25
Dzięki wykorzystaniu szerokiego spektrum źródeł w bazie znalazły się dane osób aresztowanych przez różne organy – od niemieckiego Gestapo po norweską Policję Państwową. Baza pozwala lepiej zrozumieć wielowymiarową historię uwięzienia w czasie wojny poprzez dokumentowanie miejsc osadzenia oraz przemieszczania się więźniów do
i z okupowanej Norwegii. Zasięg geograficzny ich losów obejmował niemal cały świat – od koła podbiegunowego po Afrykę, od okupowanej Polski po Japonię. Wśród ofiar znaleźli się cywilni internowani wielu narodowości, więźniowie polityczni, marynarze, sowieccy jeńcy wojenni, a także norwescy Żydzi i Romowie.
Portal Fanger ukazuje losy ofiar poprzez sieć wzajemnych powiązań – tworzy indywidualne biogramy, które łączą daty uwięzienia i konkretne miejsca
z wydarzeniami, oraz relacjami rodzinnymi. Jest to jedna z nielicznych publicznie dostępnych baz danych gromadzących informacje o losie blisko połowy norweskich Żydów – ofiar Zagłady. Robi to w sposób spersonalizowany, nadając statystykom i wydarzeniom historycznym ludzki wymiar.
Baza danych jest dostępna online bezpłatnie. Została opracowana i jest rozwijana przez Centrum Pokoju i Praw Człowieka ARKIVET w Kristiansand oraz Centrum Falstad w Levanger. Otwarty dostęp do bazy danych pozwala tym dwóm ośrodkom łączyć kompetencje
w zakresie tworzenia i utrzymywania cyfrowych zasobów dotyczących historii II wojny światowej. Prace nad projektem ruszyły w 2017 r., a jego oficjalna premiera odbyła się w maju 2020 r. Od 2023 r. dalszy rozwój bazy finansowany jest z budżetu państwa norweskiego.
Portal Fanger stanowi kontynuację
i rozwinięcie prac rozpoczętych w latach 80. przez Kristiana Ottosena – byłego więźnia obozów koncentracyjnych
i członka ruchu oporu – z inicjatywy organizacji zrzeszających weteranów obozowych. Dorobek Ottosena był później rozwijany i aktualizowany przez Norweskie Archiwa Narodowe (Arkivverket). ARKIVET i Falstad współpracują z nimi przy digitalizacji
i publicznym udostępnianiu kluczowych materiałów źródłowych. Obejmują one m.in. niedawno zdigitalizowane kwestionariusze wypełnione wiosną 1945 r. przez powracających z niewoli więźniów oraz listy z różnych więzień policyjnych
w okupowanej Norwegii.
W pracach nad bazą opieramy się na wolontariuszach, którzy stale analizują źródła, co pozwala nam rejestrować nowe dane o setkach więźniów. Są to
w większości pasjonaci działający
z własnej inicjatywy, posiadający wiedzę
i umiejętności niezbędne do korzystania
z infrastruktury informatycznej portalu Fanger oraz transkrybowania źródeł historycznych. Wolontariusze przechodzą podstawowe szkolenie z obsługi bazy, a ich praca odbywa się pod kierunkiem zespołu Fanger, który odpowiada za kontrolę jakości oraz rozstrzyganie ewentualnych wątpliwości interpretacyjnych.
Portal Fanger w dużym stopniu opiera się na zaangażowaniu społecznym. Od początku istnienia ściśle współpracujemy
z potomkami więźniów, którzy przesyłają nam informacje zwrotne, pytają o losy swoich bliskich oraz – co szczególnie ważne – zgłaszają osoby pominięte
w bazie. Aktywnie zachęcamy do współtworzenia bazy poprzez media społecznościowe (np. Facebook), organizowanie otwartych seminariów oraz kontakt mailowy i telefoniczny z naszymi ośrodkami. W ten sposób obywatele pomagają dokumentować osobiste, bezpośrednie doświadczenia z okresu uwięzienia. O ile materiały archiwalne pozwalają potwierdzić sam fakt uwięzienia, o tyle dzięki relacjom społecznym, nieznanym źródłom
i historiom rodzinnym, możemy odtworzyć codzienne życie i losy więźniów. Taka forma uczestnictwa buduje silne zainteresowanie społeczne i poczucie współodpowiedzialności za rozwój projektu.
Ponadto Fanger posiada specjalną grupę doradczą, w skład którego wchodzą historycy, badacze i archiwiści wspierający dalszy rozwój bazy.
Funkcjonalność: oś czasu, źródła, artefakty i obiekty
Prace nad portalem Fanger polegają na systematycznym gromadzeniu, porządkowaniu i łączeniu źródeł historycznych z profilami więźniów. Każdy biogram zawiera dane takie jak: data urodzenia, zawód, obywatelstwo, miejsce zamieszkania (powiat, gmina), stan cywilny oraz data śmierci.
Profil osobowy uzupełnia wizualna oś czasu, która pozwala prześledzić losy więźnia –gdzie i kiedy dana osoba była więziona. Oś obejmuje kluczowe wydarzenia podzielone na trzy kategorie: czas i miejsce aresztowania, miejsce
i okres uwięzienia oraz losy po zwolnieniu. Dzięki integracji z mapą, wydarzenia te są lokalizowane geograficznie, co pozwala zobrazować historię uwięzienia zarówno
w czasie, jak i w przestrzeni.
Każdy profil osobowy może zawierać odnośniki do odpowiednich źródeł archiwalnych, literatury, fotografii, materiałów wideo i nagrań audio. Tam, gdzie to możliwe, źródła te są powiązane ze zdigitalizowanymi zasobami Norweskich Archiwów Narodowych. Narodowych. Fotografie są widoczne bezpośrednio w profilu – pochodzą one
z plików wgranych do bazy Fanger lub
z odnośników do stron konkretnych miejsc uwięzienia. Podobnie udostępniane są materiały wideo i nagrania audio – poprzez linki do zewnętrznych platform, takich jak YouTube, Vimeo czy Digitalarkivet.
Portal Fanger odsyła również do zasobów DigitaltMuseum – ogólnokrajowej bazy,
w której norweskie muzea wspólnie udostępniają swoje zbiory. Są to najczęściej archiwalne fotografie oraz zdjęcia eksponatów. Niektóre profile więźniów powiązano z konkretnymi przedmiotami, takimi jak rzeczy osobiste zdobyte lub wykonane podczas uwięzienia. To rozwiązanie pozwala ukazać losy więźnia w wymiarze materialnym, łącząc źródła historyczne z perspektywą muzealną i archeologiczną.
Fanger opiera się na bazie danych Azure PostgreSQL. Jest to strukturalna baza danych o elastycznej strukturze, który pozwala na przetwarzanie różnorodnych informacji, takich jak współrzędne geograficzne czy dowolne teksty. System posiada interfejs administracyjny oraz publiczny. Choć większość wprowadzonych danych jest widoczna dla użytkowników, panel administracyjny umożliwia także gromadzenie informacji nieprzeznaczonych do publikacji.
Poza profilami osobowymi Fanger oferuje także dodatkowe funkcje. Moduł miejsc uwięzienia obejmuje ponad tysiąc różnych lokalizacji w okupowanej Norwegii i poza jej granicami. Są one skategoryzowane
Dzięki wykorzystaniu szerokiego spektrum źródeł w bazie znalazły się dane osób aresztowanych przez różne organy – od niemieckiego Gestapo po norweską Policję Państwową. Baza pozwala lepiej zrozumieć wielowymiarową historię uwięzienia w czasie wojny poprzez dokumentowanie miejsc osadzenia oraz przemieszczania się więźniów do
i z okupowanej Norwegii. Zasięg geograficzny ich losów obejmował niemal cały świat – od koła podbiegunowego po Afrykę, od okupowanej Polski po Japonię. Wśród ofiar znaleźli się cywilni internowani wielu narodowości, więźniowie polityczni, marynarze, sowieccy jeńcy wojenni, a także norwescy Żydzi i Romowie.
Portal Fanger ukazuje losy ofiar poprzez sieć wzajemnych powiązań – tworzy indywidualne biogramy, które łączą daty uwięzienia i konkretne miejsca
z wydarzeniami, oraz relacjami rodzinnymi. Jest to jedna z nielicznych publicznie dostępnych baz danych gromadzących informacje o losie blisko połowy norweskich Żydów – ofiar Zagłady. Robi to w sposób spersonalizowany, nadając statystykom i wydarzeniom historycznym ludzki wymiar.
Baza danych jest dostępna online bezpłatnie. Została opracowana i jest rozwijana przez Centrum Pokoju i Praw Człowieka ARKIVET w Kristiansand oraz Centrum Falstad w Levanger. Otwarty dostęp do bazy danych pozwala tym dwóm ośrodkom łączyć kompetencje
w zakresie tworzenia i utrzymywania cyfrowych zasobów dotyczących historii II wojny światowej. Prace nad projektem ruszyły w 2017 r., a jego oficjalna premiera odbyła się w maju 2020 r. Od 2023 r. dalszy rozwój bazy finansowany jest z budżetu państwa norweskiego.
Portal Fanger stanowi kontynuację
i rozwinięcie prac rozpoczętych w latach 80. przez Kristiana Ottosena – byłego więźnia obozów koncentracyjnych
i członka ruchu oporu – z inicjatywy organizacji zrzeszających weteranów obozowych. Dorobek Ottosena był później rozwijany i aktualizowany przez Norweskie Archiwa Narodowe (Arkivverket). ARKIVET i Falstad współpracują z nimi przy digitalizacji
i publicznym udostępnianiu kluczowych materiałów źródłowych. Obejmują one m.in. niedawno zdigitalizowane kwestionariusze wypełnione wiosną 1945 r. przez powracających z niewoli więźniów oraz listy z różnych więzień policyjnych
w okupowanej Norwegii.
W pracach nad bazą opieramy się na wolontariuszach, którzy stale analizują źródła, co pozwala nam rejestrować nowe dane o setkach więźniów. Są to
w większości pasjonaci działający
z własnej inicjatywy, posiadający wiedzę
i umiejętności niezbędne do korzystania
z infrastruktury informatycznej portalu Fanger oraz transkrybowania źródeł historycznych. Wolontariusze przechodzą podstawowe szkolenie z obsługi bazy, a ich praca odbywa się pod kierunkiem zespołu Fanger, który odpowiada za kontrolę jakości oraz rozstrzyganie ewentualnych wątpliwości interpretacyjnych.
Portal Fanger w dużym stopniu opiera się na zaangażowaniu społecznym. Od początku istnienia ściśle współpracujemy
z potomkami więźniów, którzy przesyłają nam informacje zwrotne, pytają o losy swoich bliskich oraz – co szczególnie ważne – zgłaszają osoby pominięte
w bazie. Aktywnie zachęcamy do współtworzenia bazy poprzez media społecznościowe (np. Facebook), organizowanie otwartych seminariów oraz kontakt mailowy i telefoniczny z naszymi ośrodkami. W ten sposób obywatele pomagają dokumentować osobiste, bezpośrednie doświadczenia z okresu uwięzienia. O ile materiały archiwalne pozwalają potwierdzić sam fakt uwięzienia, o tyle dzięki relacjom społecznym, nieznanym źródłom
i historiom rodzinnym, możemy odtworzyć codzienne życie i losy więźniów. Taka forma uczestnictwa buduje silne zainteresowanie społeczne i poczucie współodpowiedzialności za rozwój projektu.
Ponadto Fanger posiada specjalną grupę doradczą, w skład którego wchodzą historycy, badacze i archiwiści wspierający dalszy rozwój bazy.
Funkcjonalność: oś czasu, źródła, artefakty i obiekty
Prace nad portalem Fanger polegają na systematycznym gromadzeniu, porządkowaniu i łączeniu źródeł historycznych z profilami więźniów. Każdy biogram zawiera dane takie jak: data urodzenia, zawód, obywatelstwo, miejsce zamieszkania (powiat, gmina), stan cywilny oraz data śmierci.
Profil osobowy uzupełnia wizualna oś czasu, która pozwala prześledzić losy więźnia –gdzie i kiedy dana osoba była więziona. Oś obejmuje kluczowe wydarzenia podzielone na trzy kategorie: czas i miejsce aresztowania, miejsce
i okres uwięzienia oraz losy po zwolnieniu. Dzięki integracji z mapą, wydarzenia te są lokalizowane geograficznie, co pozwala zobrazować historię uwięzienia zarówno
w czasie, jak i w przestrzeni.
Każdy profil osobowy może zawierać odnośniki do odpowiednich źródeł archiwalnych, literatury, fotografii, materiałów wideo i nagrań audio. Tam, gdzie to możliwe, źródła te są powiązane ze zdigitalizowanymi zasobami Norweskich Archiwów Narodowych. Narodowych. Fotografie są widoczne bezpośrednio w profilu – pochodzą one
z plików wgranych do bazy Fanger lub
z odnośników do stron konkretnych miejsc uwięzienia. Podobnie udostępniane są materiały wideo i nagrania audio – poprzez linki do zewnętrznych platform, takich jak YouTube, Vimeo czy Digitalarkivet.
Portal Fanger odsyła również do zasobów DigitaltMuseum – ogólnokrajowej bazy,
w której norweskie muzea wspólnie udostępniają swoje zbiory. Są to najczęściej archiwalne fotografie oraz zdjęcia eksponatów. Niektóre profile więźniów powiązano z konkretnymi przedmiotami, takimi jak rzeczy osobiste zdobyte lub wykonane podczas uwięzienia. To rozwiązanie pozwala ukazać losy więźnia w wymiarze materialnym, łącząc źródła historyczne z perspektywą muzealną i archeologiczną.
Fanger opiera się na bazie danych Azure PostgreSQL. Jest to strukturalna baza danych o elastycznej strukturze, który pozwala na przetwarzanie różnorodnych informacji, takich jak współrzędne geograficzne czy dowolne teksty. System posiada interfejs administracyjny oraz publiczny. Choć większość wprowadzonych danych jest widoczna dla użytkowników, panel administracyjny umożliwia także gromadzenie informacji nieprzeznaczonych do publikacji.
Poza profilami osobowymi Fanger oferuje także dodatkowe funkcje. Moduł miejsc uwięzienia obejmuje ponad tysiąc różnych lokalizacji w okupowanej Norwegii i poza jej granicami. Są one skategoryzowane