Możemy wpłynąć jedynie na te osoby, do których docieramy, z którymi wchodzimy w interakcję”, zauważyła Marks-Woldman, wskazując na ograniczenia takiego działania i potrzebę dokładniejszego zdefiniowania celów

oraz rezultatów. „Wróciliśmy do samych podstaw, bo każdy człowiek powinien wiedzieć, czym był Holokaust, ilu Żydów wymordowano, czym jest antysemityzm i że po Holokauście miały miejsce też inne ludobójstwa”, dodała.

 

Dr Heyl mówił o różnych osobach i grupach odwiedzających Miejsce Pamięci Ravensbrück, często z osobistymi doświadczeniami wykluczenia, prześladowań lub wojny. „Nasi odwiedzający niejednokrotnie zadają nam pytania o czasy współczesne, bo żyją tu i teraz i tu i teraz zwiedzają miejsca pamięci” – wyjaśnił, podkreślając wagę powiązania historii z teraźniejszością i uczynienia jej istotną dla zwiedzających. Dr Caisez podkreśliła znaczenie nauczania o wspólnych mechanizmach prowadzących do takich okrucieństw, „uniwersalnych przesłankach, które napotykaliśmy w różnych krajach i okresach i które mogą mieć dla nas znaczenie do dziś”. Zauważyła również, że „trzeba przede wszystkim znów zbliżyć do siebie ludzi, abyśmy mogli jakoś razem żyć”, odwołując się do projektów mających na celu integrację różnych grup społecznych.