Modern Müslüman: Diğergâmlık Kavramı Üzerine
Merve Diken
Geçmişi 15-20 yıl öncesine dayanan; 4. Sınıfta verilmeye başlanan
Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi derslerinde ünitelerin ilk konularında
kocaman bir başlıkta yer alır:
“diğergamlık “ . Kelimedeki
anlaşılmazlığın cazibesi ile ilgileri üzerine çeker ve her çocuğun en geç
10 yaşında duyduğu bir kavram haline gelirdi. Diğergamlık, modern
deyişle altrüizm; başkalarının yararını da kendi yararı kadar gözetme
yada diğer insanlara maddi veya manevi kişisel çıkar gözetmeksizin
yararlı olmaya çalışmak. Annemin deyişiyle ise; “başkasının derdiyle
dertlenmek, başkasının derdini de kendi derdin bilmek.“
Bu kavramı uzun uzun okuduk ders kitaplarında. Yine o zamanlar
okullar yaz tatiline girince mahallenin camisinde Hoca Efendi’nin
dizleri dibine oturulur, her yıl Elif – Ba’dan başlanır, cüz biter bitmez
de köylere gidilirdi. Haftada 2, bilemedin 3 gün Hoca Efendi sadece
cüz okutmakla kalmaz, ders çıkışı ahlaki bir takım kavramları da
aşılamaya çalışırdı. İşte onlardan biri de yine diğergamlıktı. Kısacası,
her birey kırsalda ya da şehirde yaşamış olsun hayatında sık sık
karşılaştığı bu kavramı iyi bilirdi. Çok duyduğumuzdan mı,
zorlandığımızdan mı yoksa fıtratımıza uygunluğundan mıdır bilmem,
uygulardık bu kavramı. Mahallede komşular arasında genelde ailevi
durumlar bilinir, ona göre davranılır, hatta komşunun ihtiyaçlarını da
düşünerek hareket edilir, harcamalara yön verilirdi. Çocuklar oyun
arkadaşlarını düşünerek alırdı bisküvilerini.. Örnekler uzayıp gider,
çoğu zaman da sıkar bizi. Ancak değişen bir şeyler var görmemiz
gereken. Değişmekle kalmayıp bize ait bir parçaymış gibi hayatımıza
giren haller oluyor.