ÇEŞITLILIK ve KAPSAYICILIK
12
Eşitlik Algoritmadan Geçer mi? İş Dünyasında Yapay Zekâ ve Görünmez Ayrımcılık
Son yıllarda iş dünyasında giderek daha sık duyulan bir açıklama var:“ Kararı biz vermedik, sistem verdi.” Sistem devredeyse kararın daha adil, daha nesnel ve daha tarafsız olduğu varsayılıyor. İnsan hatasının yerini matematiğin aldığı düşünülüyor.
Tam da bu nedenle şirketler yapay zekâ destekli araçları özellikle insan kaynakları süreçlerinde hızla benimsedi: CV eleme sistemleri, aday eşleştirme yazılımları, performans tahmin modelleri, çalışan bağlılığı analizleri ve terfi potansiyeli ölçümleri. Bu araçların ortak vaadi, kişisel değerlendirmelerin yerine veri temelli kararlar koymalarıdır. Ancak burada kritik bir yanlış varsayım var. Bu kararın insan tarafından verilmemesi, onun tarafsız olduğu anlamına gelmez.
Av. Filiz Toprak Esin
Çeşitlilik ve kapsayıcılık politikaları uzun yıllar boyunca bireysel önyargıyı sınırlamaya çalıştı. Eğitimler verildi, farkındalık programları yapıldı, işe alım süreçleri standardize edildi. Ama bugün kararın kendisi değişiyor. Kararı veren kişi değil, karar mekanizması dönüşüyor. Ve yeni soru şu:
Ayrımcılık insan davranışından değil, sistem tasarımından kaynaklanıyorsa ne olacak?
Bu noktada tartışma teknolojik değil kurumsaldır. Çünkü artık mesele yalnızca yöneticinin kimi işe aldığı değil, şirketin hangi karar araçlarını kullandığıdır. Çeşitlilik ve kapsayıcılık