3
BÖLÜM
SYSTEMA CARDIOVASCULARE
(KALP ve DAMAR SİSTEMİ)
GENEL BİLGİ
İnsan ve diğer omurgalılar, kapalı bir dolaşım sistemine sahiptirler. Kapalı dolaşım sistemi, içinde kan ve lenfa gibi sıvıların
dolaştığı kanallar (damarlar, vasa) ile merkezi pompa organı olan kalp’ten oluşur.
Systema cardiovasculare : Dolaşım sisteminin en büyük bölümü olan “kalp - damar sistemi”. Kapalı bir sistem olarak,
içinde kan (haema) bulunan damarlar ile bu kanın damarlardaki hareketini sağlayan kalp (cor)’ten oluşur.
Systema lymphoideum : İçinde lenf (lympha) bulunan damarlar ile bunlarla bağlantılı lenf düğümlerini (lymphonodus)
içeren, dolaşım sisteminin alt bölümü. Vücut lenfasını toplayan büyük lenf toplardamarları (iki adet, duc. thoracicus ve
duc. lymphaticus dexter), kardiovasküler sistemin venöz bölümüne bağlanır.
Vasa sanguinea : Kan damarları. Tekil, vas sanguineum.
Vasa lymphatica : Lenfa damarları. Tekil, vas lymphaticum.
Arteria : Atardamar. “A.” ve “a.” kısaltma sembolleri ile gösterilir. Çoğul, arteriae / Aa. olarak gösterilir. Ör. A.pulmonalis.
Arteria nutricia / nutriens : Besleyici atardamar.
Arteriola : Kapiller düzeye erişmeden önceki atardamar bölümü. Çapları 0.1 mm ve daha küçüktür.
Metarteriola / arteriola precapillaris : Arteriola’ların terminal dalları olup, bu aşamasından sonra kapiller damarlara
ulaşılır. Bu iki sistem arasında, arteriolar-kapiller birleşekte, aralıklı kontraksiyon sağlayan, düz kaslardan yapılmış sphincter precapillaris bulunur.
Vasa capillaria / haemocapillaria : Kan kapiller damarları (tekil : vas capillare). Lümen çapları 7-9 µm (veya bir eritrosit
çapından biraz fazla) olan, en ince mikroskopik kan damarlarıdır. Epidermis, cornea ve hiyalin kıkırdakta kapillerler yoktur. İki bölümü vardır.
Vas capillare arteriale : Kapiller damarın, arter tarafında kalan bölümü.
Vas capillare venosum : Kapiller damarın, ven tarafında kalan bölümü.
Rete mirabile : İki arter arasında yer alan kapiller ağ. İnsanda sadece böbrek korteksindeki glomerulus’lar buna örnektir.
Vas capillere sinusoideum / vas sinusoideum / sinuzoid : Karaciğer, dalak ve kemik iliği ile birçok endokrin organdaki
kapillerlerin genişlemiş özel şekilleri.
Rete vasculorum articulare : Eklem ekrafında, kan damarlarını yaptığı ağızlaşma / anastomoz. Ör. rete articulare cubiti.
Venula : Kapiller düzeyden sonra, kan dolaşımının venöz bölümünün başlangıç damarları. Bunlar, vas capillare venosum’ların birleşmesi veya arterio-venöz