Havacılık Tıbbı Derneği - Bülten Sayı 25 | Page 55

2014

Haziran

SAYI: 25

Havacılık Terminolojisi
engel tıbbi bir durumu olmasına karşın, stabil ve ilerleyici olmadığı değerlendirilerek, FAA tarafından verilen
özel uçuş izni.
Somatogiral İlüzyon: Açısal hızlanma esnasında kişinin hızlanma hareketinin aksi yönde hareket ediyormuş gibi hissetmesi.
Somatogravik İlüzyon: İvmelenme ya da yavaşlama sırasındaki yalancı dalış-tırmanış hissi.
SOP’s:(Standard Operational Procedures) Standart İşletim/Harekât Usulleri. Farklı kişilerin uçuşlarında tektip
hareket sağlanması için pilotun, uçuşu daha önceden çerçevesi çizilmiş usullerde yapması.
Sopite Sendromu: Uçak tutması hastalığında uyarıcı bir
hareketi takiben, bulantı-kusma, uyuşukluk, uyku hali,
apati, depresyon, asosyallik, içe kapanma belirtileri.
Space Asthenia: Uzay adamlarında görülen fiziksel ve zihinsel zayıflık, psikolojik dengesizlik ve uyku bozukluğu
tablosu.
Space Sickness: Uzay tutması. Yerçekimsizliğe bağlı olarak gelişen bulantı, kusma, apati hali.
Spatial Disorientation (SD): Uçucu vertigosu. Pilotun vestibüler, görsel veya proprioceptive yanılgılar, ya da durum
farkındalığını kaybetmesi sonucu yön, pozisyon ve hareket algısını yanlış değerlendirmesi; geçici illüzyon yaşantıları.
Spatial Orientation: Uzaysal oryantasyon; pilotun uçağın
havadaki yön, hareket ve pozisyonunu doğru algıladığı,
mekâna uyum hali.
SPIC: (Student Pilot-İn-Command) Uçağa öğrenci pilotun
kumanda etmekte olması.
SSP: (State Safety Programme) Devlet Emniyet Programı.
Staggers: Dekompresyon hastalığında bubble’ların merkez sinir sisteminde yaptığı nörolojik bulgular.
Stall: (Perdövites) Uçağın yeterli hıza ve güce erişmeden
tırmanış kumandası verildiğinde havada tutunamayarak
düşmesi.
TACAN: (Tactical Air Navigation System) Askeri uçakların seçilen istasyona mesafe ve doğrultusunu veren seyrüsefer yardımcısı.
TALPA: (Türkiye Airline Pilots’ Association) Türkiye Havayolları Pilotları Derneği.
TASSA: Türkiye Kabin Memurları Derneği.
TATCA: Türkiye Hava Trafik Kontrolörleri Derneği.
TCAS: (Traffic Alert & Collision Avoidance System) Uçakların havada tehlikeli yakınlaşmalarını ve çarpışmalarını
önleyen ikaz sistemi.
Telemedicine: Uçak ile aşağıdaki bir hastane gibi, farklı
yerler arasında klinik bilgi, grafik, ses ve video görüntülerini göndermek için telekomünikasyon teknolojilerinin
kullanılması.
TEM: (Threat and Error Management) Tehdit ve hata yönetimi.
Tono: Uçağın kendi etrafında (sağa veya sola) 360o döndürülmesi.
Toynbee Manevrası: Burun kanatları parmakla sıkılırken

yutkunarak östaki kanalını açmaya ve ear block’u gidermeye çalışan Valsalva versiyonu manevra.
TRTO: (Type Rating Training Organization) Tip Eğitim
Organizasyonu.
TUC: (Time of Useful Consciousness) Faydalanılabilir bilinç zamanı. İrtifa ile paralel olarak artan hipoksi durumunda bilinçliliğin korunabildiği zaman süresi. (Bkz. EPT)
Tunnel Vision: Pilot üzerindeki +G kuvveti arttıkça retina
periferik kan akımının azalması sonucu görüş daralması;
çevrenin dürbünden görünür gibi algılanması.
Türbulans: Belli yüksekliklerde ani ve değişken hava
akımlarının oluşturduğu ve uçaklarda şiddetli sarsıntı ile
belirgin düşüşlere neden olan düzensizlik.
URL: (Ultra Long I