Վ. ՏԵՐ – ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆ
ԵՄ – ի պա հանջ նե րից մեկն է, որ ԶՈւ ԳՇ պե տը են թարկ վի պաշտպա նու թյան նա խա րա րին, ին չին հաս կա նա լի ո րեն ը նդ դի մա նում են զին վո րա կա նու թյան ներ կա յա ցու ցիչ նե րը:
Հարկ է նշել, որ 2010 թ. փետր վա րին Թուր քի այի կա ռա վա րությու նը վե րաց րեց « Հան րային կար գի և ան վտան գու թյան հա մագոր ծակ ցու թյան ար ձա նագ րու թյու նը »( EMASYA), ո րը ԶՈւ ղե կա վարու թյու նը կազ մել էր 1997 թ. փետր վա րյան « թավ շյա հե ղաշր ջումից » հե տո ներ քա ղա քա կան սպառ նա լիք նե րը հս կո ղու թյան տակ պա հե լու նպա տա կով: Այդ փաս տա թուղ թը ԶՈւ ղե կա վա րու թյան հա մար ծա ռա յում էր որ պես մի ջոց քա ղա քա կան գոր ծըն թաց ներում ու նե ցած մի ջամ տու թյունն օ րի նա կա նաց նե լու և քա ղա քացիա կան ան ձանց հե ռա խոս նե րի գաղտ նալ սում ներ կազ մա կերպե լու հա մար: Այ նու հան դերձ, այդ ար ձա նագ րու թյան վե րա ցու մը ներ քա ղա քա կան գոր ծըն թաց նե րին ԶՈւ – ի կող մից օգ տա գործ վող հնա րա վոր խո ղո վակ նե րից ըն դա մե նը մեկն էր, քա նի որ գո յու թյուն ու նեն մի շարք այլ են թաօ րենսդ րա կան հնա րա վո րու թյուն ներ, ո րոն ցից կառ չե լով ՝ բա նա կը հնա րա վո րու թյուն ու նի լե գի տի մացնելու իր մաս նակ ցու թյու նը ներ քա ղա քա կան գոր ծըն թաց նե րին, օ րի նակ ՝ 1961 թ. ըն դուն ված Թուր քի այի զին ված ու ժե րի « Ներ քին ծա ռա յու թյան մա սին օ րեն քի » 35 – րդ, « Ներ քին ծա ռա յու թյան ու ղեցույ ցի » 85 / 1 հոդ ված նե րը: Այս հոդ ված նե րը հս տա կո րեն նշում են, որ Թուր քի այի ԶՈւ – ի պար տա կա նու թյունն է պաշտ պա նել հայ րենի քը և հան րա պե տու թյու նը, ան հրա ժեշ տու թյան դեպ քում ան գամ զեն քով ՝ ը նդ դեմ ներ քին և ար տա քին սպառ նա լիք նե րի:
Իշ խա նա վա րու թյան 9 տա րի նե րի ըն թաց քում Ա ԶԿ – ին հա ջողվեց Թուր քի այի ան վտան գու թյան հա մա կար գը աս տի ճա նա բար դնել քա ղա քա ցի ա կան վե րահս կո ղու թյան տակ, և դա ը նդ գր կեց Ազ գային ան վտան գու թյան խորհր դից մինչև Հա տուկ դա տարան նե րը: Վեր ջին զար գա ցում նե րը ցույց են տա լիս, որ Ա ԶԿ – ն վճռա կան է տրա մադր ված ԶՈւ – ի քա ղա քա կան դե րա կա տար ման օ րենսդ րա կան հիմ քերն ամ բող ջու թյամբ չե զո քաց նե լու հար ցում, հետ ևա բար տե սա նե լի ա պա գա յում հնա րա վոր են նաև վե րո հի շ- յալ եր կու հոդ ված նե րի փո փո խու թյուն ներ:
Թուր քի այի հիմ նա կան քա ղա քա կան ու ժե րը գի տակ ցում են, որ գոր ծող սահ մա նադ րու թյան փո փո խու թյու նը կփո խի ստատուս քվոն, սա կայն հար կա վոր է դեռ եր կար ճա նա պարհ անցնել փո խե լու հա մար նաև բյու րոկ րա տի այի, զին վո րա կան նե րի վե րա բեր մունքը նա խա տես վող լայ նա ծա վալ փո փո խու թյուն ների հար ցում: Նոր սահ մա նադ րու թյուն ու նե նա լու խն դի րը 2011 թ.
35