Historia Polski w liczbach GUS Historia Polski w Liczbach GUS z 1994 | 页面 75
nieprzerwanie od jego powstania przez 45 lat był Tadeusz Pilat, profesor
statystyki i nauk administracyjnych na Uniwersytecie Lwowskim.
Krajowe Biuro Statystyczne było w pełni niezależne od Centralnej
Komisji Statystycznej zarówno pod względem organizacyjnym, jak
i w zakresie programowania i przeprowadzania badań.
W 1872 r. - a więc rok wcześniej niż powstało Krajowe Biuro
Statystyczne - zorganizowano we Lwowie Miejskie Biuro Statystyczne
istniejące do 1939 r. Pierwszym jego kierownikiem (do 1881 r.) był
Tadeusz Romanowicz. W Krakowie Miejskie Biuro Statystyczne utwo-
rzono 12 lat później - w 1884 r. Jego założycielem był profesor
statystyki i prawa administracyjnego na Uniwersytecie Jagiellońskim
Józef Kleczyński.
Wszystkie te urzędy statystyczne (centralne - austriackie, krajowe
-- galicyjskie i miejskie) prowadziły badania statystyki ludnościowej,
różniące się jednak znacznie zakresem tematycznym. Rezultaty tych
badań dla obszaru Galicji zamieszczano w różnych wydawnictwach tych
instytucji.
Wyniki powszechnych spisów ludności przeprowadzonych w latach
1857, 1869, 1880, 1890, 1900 i 1910 r. opublikowano dla dwóch
pierwszych spisów w oddzielnych wydawnictwach, a od spisu 1880 r.
drukowano je przede wszystkim w roczniku "Osterreichische Statistik" . 18 )
Zawierały one m.in. informacje o stanie ludności, jej strukturze
demograficznej, ruchu naturalnym i wędrówkowym, a także składzie
wyznaniowym i językowym.
Trzeba zaznaczyć, że jeszcze przed rozpoczęciem przeprowadzania
powszechnych spisów ludności na terenie Galicji już od 1754 r.
dokonywano systematycznie rejestracji ludności dla celów wojskowych.
Były to tzw. spisy wojskowe (Militar Conscriptions). Konskrypcje te
przeprowadzano do połowy XIX w.
Informacje dotyczące bieżącej statystyki ludności Galicji - oparte
na stałej rejestracji metrykalnej prowadzonej przez duchownych posz-
czególnych wyznań będących jednocześnie urzędnikami stanu cywil-
nego 19) - zaczęto ogłaszać najpierw w "Tafeln zur Statistik der
osterreichischen Monarchie", od 1861 r. także w "Statistisches Hand-
buchlein fi.ir die osterreichischen Monarchie" wychodzącym nieregularnie
do 1871 r. Zamieszczane w nich dane były jednak jedynie surowym
materiałem statystycznym. Od 1863 r. zaczynają się ukazywać wydawane
przez Centralną Komisję Statystyczną nowocześnie pojęte roczniki
statystyczne zatytułowane "Statistisches Jahrbuch der osterreichischen
Monarchie'' zamieszczające już obszerniejsze informacje liczbowe doty-
czące stanu i ruchu ludności. Dopiero jednak dane publikowane
57