De spieren van de romp en het been, ca 1510-11( detail), Leonardo da Vinci. Gewassen pen en inkt over zwart krijt. Wrsch. verworven door Charles II in 1690. In Royal Collection, Windsor, 1690. ἀνα( aná), = open en τομή( tomé) = snede
De geschiedenis van de Anatomie
Waarom bestaat het vakgebied en hoe zijn de bestaansredenen ervan in de loop der tijd veranderd?
6
De humane anatomie is de leer van de bouw van het menselijk lichaam. Anatomie is afgeleid van het Griekse ἀνα( aná), open, en τομή( tomé), snede, en refereert aan de werkwijze om het( dode) lichaam te bestuderen door het open te snijden, te ontleden. Het openen van het lijk om het te balsemen wordt al toegepast sinds de Oudegyptische cultuur. Tegen het ontleden van het menselijk lichaam bestond echter lange tijd weerstand. Daardoor bleef de kennis over de bouw van het lichaam beperkt en was vooral gebaseerd op de ontleding van dieren en het bestuderen van gesneuvelden op de slagvelden. In de geneeskunde werden de beschrijvingen van Aristoteles, Plinius, Hippocrates en Galenus daarom eeuwenlang als vaststaand aangenomen.
In de Renaissance ontstond hernieuwde belangstelling voor de anatomie. De behoefte aan uitbreiding van de anatomische kennis nam toe, omdat onderzoek aantoonde dat
De spieren van de romp en het been, ca 1510-11( detail), Leonardo da Vinci. Gewassen pen en inkt over zwart krijt. Wrsch. verworven door Charles II in 1690. In Royal Collection, Windsor, 1690. ἀνα( aná), = open en τομή( tomé) = snede
de al meer dan duizend jaar standhoudende anatomie volgens Galenus toch niet zo onaantastbaar was als gedacht. Vooral in de Italiaanse universiteiten van Padua en Bologna leverden praktische ontledingen een geheel nieuwe kennis van de anatomie op. Deze kennis werd door Andreas Wijtinck uit Wesel, beter bekend als Andreas Vesalius, in 1543 beschreven in zijn revolutionaire, door Italiaanse kunstenaars uit het atelier van Titiaan prachtig geïllustreerde anatomieatlas‘ De Humani Corporis Fabrica’. Dit boek leidde in heel Europa de nieuwe periode van het vakgebied anatomie in. Binnen korte tijd werd de basis gelegd voor de huidige menselijke anatomie.
Vesalius oogstte met zijn publicatie ook veel kritiek bij de gevestigde orde, omdat hij Galenus betichtte van fouten, ontstaan doordat laatstgenoemde geen menselijke lichamen had kunnen ontleden en daarom te veel de