MIDDLE EAST HISTORY POLITICS CULTURE XIII MIDDLE EAST XIII | Seite 219

ժամանակը առավել լուրջ խնդիրների քննարկման և լուծման համար:
Արաբ նախարարները, որոնք իրենց հայացքներով մոտ էին երիտթուր-
քերին, պաշտպանում էին և հետևում նրանց 39 : Հայ պատգամավորները
թեև կարողացան մեկ միասնական ճակատ կազմել խորհրդարանում,
սակայն մշտապես հանդես էին գալիս սահմանադրության պաշտպա-
նությամբ` համարելով, որ այդպես լավագույն կերպով են պաշտպա-
նում կայսրության, այդ թվում՝ նաև հայերի շահերը: Արաբները, ինչպես
և հայերը, չկարողացան ճիշտ կողմնորոշվել և առաջադրել ու պաշտ-
պանել արմատական, առանցքային հարցեր: Առավել կետրոնացած
լինելով առանձին տեղական խնդիրների վրա՝ նրանք չէին խորանում
երիտթուրքերի առաջ քաշած սկզբունքների իրական բնույթի մեջ: Բացի
այդ, ընդդիմադիր ուժերը այդպես էլ չկարողացան միավորվել մեկ ուժի
մեջ` որպես հակադիր խմբավորում իթթիհադականներին: Այդ պատ-
ճառով իթթիհադականները շարունակեցին մնալ խորհրդարանի որո-
շիչ ուժը: Այսպիսով, արաբ և հայ պատգամավորները, ինչպես և
խորհրդարանի մյուս ազգային փոքրամասնությունները, չկարողացան
լուրջ ընդդիմություն ստեղծել իթթիհադականներին, ինչը նրանց հնա-
րավորություն կտար բարձրացնել ազգային խնդիրներ:
HERMINE ARAKELYAN
(IOS)
ARMENIAN AND ARAB DEPUTIES IN THE OTTOMAN PARLIAMENT OF
1908
In July 1908 the Young Turks carried out a coup that restored the
Constitution of 1876. The Ottoman Empire was proclaimed constitutional
monarchy, and the actual power was concentrated in the hands of the Young
Turks.
39 Պետք է նշել, որ, չնայած այս ամենին, ոչ բոլոր հարցերում էին արաբները
միաձայն երիտթուրքերի հետ: Օրինակ, երբ բարձրացվեց պատգամավորներ
Շաուֆիկ ալ-Մուայադիև Յուսուֆ Շիտվանի ընտրության անօրինականության
հարցը, արաբ պատգամավորները միահամուռ հանդես եկան ի պաշտպա-
նություն հայրենակիցների: Երբ իթթիհադականների առաջարկով անվստա-
հություն հայտնվեց մեծ վեզիր Քամալ փաշայի կառավարությանը, արաբները
դարձյալ ընդունեցին հակաիթթիհադական դիրքորոշում:
219