Memoria [PL] Nr 108 | Page 12

12

Dwa kolejne projekty są skierowane specjalnie do odbiorców na Bliskim Wschodzie i w Afryce Północnej.

Projekt The Journey from Hate to Hope (Droga od nienawiści do nadziei), realizowany przez izraelski ruch młodzieżowy Hanoar Haoved Vehalomed wspólnie z marokańskim stowarzyszeniem Mimouna, zgromadzi organizacje żydowskie i muzułmańskie, które wspólnie wypracują formy edukacji

o Zagładzie dostosowane do realiów regionu. Szkolenia, wizyty studyjne i lokalne inicjatywy edukacyjne mają wprowadzać rzetelną wiedzę o Zagładzie do szkół, muzeów i debaty publicznej.

Podobne działania podejmie organizacja Sharaka, która we współpracy z partnerami

w Maroku i Bahrajnie przygotuje wystawy, wydarzenia dla lokalnych społeczności

i programy edukacyjne. Projekt skupi się na historii Zagłady, losach ocalałych oraz Sprawiedliwych wśród Narodów Świata,

a zarazem będzie przeciwdziałać zniekształceniom i wspierać dialog

w społeczeństwach, w których systematyczna edukacja o Zagładzie przez długi czas była ograniczona.

Wspólne dla tych projektów jest założenie, że pamięć nie może opierać się wyłącznie na odbiorcach, którzy już interesują się historią Zagłady. Docieranie do nowych pokoleń coraz częściej oznacza wychodzenie tam, gdzie ludzie już się spotykają – na stadion piłkarski, na ulice miasta, do redakcji czy do sali lekcyjnej oddalonej o tysiące kilometrów od głównych miejsc nazistowskich prześladowań.

Pamięć o ludobójstwie Romów

Znaczną część Programu Grantowego 2025 przeznaczono na pogłębianie wiedzy o prześladowaniach i ludobójstwie Romów

i Sinti – historii wciąż znacznie słabiej znanej niż Zagłada Żydów.

Austriacka organizacja OeAD erinnern.at rozbuduje istniejącą od lat europejską platformę edukacyjną poświęconą nauczaniu o ludobójstwie Romów. Wspólnie

z partnerami w Niemczech, Chorwacji, Szwajcarii i Austrii zaktualizuje informacje dotyczące poszczególnych krajów, opracuje nowe materiały dydaktyczne i przygotuje wskazówki dla edukatorów mierzących się

z nowymi formami fałszywych informacji,

w tym treściami generowanymi przez sztuczną inteligencję.

Brytyjska Fundacja Dnia Pamięci o Holokauście (Holocaust Memorial Day Trust) w projekcie Silent Witnesses – Czech Scrolls (Milczący świadkowie – czeskie zwoje) połączy relacje ocalałych z materialnymi świadectwami, które przetrwały do dziś. Zwoje Tory ocalone z gmin żydowskich oraz przedmioty związane

z kulturą romską posłużą jako punkt wyjścia do filmów, warsztatów i cyfrowych materiałów edukacyjnych poświęconych zarówno Zagładzie, jak i ludobójstwu Romów. Przedsięwzięcie realizowane jest we współpracy z Fundacją Zwojów Pamięci oraz czeskim Muzeum Kultury Romskiej.

Inna inicjatywa łączy historię nazistowskich prześladowań z utrzymującym się po wojnie problemem przemocy wobec Romów. Projekt Learning from Oberwart (Lekcja z Oberwart), przygotowany przez Österreichischer Auslandsdienst wspólnie z serbską organizacją Terraforming, odwołuje się do zamachu bombowego w austriackim Oberwart w 1995 roku, w którym zamordowano czterech Romów. Warsztaty i filmy edukacyjne będą analizować zarówno prześladowania Romów w okresie narodowego socjalizmu, jak i trwałość uprzedzeń wobec Romów w powojennej Europie.

Położenie nacisku na historię Romów i Sinti ma duże znaczenie. Dokumentacja jest często rozproszona, głos ofiar i ocalałych wciąż słabo wybrzmiewa w pamięci publicznej, a poziom wiedzy o ludobójstwie bardzo się różni

w zależności od kraju. Inicjatywy edukacyjne muszą więc realizować kilka zadań jednocześnie: ustalać fakty historyczne, upowszechniać je i przeciwstawiać się stereotypom, które utrzymują się od pokoleń.

Nabór do Programu Grantowego 2026 jest już otwarty!

Więcej informacji oraz możliwość złożenia wniosku – pod linkiem poniżej:

Szczegóły naboru 2026