Ryszard Winiarski ( 1936-2006 ) realizował prace , w których dużą rolę odgrywał przypadek , np . rzut kostką do gry , losowanie , wybór przypadkowych liczb . W pracy „ Wertykalna gra ” ( 1981 ) autor wyszedł od planszy , którą podzielił na kilkanaście pól . Każdemu polu przypisany został inny numer . Każdy wylosowany numer z zamalowanym na czarno polem zapełniał kolejną planszę . Zestawione w ten sposób wszystkie „ obszary ” stanowią zapis pewnego procesu , w tym i czasu .
Roman Opałka ( 1931-2011 ) w stworzonym dziele życia ( Opałka 1965 / 1 - ∞ ) rozpoczętym w 1965 r . dokumentuje upływ czasu „ początkowo na czarnym , później szarym ( od 1972 r . stopniowo rozjaśnionym ) tle maluje w poziomych rzędach liczby ( od 1 do nieskończoności ), jednocześnie ( od 1968 r .) nagrywa wypowiadane własnym głosem liczby i fotografuje się na tle płótna ” 4 . Jak mówił o swojej pracy : „ Moja idea jest prosta jak życie , rozwija się od narodzin do śmierci . To zadanie na całe życie , bo ostatnia liczba , którą kiedyś namaluję , będzie oznaczać kres mego istnienia . Próbuję namalować coś , co nie było jeszcze namalowane . Namalować czas trwania jednej egzystencji ” 5 .
Nieznany artysta w obrazie barokowym ( 1670 ) „ Taniec śmierci ” znajdującym się w kościele Bernardynów w Krakowie przedstawia obraz złożony z dużego centralnego przedstawienia , wokół którego rozmieszczone jest 14 mniejszych , owalnych pól . Pod każdym z nich jest czterowersowy wiersz . Głównymi tematami tych przedstawień są życie i śmierć . Śmierć nie oszczędza nikogo , małego , dużego , młodego , starca , biednego , bogatego , żebraka , króla , kobiety , mężczyzny .
I na koniec pozostaje zadać sobie najważniejsze pytanie : po co jest czas , przemijanie ? Czemu ma służyć , skoro i tak kres każdego z nas jest oczywisty i konieczny ? Odpowiedzi być może powinniśmy poszukać pod głównym , centralnym obrazem ostatniej omawianej pracy , w jego dolnej inskrypcji , która brzmi :
„… Szczęśliwy kto z tego Tańcu Odpocznie w Niebieskim Szańcu Nieszczęsny kto z tego Koła W piekło wpadłszy biada woła ” 6 .
Komisarz Konkursu Witold Adamczyk
1 . https :// zacheta . art . pl / pl / kolekcja / katalog / pawlak-wlodzimierz-dziennik-nr-30-2 z dnia 24.10.2020 2 . R . J . Kluszczyński Od Michałowskiego do Fangora , Kraków 2016 , s . 433 3 . https :// pl . wikipedia . org / wiki / Poezja _ konkretna z dnia 24.10.2020 4 . M . Backman Historia Malarstwa Europejskiego , s . 205 5 . R . J . Kluszczyński Od Michałowskiego do Fangora , Kraków 2016 , s . 425 6 . M . Backman Historia Malarstwa Europejskiego , s . 78