EU-INSTITUCIJE | Page 236

PRAVOSUDNE INSTITUCIJE

2.5 . U svjetlu Amsterdamskih amandmana 2.5.1 . Dijelovi uključeni u Ugovor o EZ

U oblastima koje su Amsterdamskim amandmanima prebačene iz unijskog u komunitarni prostor , tj . koje su sada regulisane Ugovorom o Evropskoj zajednici , nadležnost Suda je unekoliko reducirana .

Za razliku od generalnog rješenja u vezi sa obraćanjem nacionalnih sudova povodom tumačenja i ocjene zakonitosti propisa u prostoru pokrivenom Naslovom IV Ugovora o Evropskoj zajednici ⁶⁷⁴ ( vize , azil i sloboda kretanja ) Sud preliminarno odlučuje samo povodom pitanja koja mu proslijede nacionalni sudovi na čije odluke nije dopuštena žalba – čl . 68 ( 1 ), ex čl . 73p ( 1 ). Drugim riječima , za razliku od opšteg režima , ovim povodom se Evropskom sudu ne mogu obraćati nižestepeni nacionalni sudovi . ⁶⁷⁵ Doduše , i ovo posljednje je moguće , ali samo ako država članica odluči da uspostavi komunikaciju i na tom nivou .

Savjet , Komisija i države članice mogu tražiti od Suda da dâ tumačenje odredbi datih u Naslovu IV i sekundarnih propisa donijetih na osnovu njih , no tumačenje dato u ovim odlukama ne vrijedi za slučajeve koji su u okviru nacionalnog postupka već postali res judicata – čl . 68 ( 3 ).

Uz to , kako je izričito rečeno u stavu dva čl . 68 , Sud nije nadležan da sudi o mjerama ili odlukama donijetim u skladu sa čl . 62 ( 1 ), a koje se odnose na održavanje javnog reda i mira ( law and order ) i unutrašnje bezbjednosti .

2.5.2 . Preostali unijski segment – III . stub

Amsterdamske novele su reducirale obuhvat III . stuba , ali su istovremeno u onom što je ostalo proširile nadležnost Evropskog suda . Naime , do tada je veći dio III . stuba bio van njegovog domašaja , tačnije sve izuzev onog što je regulisano odgovarajućim konvencijama i pod uslovom da je njihovo tumačenje ⁶⁷⁶ stavljeno u nadležnost Evropskog suda – svojevremeni čl . K . 3.2 ( c ), EU . ⁶⁷⁷ Amsterdamski amandmani , međutim , i u ovaj segment uvode nadzor Suda , posredujući ga

• zahtjevom nacionalnih sudova za tumačenje pravnih akata donijetih u okviru Naslova VI Ugovora o Evropskoj uniji ,

• tzv . direktnom tužbom za ocjenu zakonitosti ovih akata i

• rješavanjem sporova između država članica , kao i između njih i Komisije , o tumačenju i primjeni akata i mjera u smislu navedenog Naslova .

234