INmagazine 41. Sayı INmagazine Sayı 41 | Página 39

de yönlendiren tamamlayıcı meka-

Yapay zekâ uygulamalarının disiplin-

bilmesi, iş etiği ve uyum programları-

nizmalar olarak öne çıkmaktadır.

lerarası niteliği, uyum birimlerinin hu-

nın yapay zekâya özgü riskleri tanıyan,

kuk, etik, veri bilimi ve iş birimleri ara-

bu riskleri sistematik biçimde izleyen

Uyum programlarının artık yapay

sında ortak bir dil kurmasını zorunlu

ve sürekli güncellenen dinamik yapılar

zekâ sistemlerinin tasarımından

kılmaktadır. Bu bağlamda uyum pro-

haline gelmesine bağlıdır. Kurumların

uygulamasına kadar uzanan sü-

fesyonellerinin yalnızca hukuki ve da-

yapay zekâyı yalnızca verimlilik ve

reçte riskleri öngören, belgeleyen

hil oldukları uzmanlık alanına ilişkin

rekabet avantajı perspektifinden ele

ve yöneten proaktif yönetişim

bilgiyle değil; yapay zekâ sistemlerinin

alması, kısa vadeli kazanımlar sağla-

çerçeveleri haline gelmeleri gerek-

temel işleyiş mantığını anlayabilecek

sa dahi uzun vadede ciddi etik ve hu-

mektedir. Bu dönüşüm,“ uyumdan

teknik okuryazarlıkla da donatılması

kuki sonuçlar doğurabilecektir. Buna

yönetişime geçiş” olarak nitelen-

gerekmektedir. Aksi halde etik ilke-

karşılık yapay zekâyı bütüncül bir yö-

dirilebilecek bir paradigma de-

ler soyut beyanlar düzeyinde kalacak,

netişim anlayışıyla ele alan kurumlar,

ğişimini ifade etmektedir. Uyum

kurumsal karar süreçlerine nüfuz ede-

hem hukuki savunulabilirlik hem de

fonksiyonunun bu dönüşümü ger-

meyecektir.

kurumsal güven açısından sürdürüle-

çekleştirememesi halinde, yapay

bilir bir yapı inşa etme imkânına sahip

zekâ kaynaklı riskler kurumsal dü-

Sonuç olarak yapay zekâ, kurumlar

olacaktır. Yapay zekâ kurumun gelece-

zeyde görünmez kalacak ve hukuki

için yalnızca bir teknoloji meselesi de-

ğini şekillendirirken, uyum birimleri-

ya da etik krizler ancak ortaya çık-

ğil; etik, hukuk ve yönetişimin kesiştiği

nin rolü bu geleceğin hem güvenli hem

tıktan sonra fark edilecektir.

bir kurumsal sorumluluk alanıdır. Bu

de hukuken savunulabilir temelde inşa

sorumluluğun etkin biçimde yönetile-

edilmesini sağlamak olacaktır

Kaynakça

• Oxford – Lexico English Dictionary,“ Artificial Intelligence” çevrimiçi erişim: https:// www. lexico. com / definition / artificial _ intelligence

• MCCARTHY, John, What Is Artificial Intelligence?, Kasım 2007, çevrimiçi erişim: https:// www-formal. stanford. edu / jmc / whatisai. pdf

• Independent High-Level Expert Group On Artificial Intelligence set up by European Commission, A Definition Of AI: Main Capabilities and Disciplines, Brüksel, Nisan 2019

• BÜYÜKÖZKAN FEYZİOĞLU, Gülçin, Dijitalleşen Dünyada Yapay Zekâ, On İki Levha Yayıncılık, İstanbul, Nisan 2021.

Türk Standartları Enstitüsü Bilgi ve İletişim İhtisas Grubu, Bilişim Terimleri Sözlüğü, Onur Matbaacılık, Mayıs 2006.

• GOODFELLOW, Ian / BENGIO, Yoshua / COURVILLE, Aaron, Deep Learning, MIT Press, 2016.

• HASTIE, T., TIBSHIRANI, R., FRIEDMAN, J., The Elements of Statistical Learning: Data

Mining, Inference, and Prediction, Springer, 2nd ed., 2009, çevrimiçi erişim: https:// hastie. su. domains / ElemStatLearn / printings / ESLII _ print12 _ toc. pdf. download. html

• BINNS, Reuben, Algorithmic Accountability and Public Reason, Philosophy & Technology S. 31, 2018, çevrimiçi erişim: https:// doi. org / 10.1007 / s13347-017-0263-5

• MANTELERO, Alessandro, The Fundamental Rights Impact Assessment( FRIA) in the AI Act: Roots, legal obligations and key elements for a model template. Computer Law & Security Review, 54:106020, çevrimiçi erişim: https:// doi. org / 10.1016 / j. clsr. 2024.106020

• NOVELLI, Claudio / TADDEO, Mariarosario / FLORIDI, Luciano, Accountability in artificial intelligence: what it is and how it Works, AI & Society, S. 39, ss. 1871-1882, çevrimiçi erişim: https:// doi. org / 10.1007 / s00146-023- 01635-w; https:// link. springer. com / article / 10.1007 / s00146-023-01635-y

• TURGUT BİLGİÇ, Ezgi, Genel Veri Koruma İlkelerinin Yapay Zekâ Karşısında Uygulanabilirliği Sorunu, Türkiye Adalet Akademisi Dergisi

, S. 52, 2024, çevrimiçi erişim: https:// dergipark

. org. tr / tr / pub / taad / article / 1418236

• TADDEO, Mariarosaria / BLANCHARD,

Alexander / THOMAS, Christopher, From AI

Ethics Principles to Practices: A Teleological

Methodology to Apply AI Ethics Principles in

The Defence Domain, Philosophy & Technology

, 37:42, 2024, çevrimiçi erişim: https:// doi.

org / 10.1007 / s13347-024-00642-2; https://

link. springer. com / article / 10.1007 / s13347-

024-00710-6

ASIL, Sermin, Yapay Zekâ Etiği: Temel İlkeler,

Sorunlar ve Disiplinlerarası Yaklaşımlar, İNİF

E-Dergi, C. 1,

S. 10, 152 – 175,2025, çevrimiçi

erişim: doi: 10.47107 / inifedergi. 1605400;

https:// dergipark. org. tr / en / download / article-file

/ 4458533

KAYACI, Müslüm, Kamu Yönetiminin Şeffaflığından Algoritmaların Şeffaflığına Geçiş Şeffaflığı, Algoritmaların Opaklığı ve Kara Kutu Problemi Çerçevesinde Yeniden Değerlendirmek, Abant Sosyal Bilimler Dergisi, C. 25, S. 2,

2025, çevrimiçi erişim: https:// dergipark. org.

tr / en / download / article-file / 4692662

37