zbudowany z materiału własnej kultury wsi. Jędrzej Cierniak – wcale nie aktor, lecz
nauczyciel – polonista, jako jeden z niewielu dostrzegł przydatność dorobku kulturalnego wsi
dla teatru. Stworzył czarujące inscenizacje obrzędów wiejskich ,,W SŁONECZNYM
KRĘGU” – obejmujące: ,,Gaik”, ,,Z kolędą”, ,,Szopka krakowska”, ,,Sobótka”, i ,,Wesele
krakowskie”. O doli chłopskiej opowiada prześliczna ,,Franusiowa dola”, legendy wiejskie
reprezentuje inscenizacja ,,O żołnierzu, co poszedł w świat”, itd. W inscenizacje wplecione
były tańce, śpiewy, wiersze w gwarze i muzyka wiejska. Ilekroć podziwiamy ,,Mazowsze”,
,,Śląsk” czy inne regionalne zespoły, powinniśmy pamiętać, że do ich powstania w znacznym
stopniu przyczyniły się pomysły Cierniaka. Przedstawienia teatralne, a raczej inscenizacje,
przeprowadzał Cierniak najpierw z uczniami szkoły Wojciecha Górskiego, gdzie pracował.
Mawiał wówczas: ,,Straciłem to w życiu – muszę mieć w sztuce”. Z widowiskiem ,,Wesele
krakowskie” urządził wycieczkę szkolną do Węgier, Jugosławii, Rumunii i Turcji. Potem
przeniósł Cierniak swą działalność teatralną na autentyczną wieś. Stworzył Teatr Ludowy z
,,aktorami” wiejskimi.
Cierniak szerzył swą koncepcję teatru ludowego nie tylko przez przedstawienia, ale i przez
odczyty, kursy, pogadanki, konferencje, w których uczestniczyli wybitni naukowcy,
społecznicy, prof. Bujak, prof. Bystroń, inż. Solarz; znakomici artyści dramatyczni, jak:
Zofia Małynicz i Eugeniusz Poreda; zbieracz pieśni ludowych Tadeusz Mayzner, tań ców
uczyła Jadwiga Mierzejewska. Wieloletnim współpracownikiem Cierniaka był Jerzy
Zawieyski. Cierniak pracował także piórem. Od 1923r. był redaktorem czasopisma ,,TEATR
LUDOWY”, a wspólnie z Henrykiem Ładoszem redagował ,,TEATR W SZKOLE”. W obu
tych wydawnictwach zamieścił setki własnych pozycji.
Był też Cierniak twórcą placówki naukowo – badawczej i wydawniczej: INSTYTUT
TEATRÓW LUDOWYCH. Z dzieł pisanych najważniejszą pozycję zajmuje książka
Cierniaka ,,Wieś Zaborów i zaborowski Dom Ludowy”. Już po wojnie 1956r. J. Zawieyski
opracował wybór pism Cierniaka pt. ,,ZABOROWSKA NUTA”. Z przedmową prof.
Pigonia.
W czasie wojny Cierniak pełniąc obowiązki skromnego nauczyciela szkoły podstawowej na
TARGÓWKU, brał udział w pracy konspiracyjnej, za co poniósł śmierć z ręki okupanta.
Rozrzewniający jest szczegół, jakże charakterystyczny, że Cierniak nawet w więzieniu
potrafił urządzić widowisko szopkowe i zapustne, sam komponował piosenki i sam je
odśpiewywał przy ,,współudziale” wykonanych z gazet kukiełek.
65