December 2018 cover story_DEC18 | Page 30

SXÔ¦f¸fÔ¨f
AüSX °f±¹f IYû Ad·f½¹föY IYSX³fZ IZY d»fE ´fSXÔ´fSXf¦f°f
Vf`»fe AüSX dVf»´f IYû ·fe ¨fb³fü°fe Qe WX`Ü ÀfÔÀIÈY°f
VffÀÂfe¹f Vf`»fe IZY ¶fþf¹f ·ffSX°fe¹f »fûIYVf`»fe IYû
A´f³ff¹ff WX`Ü ´fSXÔ´fSXf¦f°f ³ff¹fIYûÔ IZY ¶fþf¹f A´f³fZ
³ff¹fIY JOÞXZ dIYEÜ A´f³ff SXÔ¦f°fÔÂf BþfQ dIY¹ffÜ
A´f³fe AfUfþ ¶fb»fÔQ IYe AüSX Qd»f°f SXÔ¦f¸fÔ¨f IYû
´fdSXU°fʳf IZY AfÔQû»f³fûÔ IYf WXd±f¹ffSX ¶f³ff¹ff WX`Ü
Qd»f°f SXÔ¦f¸fÔ¨f IYe ·fcd¸fIYf IYû À´fá IYSX°fZ WXb¹fZ
´fidÀfð Qd»f°f ³ffMXIYIYfSX d·f. dVf. dVfÔQZ IYWX°fZ WX`Ô
kkQd»f°f d±f¹fZMXSX IYf ¸fb£¹f CXïZV¹f Àf¸ff³f ´fiIYfSX
IYe ¨fb³füd°f¹fûÔ AüSX Àf¸fÀ¹ffAûÔ ÀfZ ´fedOÞX°f Àf·fe
»fû¦fûÔ IYû ¸ff³fU°ff AüSX Af°¸fÀf¸¸ff³f IZY EIY
L°fSXe IZY ³fe¨fZ »ff³ff WX`Üll BÀf ´fiIYfSX ¸ff³fU°ff
AüSX Af°¸fÀf¸¸ff³f IZY AfUfþ IYû Qd»f°f SXÔ¦f¸fÔ¨f
¶fb»fÔQ IYSX°ff WX`Ü ¸ff³fU¸fbdöY IYe »fOÞXfBÊ »fOÞX°ff WX`
¢¹fûÔdIY ¹fWX SXÔ¦f¸fÔ¨f AfÔ¶fZOXIYSXe ¨fZ°f³ff IZY ´fid°f
´fid°f¶fð WX`Ü OXfg. ¹fVfUÔ°f ¸f³fûWXSX IYWX°fZ WX`Ô dIY
kkQd»f°f d±f¹fZMXSX IYf PXfÔ¨ff ¸fWXf³f AfÔ¶fZOXIYSX
AüSX þû°fe SXfU RbY»fZ IZY dU¨ffSXûÔ AüSX ´fiZSX¯ff ÀfZ
BÀf Af²ffSX ´fSX ¦fPÞXf ¦f¹ff WX` °ffdIY ´fedOÞX°f »fû¦fûÔ
IYû ´feOÞXfAûÔ ÀfZ ¸fbdöY d¸f»f ÀfIZYÜll
´fi¶fû²f³f IYe ´fSXÔ´fSXf ¶fbð ,¨ffUfÊIY IY¶feSX ÀfZ
WXûIYSX þû°fe SXfU RbY»fZ °fIY AüSX RbY»fZ ÀfZ »fZIYSX
OXfg. AfÔ¶fZOXIYSX °fIY ´fWXbÔ¨f°fe WX`Ü AfÔ¶fZOXIYSX
IYf QVfʳf AüSX d¨fÔ°f³f BÀfe ´fi¶fû²f³f ´fSXÔ´fSXf IYe
RY»fßfbd°f WX`Ü A´f³fZ ¦fb÷YAûÔ IYe ßfZ¯fe ¸fZÔ OXf.
AfÔ¶fZOXIYSX ³fZ ¶fbð-IY¶feSX-RbY»fZ IYû SXJf WX`Ü
CX³fIYf d¨fÔ°f³f Àf¸f¦fi°ff IYf d¨fÔ°f³f WX`Ü ´fb³fd³fʸffʯf
AüSX ´fb³fSXʨf³ff IYf d¨fÔ°f³f WX`, dþÀfIYf ´ff»f³f
Qd»f°f SXÔ¦f¸fÔ¨f ·fe IYSX°ff WX`Ü ¸fSXfNXe ¸fZÔ d·f. dVf.
dVfÔQZ, QØff ·f¦f°f, OXfg. ¦fÔ¦ff²fSX ´ff³f°ffU¯fZ, SXf¸f³ff±f
¨f½WXf¯f, ´fiIYfVf dÂf·fbU³f, ¶ff¶fbSXfU ¦ff¹fIYUfOX,
´fiZ¸ff³fÔQ ¦fªUe, ÀfÔ´f°f þf²fU, AdU³ffVf OXû»fÀf,
IY¸f»ffIYSX OXWXfMX, ÷YÀ°f¸f A¨f»fJfÔ¶f, QfQfIYfÔ°f
²f³fdUþ¹f, ´fi·ffIYSX Qb´ffSXZ, ·f¦fUf³f dWXSXZ, E¸f. þe.
Uf§f, MXZ¢ÀffÀf ¦ff¹fIYUfOX, dVf»´ff ¸fbÔd¶fiÀfIYSX,
A¸fSX SXf¸fMXZIZY, ÀfÔþ¹f þeU³fZ, ÀfÔþ¹f ´fUfSX AfdQ
Qd»f°f ³ffMXIYIYfSXûÔ ³fZ AfÔ¶fZOXIYSXe QVfʳf IYû ·f»fe-
·ffÔd°f Àf¸fÓff AüSX CXÀfZ A´f³fZ ³ffMXIYûÔ IZY ¸ff²¹f¸f
ÀfZ Ad·f½¹föY dIY¹ffÜ OXfg. þ³ffQʳf Uf§f¸ffSXZ, OXf.
¦fÔ¦ff²fSX ´ff³f°ffU¯fZ, OXfg. ¹fVfUÔ°f ¸f³fûWXSX, °ffSXf¨f³Qi
JfÔOXZIYSX, ´fiû. SXf. ¦f. þf²fU, OXfg. VfSX¯fIbY¸ffSX
dÀfÔ¶ff»fZ, ´fiû. ´fi·ffIYSX ¶ff¦f»fZ AfdQ Af»fû¨fIYûÔ
³fZ Qd»f°f SXÔ¦f¸fÔ¨f IYe Àf¸feÃff IYSX AfÔ¶fZOXIYSXe
ÀffdWX°¹fVffÀÂf, Àfü³Q¹fÊVffÀÂf AüSX ³ffMXйfVffÀÂf IYe
ÀfÔ·ffU³ffAûÔ IYû Ad·f½¹föY dIY¹ffÜ AfÔ¶fZOXIYSXe
´fiZSX¯ff AüSX ´fiÀ°fbd°f IYe Àf¸feÃff IYeÜ SXÔ¦f¸fÔ¨f IZY
´fid°f¸ff³fûÔ IYû dUãZd¿f°f dIY¹ffÜ
AfÔ¶fZOXIYSXe d¨fÔ°f³f AüSX QVfʳf IYe ´fifÀfÔd¦fIY°ff
IYû CXÀfIZY Àf¸fIYf»fe³f°ff IYû Ad·f½¹föY IYSX³fZ
IYf ´fi¹ffÀf Qd»f°f SXÔ¦f¸fÔ¨f d³fSXÔ°fSX IYSX SXWXf WX`Ü
AfÔ¶fZOXIYSXe d¨fÔ°f³f AüSX QVfʳf IYe ¸fc»¹f ½¹fUÀ±ff
WX¸fZVff CXÀfIYf Af²ffSX SXWXe WX`Ü Àf¸f¹f IZY Àff±f
AfUV¹fIY ´fdSXU°fʳfûÔ IYf ÀUeIYfSX IYSX A´f³fZ
´fiIÈYd°f ¸fZÔ IYBÊ ¶fQ»ffU ¹fWX d±fEMXSX IYSX SXWXf WX`Ü
AfVf¹f, dU¿f¹f, dVf»´f, Vf`»fe, ·ff¿ff, IY±ffUÀ°fb
°f±ff ´fiIYMXeIYSX¯f IYe Vf`d»f¹fûÔ ¸fZÔ ¶fQ»ffU Af°ff
þf SXWXf WX`Ü SXÔ¦f°fÔÂf IZY ´fi¹fû¦fûÔ ¸fZÔ ·fe ¶fQ»ffU
QZJf þf ÀfIY°ff WX`Ü Qd»f°f°U IYe ´fdSXIY»´f³ff IYû
Ad²fIY ½¹ff´fIY dIY¹ff þf SXWXf WX`Ü ·fc¸fÔOX»feIYSX¯f
IZY ´fdSX´fiZùf ¸fZÔ Qd»f°f°U IYe ¸fc»¹f ½¹fUÀ±ff IYf
¸fc»¹ffÔIY³f dIY¹ff þf SXWXf WX`Ü ´fbSXf³fZ d¸f±fIYûÔ ¸fZÔ
Af²fbd³fIY ÀfÔQ·fÊ JûþZ þf SXWXZ WX`ÔÜ »fûIY³ffMXйf
Vf`»fe ¸fZÔ AfVf¹f IYû dUÀ°fÈ°f °f±ff ½¹ff´fIY ¶f³ff¹ff
þf SXWXf WX`Ü AfQVfûÊÔ IYe ´fb³fÊÀ±ff´f³ff ·fe IYe þf
SXWXe WX`Ü
AfÔ¶fZOXIYSX IYf IYf¹fÊ °f±ff dU¨ffSX ¶fWXbAf¹ff¸fe
WX`Ü Qd»f°f Àf¸ffþ IZY ÀfUfÊÔ¦fe¯f dUIYfÀf IZY Àff±f
¸ff³fU°ff IYf IY»¹ff¯f ·fe UZ ¨ffWX°fZ WX`ÔÜ þfd°f
´fiV³f IYû UZ þfd°f ´fi±ff IYe Àf¸ffd~ IZY ´fdSX´fiZùf
¸fZÔ QZJ°fZ WX`ÔÜ CX³fIYf ¹fWX d¨fÔ°f³f 1954 ¸fZÔ ³ff¸fQZU
½WXMXIYSX õfSXf d»fJZ kUfMX ¨fbIY»fel BÀf ³ffMXIY
ÀfZ Ad·f½¹föY WXû°ff WX`Ü BÀf ³ffMXIY ¸fZÔ AÀ´fÈV¹f°ff
d³fUfSX¯f IZY ´fiV³f IYû ´fi·ffUe PXÔ¦f ÀfZ ´fiÀ°fb°f dIY¹ff
¦f¹ff WX`Ü AfÔ¶fZOXIYSX IYe dVfÃff °f±ff AÔ°fSXþf°fe¹f
dUUfWX IYe ·fcd¸fIYf d·f. dVf. d¨fMX¯feÀf IYf ³ffMXIY
k¹fb¦f¹ffÂffk À´fá øY´f ÀfZ SXZJfÔdIY°f IYSX°ff WX`Ü Qd»f°f
³ffMXIY IZY ÀfÔQ·fÊ ¸fZÔ OXf. AfÔ¶fZOXIYSX IYe ´fdSXIY»´f³ff
IYû BÀf ³ffMXIY ³fZ ´fi°¹fÃf ÷Y´f ¸fZÔ ÀffIYfSX dIY¹ff WX`Ü
AÀ´fÈV¹f°ff, ´ff³fe ´fiV³f AüSX Qd»f°f AdÀ¸f°ff IYf
°ff³ff-¶ff³ff IYfSXÔOXZ ¦fb÷Yþe IZY k³fUe UfMXl ³ffMXIY
³fZ ¶fb³ff WX`Ü Qd»f°f-ÀfU¯fÊ ÀfÔ§f¿fÊ ´fSX ´fifÔSXd·fIY
QüSX ¸fZÔ IYBÊ ³ffMXIY d»fJZ ¦f¹fZÜ ´fSXÔ°fb EIY dIYÀff³f
IZY kQd»f°f°Ul ´fSX AfÔ¶fZOXIYSXe ´fiZSX¯ff ÀfZ ÀfÈdþ°f
A¯¯ff·ffDY ÀffNXZ IYf ³ffMXIY kB³ff¸fQfSXl ¦fif¸fe¯f
´fdSXUZVf IYf ¹f±ff±fÊ ´fiÀ°fb°f IYSX°ff WX`Ü dIYÀff³f
·fe Qd»f°f WXe WX`ÔÜ CXÀfIZY IYþʸfbdöY IYf ÀfÔ¦fif¸f
BÀf ³ffMXIY ¸fZÔ ´fiÀ°fb°f dIY¹ff ¦f¹ff WX`Ü
Àf¸f°ff-ÀU°fÔÂf°ff IYf dU¨ffSX QØff ·f¦f°f
A´f³fZ kEIYMXel þ`ÀfZ ³ffMXIY ¸fZÔ ´fiÀ°fb°f IYSX°fZ
WX`ÔÜ AÔ²fßf²Qf IYû IY¸f»ffIYSX OXWXfMX ³fZ A´f³fZ
k³fSX¶fd»fl ³ffMXIY ¸fZÔ dU¿f¹f ¶f³ff¹ff WX`Ü QfÀf ´fi±ff
Qd»f°f AfaQû»f³f ´fdÂfIYf 30 dQÀfa¶fSX 2018
IZY dU÷Yð E»¦ffSX WXZ¸f¨fÔQiþf IZY kÀfc¹ffÊÀ°fl ³ffMXIY
³fZ AfUfþ ¶fb»fÔQ IYeÜ ¶fÔ²fbAf ¸fþQcSXûÔ IZY ´fiV³fûÔ
IYû IY¸f»ffIYSX OXWXfMX kWX°¹ffIYfÔOXl ³ffMXIY IZY
¸ff²¹f¸f ÀfZ WXdVfE ´fSX »ffEÜ UWXeÔ Qd»f°f EIY°ff
´fSX d·f.dVf. dVfÔQZ õfSXf kIYf»fûJf¨¹ff ¦f·ffÊ°fl
°f±ff Aü²fûd¦fIYSX¯f IYf ´fdSX´fiZùf WXZ¸f¨fÔQiþf
õfSXf kAf´f¯f ÀffSXZ¨f CX·fZ Óff»fZ ´ffdWXþZl, BÀfIZY
Ad°fdSXöY QZUQfÀfe IZY ·fe¿f¯f ´fiV³f ´fSX ÀÂfe
IYû EIY Qd»f°f IZY ÷Y´f ¸fZÔ ´fWX¨ff³f QZ³fZ Uf»ff
´fiZ¸ff³fÔQ ¦fªUe õfSXf d»fdJ°f ³ffMXIY QZU³fUSXe
AfdQ ³ffMXIY AfÔ¶fZOXIYSXe d¨fÔ°f³f IZY ªU»fÔ°f
´fiÀRbYMX³f WX`ÔÜ ½¹ff´fIY WXû°ff Qd»f°f°U AüSX
¸ff³fU IYf ¸fbdöYÀfÔ¦fif¸f B³f ³ffMXIYûÔ IZY ¸ff²¹f¸f
ÀfZ Ad·f½¹föY WXbAfÜ ¶ff¶ffÀffWXZ¶f IYe k´fPXû,
ÀfÔ¦fdNX°f WXû AüSX ÀfÔ§f¿fÊ IYSXûl B³f °fe³f ÀfcÂfû