ETIK KÜLTÜRÜ
36 kalıcı kılmanın yolu, eğitimi tek seferlik bir faaliyet olmaktan çıkarıp düzenli aralıklarla hatırlatmalar ve güncellemelerle desteklemektir.
Vicdan: Sessiz denetçi ve davranışın sürekliliği
Kurumların etik kültürü, çalışanların vicdanlarına“ alan tanıdığı” ölçüde yaşar.
Vicdan, insanın sessiz denetçisidir; ne polis, ne yasa, ne de yönetmeliktir. O hep oradadır. Sesi kısıldığında yolsuzluk, rüşvet, çıkar çatışması, hırsızlık gibi suistimaller normalleşmeye başlar.
Etik davranışın aslında en güçlü dayanağı, insanın iç sesidir. Kurallar, denetimler ya da cezalar bir yere kadar işe yarar; ama uzun vadede doğruyu yaptıran şey vicdandır. O sessiz ses, kimse görmese de neyin doğru olduğunu hatırlatır. İşte bu yüzden vicdan, etik davranışın sürmesini sağlayan en insani ve en güvenilir rehberdir.
Bir kurumun etik kültürü, çalışanlarının vicdanlarına ne kadar alan tanıdığıyla doğrudan ilgilidir. Çünkü vicdan, insanın içsel pusulasıdır; doğru ile yanlışı ayırt etmesini, haksızlığa karşı ses çıkarmasını sağlar. Eğer kurumda çalışanlar kendi vicdani değerlendirmelerini özgürce yapabiliyor, endişe duymadan fikir belirtebiliyor ve yanlış gördüklerinde bunu dile getirebiliyorsa, o kurumda etik kültür gerçekten yaşıyor demektir. Ancak insanlar“ sessiz kalmak” zorunda hissediyor, değerleriyle kurumun beklentileri arasında sıkışıyorsa, en
iyi politika ve prosedürler bile bu kültürü koruyamaz. Etik kültür, kuralların değil, vicdanlara tanınan bu alanın içinde filizlenir ve güçlenir.
Sonuç: Etik zekâ bir kas, düzenli çalıştırılmalı Etik zekâ, insanın vicdanının rehberliğinde şekillenir; çünkü vicdan, doğruyla yanlışı ayırt etmede en güvenilir pusuladır.
Utanma duygusu bu rehberliğe sınır koyar, bireyin gücünü ve konumunu kötüye kullanmasını engeller. Unutmamak ise etik deneyimlerin yalnızca geçmişte kalmamasını, gelecekteki kararları da besleyen bir hafızaya dönüşmesini sağlar.
Bu üç unsur birlikte çalışmazsa etik, yalnızca bir slogan olarak kalır; bir araya geldiğinde ise insanın düşünme ve davranma biçiminin doğal bir parçasına, karar alma sürecinin ise en güçlü kasına dönüşür.
Bu yazının ruhunu çok iyi anlattığını düşündüğüm Adamlar grubunun“ Utanmazsan Unutmam” adlı şarkısının etkileyici mısralarıyla yazımı sonlandırmak istiyorum.
Utan, utan, utanmayan insan olur mu tam? Altın bir madalyon gibi taşınmalı vicdan Tek kıvılcımdan nasıl yanarsa koca orman Unutmazlar, unutmayız, unutmam
Hayatınız boyunca vicdanınızı altın bir madalyon gibi taşımanız dileğiyle