ԱՐԾ Ր Ն ՀՈՎ ՀԱՆ ՆԻՍՅԱՆ
Ի ԻՀ ՌԱԶ ՄԱ ԿԱՆ ՆԵ Ր ԺԸ
ՀԱ ՎԱ ՆԱ ԿԱՆ ՊԱ ՏԵ ՐԱԶ ՄԻ ԴԵՊՔ Մ
Ներ կա յում շատ է խոս վում ի րա նաա մե րի կյան կամ ի րա նաիս-
րայե լա կան հա վա նա կան բախ ման մա սին: Նման պա տե րազ մը
չի բա ցառ վում: Շա տե րին է հե տաքրք րում ռազ մա կան պո տեն-
ցիալ նե րի հա մե մա տու թյու նը և հա վա նա կան սցե նար նե րի զար-
գա ցու մը, ե թե լի նեն մար տա կան գոր ծո ղու թյուն ներ: Ի հար կե,
ռազ մա կան գոր ծո ղու թյուն նե րի որ ևէ սցե նա րի զար գա ցու մը
կան խա տե սե լը շատ դժ վար և ան շնոր հա կալ գործ է, սա կայն պո-
տեն ցի ալ նե րի ո րո շա կի հա մե մա տու թյուն ա նել հնա րա վոր է:
Ե թե լի նի նման պա տե րազմ, այն, ա մե նայն հա վա նա կա նու-
թյամբ, կլի նի օ դա ծո վային մաս սա յա կան հար ված ների ձևով,
ի նչ պի սին մենք ա կա նա տես ե նք լի նում հիմ նա կա նում Ա ՄՆ–ի
կող մից վեր ջին 20 տա րում: Ցա մա քային ու ժե րի մաս նակ ցու թյու-
նը նման մար տա կան գոր ծո ղու թյուն նե րին կա րող է լի նել խիստ
սահ մա նա փակ, հիմ նա կա նում ո րոշ հա տուկ ստո րա բա ժա նում-
նե րի գոր ծո ղու թյուն ներ: Ե թե հաշ վի առ նենք, որ այս տեղ գլ խա-
վոր խն դիր նե րից մե կը լի նե լու է Հոր մու զի նե ղու ցի փա կու մը,
չեն բա ցառ վում ո րո շա կի հա տուկ գոր ծո ղու թյուն ներ, ի նչ պի սիք
ե ղան «Prime Chance», «Praying Mantis» և այլ գոր ծո ղու թյուն նե րը
1987–1989 թթ., ե րբ ա մե րի կյան հա տուկ ջո կա տային նե րը, նա-
վա տոր մի և օ դու ժի հա տուկ կան խար գե լիչ հար ված նե րով մեծ
վնաս պատ ճա ռե ցին Ի րա նին, Հոր մու զի նե ղու ցի շր ջա նում գրա-
վե ցին նա վթա հան ման աշ տա րակը և այլն 1 :
Փոր ձենք հաս կա նալ, թե ի նչ ռազ մա կան նե րուժ ու նի Ի րա-
1
David B. Crist. U.S.–Iranian Military Clashes in the Persian Gulf in the 1980s – The
Inside Story. July 13th 2009. http://www.thecuttingedgenews.com/index.php?articl
e=11451&pageid=37&pagename=Page+One.html
112