Havacılık Tıbbı Derneği - Bülten Sayı 25 | Page 48

2014 Haziran SAYI: 25 Bir Film... WHISKEY ROMEO ZULU Yönetmen: Enrique Piñeyro Yıl: 2004 Ülke: Arjantin Oyuncular: Mercedes Morán, Enrique Piñeyro, Alejandro Awada, Carlos Portaluppi, Adolfo Yanelli. Kendisi de eski bir pilot ve doktor olan filmin yönetmeni, senaristi ve başrol oyuncusu Enrique Piñeyro’nun bu filmi, aslında dünyanın herhangi bir yerinde karşımıza çıkabilecek ihmaller ve yıldırma politikalarının küçük ama hormonlu bir şekilde büyümeye çalışan bir havayolu şirketinin hikâyesini anlatmakta. Filmde, “adım adım geliyorum diyen” kazanın sinyalleri olan; teknik yetersizlikler, ihmaller, hatalı insan kaynakları politikaları ve alt yapı konusunda asker-sivil etkileşimindeki sorunlar işlenmekte. Senaryo, hikâyenin sonundan bir sahne ile başlıyor; bir savcının, bir uçak kazasının ses kayıtlarını dinlemekte olduğunu görüyoruz. Sonra başa dönüp, çok hızlı bir şekilde büyümeye çalışan Arjantinli LAPA Havayollarının maliyet azaltma diye yola çıkılan ve maliyetli görülen teknik tedbir ve bakım uygulamalarının vahim bir şekilde ihmal edilmesine uzanan şirket politikalarını ve buna göz yuman sivil ve askeri kurumların girift yoz ilişkilerini izliyoruz. Film, 31 Ağustos 1999 tarihinde, Buenos Aires-Cordoba uçuşunu yapmak için ha- 688 valanan LAPA Havayolları’nın 3142 sayılı uçuşundaki kaza bağlamında, Arjantin sivil havacılığına ve LAPA Havayolları’nın uygulamalarına eleştiriler getirmekte. Filmin adı, Boeing 737-200 tipi uçağın kuyruk kodu olan LV-WRZ’nin havacılık alfabesindeki karşılığından (Whiskey Romeo Zulu) mülhemdir. Arjantin sivil havacılık tarihinde en ölümcül ikinci kazası olan bu olayda 65 kişi ölmüş ve 40 kişi de yaralanmıştır. Kendisi de 1988-1999 yılları arasında LAPA Havayolları’nda pilot olarak görev yapmış olan Piñeyro, bu kazadan 2 ay önce şirketin emniyet ve bakım ile ilgili uygulamalarına tepki olarak işinden ayrılmış. Filmde uçak kazalarının yalnızca insan hatasına indirgenemeyeceğini, şirket politikaları gibi birbiriyle iç içe geçmiş pek çok sorunun kazaya varabileceğini (İsviçre Peyniri modelindeki gibi) gözler önüne sermekte. Piñeyro, kazaya doğru giden süreci adım adım anlatırken; şirketin izlediği hormonlu büyüme stratejisini, yetersiz bakım yapılmış uçaklarla uçmayı reddetmesini, şirket yönetiminden gelen baskıları, mobbing’e varan uygulamaları anlatmış... Uçuş emniyeti kavramının her yönünü irdeleyen, ibretlik ve ders gibi bir film. Hazırlayan: Doç. Ender Gerede (Anadolu Ü. Hvc.ve Uzay Bil.Fak.)