RELACJA Z SEMINARIUM „ZAGŁADA ROMÓW I SINTI”
Muzeum Getta Warszawskiego
Wydarzenie rozpoczęło spotkanie z dr Małgorzatą Kołaczek i Noemi Łakatosz z Fundacji w Stronę Dialogu, które opowiedziały o roli Romów i Romek
w procesie upamiętnienia romskiego Holokaustu i walki z antycyganizmem. Następnie dr Halina Postek z Muzeum Getta Warszawskiego wygłosiła prelekcję pod tytułem „Jak nauczać
o Zagładzie Romów i Sinti?”.
W sobotę rano uczestnicy pojechali do Oświęcimia, gdzie mieli możliwość wysłuchania wykładu prof. Sławomira Kapralskiego o Zagładzie Romów i Sinti w czasie II wojny światowej. Następnie odwiedzili Centrum Historii i Kultury Romów oraz Centrum Żydowskie
w Oświęcimiu, gdzie mieli możliwość zapoznania się z działalnością obu placówek, oraz podejmowanymi przez nie działaniami lokalnymi na rzecz upamiętnienia oświęcimskich mniejszości prześladowanych
i wymordowanych przez Niemców
w czasie wojny.
Niedzielę uczestnicy seminarium spędzili w Państwowym Muzeum Auschwitz- Birkenau w Oświęcimiu, gdzie pod przewodnictwem dr Darii Janowiec zwiedzili miejsca męczeństwa Romów, w tym tzw. obóz cygański (Zigeunerlager)
w Auschwitz-Birkenau BIIe.
Niemieccy naziści prześladowali Romów od chwili dojścia do władzy. Niemieckie przepisy rasowe wydane
w 1935 r. w Norymberdze określały ich jako element obcy. Wkrótce po wybuchu II wojny światowej rozpoczęły się masowe przesiedlenia grup romskich z terenu III Rzeszy do Generalnego Gubernatorstwa. Romów umieszczano w gettach żydowskich (najwięcej w gettach łódzkim
i warszawskim) i mordowano (m.in.
w obozie zagłady w Chełmnie nad Nerem). Przez cały okres okupacji trwało polowanie na Romów wędrownych, których zazwyczaj mordowano na miejscu.
Deportacja Romów do obozu Auschwitz-Birkenau rozpoczęła się
w lutym 1943 r. i trwała do lipca 1944 r. Więźniów przywożono przeważnie
z terenów Niemiec, Austrii, Protektoratu Czech i Moraw oraz Polski, choć zdarzały się także grupy Romów francuskich, holenderskich, jugosłowiańskich, chorwackich, belgijskich, rosyjskich, litewskich, węgierskich, hiszpańskich, a nawet norweskich.
Do Auschwitz deportowano łącznie ok. 23 tys. Romów i Sinti, z czego zarejestrowano 21 tys. Większość zmarła lub została zamordowana w komorach gazowych. Obóz przeżyło kilkuset. W 2011 r. Polska jako pierwsze państwo na świecie ustanowiło oficjalnie 2 sierpnia (datę likwidacji „obozu cygańskiego”
w Auschwitz II Birkenau) Dniem Pamięci o Zagładzie Romów i Sinti.
Ponad trzydzieścioro edukatorów, przewodniczek i nauczycieli wzięło udział
w organizowanym w dniach 12-14 grudnia seminarium „Zagłada Romów i Sinti”.
10