Havacılık Tıbbı Derneği - Bülten Sayı 25 | Page 54

2014

Haziran

SAYI: 25

Havacılık Terminolojisi
NOTECHS: (Non-Technical Skills) Emniyetli bir uçuş
için uçağın yönetim tekniği ve SOP’ler dışındaki zihinsel, psikolojik ve sosyal beceriler: Durumsal farkındalık, karar verme, liderlik, eşgüdüm, takım çalışması,
stres-risk-yorgunluk yönetimi, vs... CRM sinonimi sayılır.
Oksijen Paradoksu: Hipoksi sonrası oksijen verildiğinde paradoksal olarak gözlenen klonik spazmlar ve bilinç kaybı.
Okülogiral İllüzyon: Uçak sağa-sola açısal hareket halindeyken, hareketin yavaşlaması veya durması durumunda objelerin ters yöne hareket ediyormuş gibi görünmesi.
Okülogravik İllüzyon: (Somatogravik, Elevator illüzyon) Uçağın tırmanış veya dalış hareketi sırasında, göz
kürelerinin atalet kuvveti nedeniyle ters yönde minimal
hareketi, uçağın olduğundan fazla tırmanış veya dalışta
olduğu yanılgısına neden olur. Ayrıca lineer akselerasyon ve deselerasyon (ani hızlanma / yavaşlama) sırasında da yalancı tırmanış ve dalış hisleri oluşur. Pilot
bu illüzyona kanarak gereksiz düzeltme (!) kumandaları vererek uçağı yere çakabilir veya perdövitese (stall)
sokabilir.
OML: (Operational Multipilot Limitation) Çoklu pilot
sınırlandırması. ATPL sahibi bir pilotun 1. Sınıf sağlık
sertifikası gereklerine tam olarak uymadığı, ancak görev yapamaz duruma gelme riskinin de kabul edilebilir
limitler içinde değerlendirildiği durumlarda uygulanan
bir karardır. Solo olmamak şartıyla kaptan olarak da
uçabilir; ancak diğer pilotun OML’li olmaması, tipte
intibaklı ve 60 yaşın altında olması koşulu aranır.
OPL: (Operational Passenger Limitation) Bir Class 2
pilotunun hastalığı/sakatlığı nedeniyle yolcu taşıyamama sınırlandırılması.
OSL: (Operational Safety Pilot Limitation) Class 2’de
uygulanan emniyet pilotu sınırlandırması. Uçağı yöneten pilotun (PIC) görevini yapamaz hale gelmesi durumunda kumandaları almak amacıyla kabinde bulunan
diğer pilota ait sınırlandırma.
Otokinezis: Karanlık ortamda sabit zayıf ışıklara bir
süre fiske olunduğunda ışık kaynağının hareket ediyor
gibi görünmesi illüzyonu.
Pan Pan: (Possible Assistant Needed; Pay Attention
Now) Denizcilik ve havacılıkta acil durum çağrısı.
Mayday’den bir alt seviye yardım çağrısı olup, ölümcül
olmayan acil durumlarda kullanılır.
Parabolic Flight: Yerçekimsizlik yaratmak üzere büyük
uçakların tırmanıp sonra serbest düşüş uçuşu.
PIC: (Pilot in Command) Uçağı yöneten/ kullanan (mesul) pilot. SPIC: (Student pilot-in-command)
Pitch Up/Down: Uçağın burun aşağı - burun yukarı yunusl