Tanzimat’tan Cumhuriyet’e Defterhâne-i Hakanî
Defterhâne’de Düzenlenmiş Tapu Senedi Örneği
Tarifnâme, taşra birimlerince doldurulacak olan ilmühaber varakalarının sancak, kasaba, karye, dönüm, kıymet, mutasarrıf ve iktisap ile ilgili tüm sütunlarının ayrı ayrı nasıl doldurulacağını, bilgilerin ne şekilde kayıt edileceğini teferruatıyla izah etmektedir. Üç cetvel
hâlindeki bu matbu ilmühaber koçanlarının kazalarda hâkim, mal müdürü, sandık emini ve
kâtip tarafından mühürlendikten sonra tasarruf sahibine verileceğini, mühürlenme ve veriliş
tarihleri de atıldıktan sonra ikinci nüshalarının hıfz olunacağını belirlemektedir. Her ay ortaya
çıkan cetveller meclis heyetince mühürlenip tabi oldukları sancaklara gönderilecektir. Sancaklarda söz konusu ilmühaber cetvelleri her kaza için ayrı ayrı icmâl defterlere kaydolunacaktır.659 Tarifnâme, sancaklarda tutulacak bu defterlerin de nasıl doldurulacağını 12. bentte
teferruatıyla izah etmektedir. Gerekli işlemler tamamlandıktan sonra bu ilmühaber koçanları
659 Sözü edilen icmal defterler, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Tapu Arşiv Dairesi Başkanlığı’nda muhafaza edilen ve tapu kayıtlarını ihtiva
eden Arazi-i Atik ve Cedid defterleridir. Bu defterlerin mühürlü olanları hala Tapu Sicil Müdürlüklerinde muhafaza edilip, mühürsüz olan ikinci
nüshaları ise Tapu Arşiv Dairesi Başkanlığı’nda bulunmaktadır.
174