342
ODYOLOJİ VE KLİNİK DEĞERLENDİRME
tır. Horizontal kanal BPPV sinde ise horizontal nistagmus izlenir. Ancak Horizontal kanal BPPV sinde
Dix Hall-Pike manevrası sırasında nistagmus ortaya
çıkmayabilir. Bu kanalın ayrıca test edilmesi gerekir
(Roll testi). Bunun için hasta sedyede yatar hale getirilir ve baş 30 derece fleksiyona getirilir. Daha sonra Hastanın başı 45-90 derece sağa çevrilir ve 30 derece boyunca gözhareketleri Frenzel Gözlüğü ile izlenir (Şekil 3). Daha sonra baş karşı yöne çevrilerek göz
hareketleri izlenir. Horizontal kanal BPPV sinde ortaya çıkan nistagmus saf horizontaldir (Daha detaylı bilgi Hastalıklar kısmında verilecektir).
LABORATUVAR
Odyolojik Değerlendirme
Hastalara mutlaka standart odyometri, timpanometri
ve konuşma testleri yapılmalıdır. Baş dönmesi ile birlikte işitme kaybının varlığı olayın büyük ihtimalle otojen
kaynaklı olduğunu gösterir. Meniere hastalığı gibi bazı
hastalıklarda baş dönmesinde fluktuan işitme kayıpları
eşlik eder. Vestibüler nörinitde ise işitme normaldir.
ENG/VNG Test Bataryası
ENG temel olarak vestibülo-oküler refleksin değerlendirildiği, spontan ya da görsel-vestibüler uyaranlar sonucunda ortaya çıkan göz hareketlerinin değerlendirilmesine ve kaydedilmesine dayalı bir gurup test bataryasıdır.
ENG/VNG test bataryası başlıca 3 gurup testten oluşur:
— Okülomotor testler
o Sakkad testi
o Pursuit testi
o Optokinetik test
o Spontan ve gaze nistagmus
— Dinamik ve statik pozisyonel testler
— Kalorik test
• Sakkad Testi: Sakkadlar en hızlı göz hareketleridir.
Sakkadik sistem bir hedeften diğer bir hedefe gözlerin mümkün olan en hızlı şekilde yönelmesini ve yeni
hedefin görüntüsünün foveaya düşmesini sağlar. Sakkadların en önemli özelliği ani hareketler olması ve
başlangıçta çok hızlı bir akselerasyona sahip olmalarıdır. Sakkadik hareketler santral vestibüler sistem tarafından üretilir ve kontrol edilir. Sakkadik testteki
anormal bulgular santral patolojiye işaret eder. En sık
görülen sakkad anormallikleri ve muhtemel sebepleri
aşağıda sıralanmıştır.
o Sakkad hızında yavaşlama
— Öncelikle sedatif ve antikonvulsan ilaç kullanımı düşünülmeli
— Santral sinir sisteminin dejeneratif hastalıkları
o Sakkad hızında artma
o
o
o
o
o
— Öncelikle kalibrasyon hatası düşünülmeli
— Çok nadiren opsoklonus gibi oküler flutter yapan durumlar
Asimetrik sakkad hızı
— Sıklıkla internüklear oftalmopleji
Asimetrik sakkad latansı
— Parietal ya da oksipital korteks lezyonları
Sakkadik hipermetri
— Serebellar lezyonların klasik belirtisidir
Sakkadik hipometri
— Çoğu zaman normal kişilerde de görülebilir
— Çok belirgin olduğunda bazal ganglia hastalıklarını düşünmek gerekir
Sakkadik glissade
— Oküler myasteni
— Serebellar patoloji
• Pursuit testi:
Pursuit sistem görme alanı içerisinde yavaş hızla hareket eden objelerin görüntüsünün foveada sabit kalmasını sağlar. Pursuit sistem 300/sn hıza kadar hızla hareket eden objelerin izlenmesine olanak sağlar. Pursuit sistem daha çok serebellum ve beyin sapı tarafından kontrol
edilir. Sereballar patolojilerde genellikle sakkadik pursuitler görülür. Bilateral azalmış kazanç ise genellikle beyin
sapı lezyonlarına işaret eder.
• Optokinetik Test:
Optokinetik sistem çevre hareket halindeyken hedefin
görüntüsünün sabit kalmasını sağlar. Optokinetik sistemin vestibülo-oküler refleksten farkı hareket hızının
daha yavaş olmasıdır. Optokinetik anormallikler beyin
sapı ve serebral korteksteki okulomotor yolları etkileyen
lezyonlarda görülür. İzole optokinetik anormallikler serebral korteks patolojilerini yansıtırken, yön değiştiren
gaze nistagmus ile birlikte olduğunda beyin sapı ya da serebellar patolojiye işaret eder.
• Spontan ve Gaze (Bakış) Nistagmus Araştırılması:
Spntan nistagmus araştırılırken Frenzel Gözlüğü ile fiksasyonlu ve fiksasyonsuz kayıt alınır. Spontan nisatgmusun karakteristik özellikleri fizik muayene kısmında anlatılmıştır.
Gaze yani bakış nistagmusu araştırılırken hasta 20
derecelik açıyla sağa, sola, yukarı ve aşağı bakarken nistagmus ortaya çıkıp çıkmadığı araştırılır.
• Statik ve Dinamik Pozisyonel Testler:
Statik pozisyonel testlerin amacı baş pozisyonundaki değişikliklerin nistagmusa neden olup olmadığını ya
da mevcut bir nistagmusda değişiklik yapıp yapmadığını araştırmaktır. Bunun için VNG sırasında gözlük kapatılarak farklı pozisyonlarda ( oturur pozisyon, sırtüstü yatar pozisyon, sırtüstü-baş sağda, sırtüstü-baş sol-