INmagazine 41. Sayı INmagazine Sayı 41 | Page 37

teknik bir gereklilik değil; aynı zamanda etik ve toplumsal sorumluluğun da vazgeçilmez bir parçasıdır 6.
d. Sorumluluk Dağılımı ve Kurumsal Uyum Riski Yapay zekâ ekosistemlerinde sorumluluğun çok sayıda aktör arasında dağılması, etik ve uyum risklerini artıran temel faktörlerden biridir. Veri sağlayıcılar, yazılım geliştiriciler, sistem entegratörleri ve kullanıcı kurumlar arasında net bir sorumluluk dağılımı yapılmadığı durumlarda, etik yükümlülükler fiilen görünmez hale gelmektedir 7. Bu durum, etik sorumluluk boşluğu olarak tanımlanmakta ve kurumsal uyum programlarının bu boşluğu kapatacak yönetişim mekanizmaları geliştirmesi gerektiği ifade edilmektedir 8.
Algoritmik önyargı, çoğu zaman kasıtlı bir tercihten değil,
eğitim verilerindeki tarihsel eşitsizliklerin ve temsildeki dengesizliklerin
yeniden üretilmesinden kaynaklanmaktadır. Bu
bağlamda ortaya çıkan ayrımcılık, bireysel bir hata olarak
değil, kurumsal karar alma mekanizmalarının yapısal bir sonucu
olarak değerlendirilmelidir.
2. Yapay Zekâ ve Uyum Programlarının
yönlendirme ve karar alma süreçlerini
Kesişim Noktası
belgelemeyi de kapsamına almakta-
Yapay zekâ uygulamalarının kurumsal
dır 9. Bu dönüşüm, uyum birimlerinin
süreçlerde yaygınlaşması uyum
yetkinlik setlerini de yeniden tanımlamaktadır
programlarının
yapay
zekâ
yaşam
. Yapay zekâ çağında uyum
döngüsünü baştan sona kapsayan bir yönetişim çerçevesine evrilmesini zorunlu kılmaktadır. Yapay zekâ uygulamaları, teknik ekipler, iş birimleri,
profesyonellerinden beklenen bilgi ve beceriler çeşitlenmekte olup uyum birimlerinin veri yönetişimi, algoritmik risk değerlendirmesi ve yapay zekâ yaşam döngüsü gibi alanlarda asgari
hukuk, uyum ve üst yönetim arasında
düzeyde teknik okuryazarlık kazanmasının
sürekli etkileşim gerektiren bir karar
zorunluluk haline gelmiştir. Aksi
ortamı yaratmaktadır. Yapay zekâ sistemleri
halde uyum birimleri, sistemsel riskle-
bakımından uyum birimlerinin
ri değerlendirmekte yetersiz kalmakta
rolü, sistem tasarımına erken aşamada
ve etik ilkeler soyut beyanlar düzeyinde
dahil olma, risk değerlendirmelerini
kalmaktadır 10
.
35
6 KAYACI, Müslüm, Kamu Yönetiminin Şeffaflığından Algoritmaların Şeffaflığına Geçiş Şeffaflığı, Algoritmaların Opaklığı ve Kara Kutu Problemi Çerçevesinde Yeniden Değerlendirmek, Abant Sosyal Bilimler Dergisi, C. 25, S. 2, 2025, s. 827 – 841, s. 831).
7 BINNS, s. 544.
8 TADDEO / BLANCHARD / THOMAS, s. 6.
9 TADDEO / BLANCHARD / THOMAS, s. 8.
10 TADDEO / BLANCHARD / THOMAS, s. 7