Nowe Centrum Edukacyjne, pierwsze centrum Yad Vashem poza Izraelem, powstanie przy Karolinenplatz
w centrum Monachium, w Bawarii. Monachium wybrano ze względu na jego strategiczne położenie i krajobraz edukacyjny, co czyni je idealną bazą dla edukacji o Holokauście. W połączeniu
z doświadczeniem Yad Vashem
w zakresie pamięci, dokumentacji
i nauczania centrum ma osiągnąć możliwie największy zasięg i wpływ edukacyjny. Choć będzie zlokalizowane w Monachium, ma służyć jako ogólnokrajowa platforma dla odbiorców w całych Niemczech i krajach sąsiednich.
Yad Vashem zaproponuje również otwarcie filii swojego Centrum Edukacyjnego w Lipsku w Saksonii, która będzie obejmować interaktywne przestrzenie edukacyjne i kierować działania do edukatorów w całym regionie oraz w krajach sąsiednich. Ponadto Yad Vashem rozszerzy swoje wieloletnie partnerstwo edukacyjne
z Nadrenią Północną-Westfalią, aby rozpocząć proces rozwijania Centrum Edukacji o Holokauście Yad Vashem
w model współpracy ogólnokrajowej.
Przewodniczący Yad Vashem Dani Dayan powiedział: „W miarę jak oddalamy się od czasu żywego świadectwa Ocalałych, historycznie ugruntowana edukacja
o Holokauście jest ważniejsza niż kiedykolwiek. Poprzez to Centrum Edukacyjne Yad Vashem wniesie do Niemiec swoje wyjątkowe podejście edukacyjne w krytycznym momencie narastającego zniekształcania
i negowania Holokaustu oraz antysemityzmu. Wybór Monachium, miejsca narodzin partii nazistowskiej, ma głębokie znaczenie symboliczne
i odzwierciedla wagę konfrontowania się z tą historią tam, gdzie się zaczęła. Współpracując z naszymi niemieckimi partnerami, centrum to pomoże zapewnić, że prawda o Holokauście zostanie zachowana i przekazana przyszłym pokoleniom”.
Federalna minister edukacji Karin Prien:
„Centrum edukacyjne Yad Vashem
w Niemczech wchodzi w kolejną fazę. Celem jest wzmocnienie edukacji
o Holokauście i pamięci oraz walka
z antysemityzmem w całych Niemczech i Europie. Wiedza o przeszłości jest niezbędna, aby zapobiec takiemu złu
w przyszłości. Wielu młodych ludzi
w Niemczech wciąż wie zbyt mało
o Szoa, systematycznym mordzie milionów Żydów dokonanym w czasach narodowego socjalizmu. Wolne Państwo Bawaria, a osobiście także premier Markus Söder, od dziesięcioleci wykazują silne zaangażowanie na rzecz życia żydowskiego w Niemczech i walki z antysemityzmem.
Ekspercka wiedza edukacyjna Yad Vashem pomaga skuteczniej przekazywać perspektywę ofiar poprzez innowacyjne formaty oraz szkolić multiplikatorów w całym kraju. Rząd federalny będzie nadal wspierał utworzenie centrum i pomagał Yad Vashem w kwestiach organizacyjnych
i prawnych. Ponadto finansowane są projekty pilotażowe, aby centrum edukacyjne mogło od razu wywierać wpływ. Chciałabym także szczególnie podziękować Michaelowi Kretschmerowi i Hendrikowi Wüstowi. Dzięki silnemu poparciu dla kandydatur swoich krajów związkowych premierzy Saksonii i Nadrenii Północnej-Westfalii pokazali, że pamięć i walka
z antysemityzmem są odpowiedzialnością ogólnonarodową. Dzięki dodatkowej lokalizacji w Lipsku Yad Vashem od samego początku będzie działać koncepcyjnie na rzecz całego kraju”.
Kai Diekmann, przewodniczący Stowarzyszenia Przyjaciół Yad Vashem w Niemczech: „Cieszymy się z decyzji
o otwarciu nowego Centrum Edukacyjnego Yad Vashem
w Niemczech. Odzwierciedla ona głębokie zaufanie między Yad Vashem
a Niemcami i opiera się na wielu latach udanej współpracy. Wyrażamy wdzięczność poprzedniemu rządowi Niemiec pod przewodnictwem kanclerza Olafa Scholza,
a w szczególności Andreasowi Görgenowi, który utorował drogę tej współpracy. Dziękujemy również obecnemu rządowi Niemiec pod przewodnictwem kanclerza Friedricha Merza, ministrowi stanu ds. kultury Wolframowi Weimerowi, który
z wielkim zaangażowaniem przygotował podstawy projektu, oraz minister edukacji, rodziny, seniorów, kobiet
i młodzieży Karin Prien, która nadal wspiera i promuje Centrum Edukacyjne”.
Pomysł otwarcia Centrum Edukacji
o Holokauście w Niemczech pojawił się po raz pierwszy podczas spotkania
w 2023 r. między przewodniczącym Yad Vashem Danim Dayanem a ówczesnym kanclerzem Niemiec Olafem Scholzem. Od tego czasu został poparty przez kanclerza Friedricha Merza, federalną minister edukacji Karin Prien oraz władze federalne i krajowe.
Po wstępnym studium wykonalności Yad Vashem ogłosiło we wrześniu 2025 r., że na krótkiej liście możliwych lokalizacji znalazły się kraje związkowe: Bawaria, Saksonia i Nadrenia Północna-Westfalia. Zespoły Yad Vashem przeprowadziły intensywne analizy źródeł i materiałów, dwie wizyty na miejscu oraz konsultacje z władzami lokalnymi i potencjalnymi partnerami. Monachium wybrano ze względu na jego strategiczne położenie
w Niemczech i Europie, odpowiednią infrastrukturę, zdolność do spełnienia wymogów bezpieczeństwa, potencjał centrum do integracji z systemem edukacji, sieć właściwych organizacji
w regionie, wyjątkowy kontekst historyczny oraz zobowiązanie finansowe Bawarii.
Otwarcie Centrum Edukacyjnego spodziewane jest w ciągu trzech lat.
Centrum Edukacji o Holokauście będzie nowym filarem partnerstwa, wzmacniającym dotychczasowe działania edukacyjne Yad Vashem
i zapewniającym kontynuację oraz dalsze umacnianie wieloletniej współpracy z niemieckimi krajami związkowymi. Yad Vashem, Światowe Centrum Pamięci o Holokauście
w Jerozolimie, utrzymuje porozumienia edukacyjne ze wszystkimi 16 krajami związkowymi i przeszkoliło tysiące niemieckich edukatorów, uczniów
i studentów, liderów obywatelskich oraz przedstawicieli różnych zawodów, prezentując praktyczne narzędzia
i techniki pracy w klasie opracowane zgodnie z jego unikalnym podejściem pedagogicznym, skoncentrowanym na doświadczeniach i głosach żydowskich ofiar Holokaustu.
21