WIDZIMY DZIŚ WSZYSCY OGROMNĄ WAGĘ DOŚWIADCZENIA I PAMIĘCI. 81. ROCZNICA WYZWOLENIA
AUSCHWITZ
Miejsce Pamięci Auschwitz
27 stycznia 21 Ocalałych z Auschwitz spotkało się na terenie byłego obozu Auschwitz II-Birkenau, aby upamiętnić 81. rocznicę wyzwolenia niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego i zagłady. Honorowy patronat nad tym wydarzeniem objął Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Karol Nawrocki.
Świadkom historii towarzyszyli Prezydent RP, a także m.in. przedstawiciele władz państwowych Polski wraz z minister kultury i dziedzictwa narodowego Martą Cienkowską, ambasadorowie i dyplomaci, przedstawiciele duchowieństwa, władz regionalnych, samorządów, darczyńcy Fundacji Auschwitz-Birkenau, pracownicy muzeów i miejsc pamięci. Prowadzącym wydarzenie był Marek Zając, sekretarz Międzynarodowej Rady Oświęcimskiej.
Główne obchody odbyły się
w historycznym budynku tzw. centralnej sauny na terenie byłego obozu Auschwitz II-Birkenau. Znajduje się on
w bezpośrednim sąsiedztwie ruin komory gazowej i krematorium IV. Symbolicznym elementem na scenie były oryginalne pasiaki więźniów obozu.
Najważniejszym elementem obchodów były słowa Ocalałych, zarówno tych którzy jeszcze są wśród nas, jak i tych, którzy
w przeszłości zarejestrowali swoje relacje i wspomnienia, w których zawarli swoje doświadczenia oraz ostrzeżenia.
Żeby całkowicie skoncentrować się na głosach Ofiar i Ocalałych z Auschwitz, podjęto decyzję o odstąpieniu w tym szczególnym dniu i miejscu od jakichkolwiek przemówień politycznych. Decyzję tę jednogłośnie poparła Międzynarodowa Rada Oświęcimska.
Na początku obchodów rocznicowych zebrani w Miejscu Pamięci oraz wszyscy widzowie transmisji usłyszeli fragment szczególnego świadectwa. Polski Żyd, Załmen Gradowski został deportowany do Auschwitz wraz z całą rodziną z getta
w Grodnie. Jego najbliżsi, w tym rodzice
i żona, zostali zamordowani w komorze gazowej natychmiast po przybyciu do obozu. Gradowski, wcielony do Sonderkommando, specjalnej grupy więźniów zmuszonych do pracy
w komorach gazowych i krematoriach, chcąc poinformować świat o Zagładzie, sporządzał nielegalnie notatki, które stały się wstrząsającym, literackim zapisem tragedii.
Fragment napisanego w obozie Auschwitz tekstu, szczególnego odwołania się do Księżyca, przeczytał aktor Michał Żebrowski: „Dlaczego spacerujesz dzisiaj taki rozmarzony, zakochany, zaczarowany jak ongiś, nie przejmując się w ogóle tą wielką zagładą, wielkim nieszczęściem, które ci mordercy i piraci sprowadzili ze sobą na ten świat? Dlaczego jesteś nieczuły, czyż nie brak Ci milionów żywych istot, które żyły bezpiecznie, spokojnie i beztrosko w całej Europie, aż przyszła burza i zalała świat morzem krwi? Dlaczego, serdeczny Księżycu, spoglądając na ten pustynny świat, nie dostrzegasz opustoszałych domów, zgaszonych świateł, życia, które zniknęło (…) Dlaczego, Księżycu, nie czujesz straszliwego smutku, który ogarnął świat? (…) Przyjdź tu, Księżycu, rzuć spojrzenie Twoich jasnych oczu na przeklętą ciemną ziemię i zobacz (…)”.
8