De vakgebieden Anatomie en Embryologie September 2014 | Page 7
anatomie van dieren in het menselijk lichaam
had geprojecteerd. Het kwam hem te staan op
een straf van keizer Karel V, op verzoek van zijn
voormalig leermeester Sylvius in Parijs.
De anatomische les
De gang van zaken rond een ontleding vond
plaats volgens een protocol dat sterk bepaald
werd door het feit dat er nog geen methoden
waren om weefsels houdbaar te maken (te
fixeren). Ontledingen vonden vooral plaats in de
De spieren van de schoudergordel van de achterzijde, ca 1510, Leonardo da Vinci.
winter om het ontbindingsproces te vertragen,
en de bederfelijke inwendige organen werden
Publieke ontledingen trokken veel toeschouwers,
vóór de spieren bestudeerd. De ontleding
niet alleen doctoren, chirurgijns en hun
zelf werd meestal verricht door de chirurgijn,
studenten, maar ook notabelen. Men gebruikte,
een medisch handwerksman die vooral de
ook als ‘afschrikwekkend voorbeeld’, de
uitwendige geneeskunde beoefende. Hij
lichamen van ter dood gebrachte criminelen.
behandelde wonden, trok tanden, verrichtte
Het was veel meer een evenement met een
aderlatingen en amputaties etc. De ontleding
didactische inslag dan een activiteit met
vond plaats op aanwijzing van de
diepgang.
‘anatomicus’, een universitair
opgeleide arts, die de inwendige
Voor meer besloten ontledingen en
geneeskunde beoefende en zich
diepgaander onderzoek werden de lichamen
verre hield van ingrepen.
van overledenen zonder nabestaanden gebruikt
7