14
Â Æ ì 2 6( 1 1 4 6) 1 3- 1 9 Ð à Æ È Æ ê Æ 2 0 1 6
² ÞÊ ² ðÐÆ ´² Ü ² ÎÜ º ðàôØ Ð º î ² øðøÆð ¾
Ü º ä ² ÈòÆ ¼ÆÜÌ ² è ² ÚàÔÜ º ðÀ
(¶ àôðÎÐ º ðÀ) ´ ðÆî ² Ü ² Î ² Ü ´² Ü ² ÎàôØ
Ð ³ ñ ³ í ³ ÛÇÝ ² ëÇ ³ ÛáõÙ ª ÐÇÙ ³ É ³ ÛÝ » ñáõÙ ¿ · ïÝíáõÙ Ü » å ³ É å » ïáõÃÛáõÝÁ, áñÇ Ñ ³ ñ¨ ³ ÝÝ » ñÝ » Ý îÇμ » ÃÁ( ÇÝùÝ ³ í ³ ñáõ- ÃÛáõÝ, áñÁ · ïÝíáõÙ ¿ âÇÝ ³ ëï ³ ÝÇ Ï ³ ½ÙáõÙ) ¨ ÐÝ ¹ Ï ³ ëï ³ ÝÁ: Ü » å ³ ÉÇ μÝ ³ ÏãáõÃÛ ³ Ý ÃÇíÁ 28 ÙÇÉÇáÝ ¿: ² ÛÝï » Õ μÝ ³ ÏíáõÙ » Ý Ñ ³ ñÛáõñÇ Ñ ³ ëÝáÕ ÅáÕáíáõñ ¹ Ý » ñ: ì » ñçÇÝ- Ý » ñÇë ÃíÇÝ » Ý å ³ ïÏ ³ ÝáõÙ · áõñÏÑ » ñÁ(³ Ý · É.ª Gurkha): º íñáå ³ óÇÝ » ñÇó ³ é ³ çÇ- ÝÁ μñÇï ³ Ý ³ óÇÝ » ñÝ ¿ ÇÝ, áñ Ù ³ ñï ³ Ï ³ Ý · áñ- ÍáÕáõÃÛáõÝÝ » ñ ÙÕ » óÇÝ · áõñÏÑ » ñÇ ¹» Ù( 1814-1816 ÃÃ.):
¶ áõñÏÑ » ñÇ ù ³ çáõÃÛáõÝÁ, ³ ÝÑ ³ í ³ Ý ³- Ï ³ Ý Ï ³ ï ³ ÕÇ ¹ ÇÙ ³¹ ñáõÃÛáõÝÁ, ÇÝùÝáõñáõÛ- ÝáõÃÛáõÝÁ ¨ ¹ ÇÙ ³ óÏáõÝáõÃÛáõÝÁ ³ åß » óñ » É ¿ ÇÝ ³ Ý · ÉÇ ³ óÇ ·³ Õáõà ³ ñ ³ ñÝ » ñÇÝ: ÞÝáñ- ÑÇí · áõñÏÑ » ñÇ ¹ ÇÙ ³¹ ñáõÃÛ ³ Ý ª Ü » å ³ ÉÁ ÷ ñÏí » ó ² Ý · ÉÇ ³ ÛÇ ·³ ÕáõÃÁ ¹³ éÝ ³ Éáõó: ¶ áñÍÝ ³ Ï ³ Ý ³ Ý · ÉÇ ³ óÇÝ » ñÁ 1815 Ã.-Çó ëÏë » óÇÝ · áõñÏÑ » ñÇÝ Çñ » Ýó ½ÇÝí ³ Í áõÅ »- ñáõÙ Ý » ñ · ñ ³ í » É: ì » ñçÇÝÝ » ñë Í ³ é ³ ÛáõÙ ¿ ÇÝ Ý ³ ¨ ÐÝ ¹ Ï ³ ëï ³ ÝÇ μ ³ Ý ³ ÏáõÙ: º ñÏáõ » ñÏñ- Ý » ñáõÙ ¿ É · áõñÏÑ » ñÁ ã ¿ ÇÝ Ñ ³ Ù ³ ñíáõÙ í ³ ñÓ- Ï ³ ÝÝ » ñ: Üñ ³ Ýó Ù ³ ñï ³ ÏáãÝ ¿ ñ ª § Jai Mahakali, Ayo Gorkhali ¦(§ ö ³ éù Ø » Í Î ³ ÉÇÇÝ, ·³ ÉÇë » Ý · áõñÏÑ » ñÁ ¦):
¶ áõñÏÑ » ñÁ μñÇï ³ Ý ³ Ï ³ Ý μ ³ Ý ³ ÏÇ Ï ³ ½- ÙáõÙ Ù ³ ëÝ ³ Ïó » É » Ý Ñ ³ Ï ³·³ Õáõà ³ ÛÇÝ ³ åëï ³ ÙμáõÃÛáõÝÝ » ñÇ × ÝßÙ ³ ÝÁ ÐÝ ¹ Ï ³ ë-
ï ³ ÝáõÙ ¨ ² ýÕ ³ Ýëï ³ ÝáõÙ: 1877-1878 ÃÃ. éáõë-Ãáõñù ³ Ï ³ Ý å ³ ï » ñ ³ ½ÙÇ Å ³ Ù ³ Ý ³ Ï · áõñÏÑ » ñÁ Ïéí » É » Ý Ý ³ ¨ ûëÙ ³ ÝÛ ³ Ý ½áñù »- ñÇ Ï ³ ½ÙáõÙ:
² é ³ çÇÝ Ñ ³ Ù ³ ßË ³ ñÑ ³ ÛÇÝ å ³ ï » ñ ³ ½ÙÇ ï ³ ñÇÝ » ñÇÝ · áõñÏÑ » ñÁ μñÇï ³ Ý ³ Ï ³ Ý ½áñù »- ñÇ Ï ³ ½ÙáõÙ Ïéí » É » Ý ¨ ° üñ ³ ÝëÇ ³ ÛáõÙ, ¨ ° Ø » ñÓ ³ íáñ ² ñ¨ » ÉùáõÙ: º ñÏñáñ ¹ Ñ ³ Ù ³ ßË ³ ñ- Ñ ³ ÛÇÝ å ³ ï » ñ ³ ½ÙÇ ï ³ ñÇÝ » ñÇÝ, » ñμ ý ³ ßǽ- ÙÇ ¹» Ù å ³ Ûù ³ ñáõÙ Ñ ³ Ù ³ ËÙμí » É ¿ ÇÝ Ù » Í Ãíáí ï » ñáõÃÛáõÝÝ » ñ, Ü » å ³ ÉÇ ³ ñù ³ ÛÇ ÃáõÛÉïíáõÃÛ ³ Ùμ · áõñÏÑ » ñÇó Ï ³ ½ÙíáõÙ ¿ 55
14
· áõÙ ³ ñï ³ Ï, áõñ Í ³ é ³ ÛáõÙ ¿ ñ Ùáï 250 Ñ ³- ½ ³ ñ Ù ³ ñ ¹: Üñ ³ Ýù Ù ³ ëÝ ³ Ïó » óÇÝ 1982 Ã. ³ Ý · Éá- ³ ñ ·» ÝïÇÝÛ ³ Ý å ³ ï » ñ ³ ½ÙÇÝ, áñÁ ÙÕíáõÙ ¿ ñ üáÉÏÉ » Ý ¹ Û ³ Ý ÏÕ½ÇÝ » ñÇ Ñ ³ Ù ³ ñ:
¶ áõñÏÑ » ñÁ Ù ³ ëÝ ³ Ïó » É » Ý ä ³ ñëÇó ÍáóáõÙ, ² ýÕ ³ Ýëï ³ ÝáõÙ ¨ Æñ ³ ùáõÙ ÙÕí ³ Í Ù ³ ñï ³ Ï ³ Ý · áñÍáÕáõÃÛáõÝÝ » ñÇÝ: Üñ ³ Ýó ëïáñ ³ μ ³ Å ³ ÝáõÙÝ » ñÁ Ù ³ ëÝ ³ Ïó » É » Ý ÎáëáíáÛáõÙ Ü ² îú-Ç · áñÍáÕáõÃÛáõÝÝ » ñÇÝ, ÇÝãå » ë Ý ³ ¨ » Õ » É » Ý ÂÇÙáñáõÙ ¨ ´ áëÝÇ ³- ÛáõÙ · ïÝíáÕ Ë ³ Õ ³ Õ ³ å ³ Ñ áõÅ » ñÇ Ï ³ ½- ÙáõÙ:
´ ñÇï ³ Ý ³ Ï ³ Ý ³ ñù ³ Û ³ Ï ³ Ý ïáõÝÝ ³ ÛÝù ³ Ý ¿ íëï ³ ÑáõÙ · áõñÏÑ » ñÇÝ, áñ Ñ » Ýó Ýñ ³ Ýù ¿ ÇÝ Çñ ³ Ï ³ Ý ³ óÝáõÙ ³ ñù ³ Û ³ ½Ý Ð ³ ññÇÇ å ³ Ñå ³ ÝáõÃÛáõÝÁ, » ñμ Ý ³ Í ³ é ³ ÛáõÙ ¿ ñ ² ýÕ ³ Ýëï ³ ÝáõÙ: ´ ñÇï ³ Ý ³ óÇÝ » ñÁ Ñ ³ çáÕáõÃÛ ³ Ùμ û · ï ³- · áñÍáõÙ » Ý · áõñÏÑ-é ³ ½ÙÇÏÝ » ñÇ Ñ » ï¨Û ³ É ³ é ³ ÝÓÝ ³ Ñ ³ ïÏáõÃÛáõÝÝ » ñÁ ª ³ Ýí ³ Ëáõ- ÃÛáõÝÁ, Ëëï ³· áõÛÝ Ï ³ ñ ·³ å ³ ÑáõÃÛáõÝÁ ¨ » ñ ¹ Ù ³ ÝÁ Ñ ³ í ³ ï ³ ñÇÙ ÉÇÝ » ÉÁ: ¸ ³ ¿ å ³ ï- ׳ éÁ, áñ Ù » ñ ûñ » ñáõÙ μñÇï ³ Ý ³ Ï ³ Ý ½ÇÝí ³ Í áõÅ » ñáõÙ Í ³ é ³ ÛáõÙ » Ý Ùáï 3,5 Ñ ³ ½ ³ ñ · áõñÏÑ ëå ³ Ý » ñ ¨ ½ÇÝíáñÝ » ñ: Üñ ³ Ýó Ñ » ï ÏÝùíáõÙ ¿ å ³ ÛÙ ³ Ý ³· Çñ Ýí ³ ½ ³· áõÛÝÁ ÑÇÝ · ï ³ ñáí: ¼ÇÝ ³ ÏáãÇÏÝ » ñÇÝ Ñ ³ í ³ ù ³·- ñáõÙ » Ý Ü » å ³ ÉÇó: ´ ñÇï ³ Ý ³ Ï ³ Ý μ ³ Ý ³- ÏáõÙ Í ³ é ³ ÛáõÃÛ ³ Ý Ñ ³ Ù ³ ñ ³ Ù » Ý ï ³ ñÇ
² ñù ³ Û ³ ½Ý Ð ³ ññÇÝ` · áõñÏÑ » ñÇ å ³ Ñå ³ ÝáõÃÛ ³ Ý Ý » ñùá(² ýÕ ³ Ýëï ³ Ý 2007 Ã.)
Ñ ³ Ûï ³ ñ ³ ñíáõÙ ¿ ÙñóáõÛà ª 200 ï » ÕÇ Ñ ³ Ù ³ ñ Ùáï 28 Ñ ³ ½ ³ ñ » ñÇï ³ ë ³ ñ ¹: ÀÝïñáõÃÛáõÝÁ Ï ³ ï ³ ñíáõÙ ¿ ³ Ù » Ý ³ ÛÝ ËëïáõÃÛ ³ Ùμ: Ð ³- í ³ Ý ³ Ï ³ Ý Ã » ÏÝ ³ ÍáõÝ å » ïù ¿ 20 Ï · μ » éáí 40 ñáå » Ç ÁÝà ³ óùáõÙ í ³ ½Ç É » éÝ ³ ÛÇÝ ï »- Õ ³ Ýùáí: º í ÝáõÛÝÇëÏ Ý ³ ËÝ ³ Ï ³ Ý ÷ áõÉáõÙ Ñ ³ Õà ³ Í · áõñÏÑÁ å » ïù ¿ ³ ÝóÝÇ ÇÝÝ ³ ÙëÛ ³ Ý ³ Ë ³ å ³ ïñ ³ ëï ³ Ï ³ Ý ¹³ ëÁÝà ³ ó: êå ³- Ý » ñÁ ¨ ë » ñÅ ³ ÝïÝ » ñÁ ÝÙ ³ Ý ³ å » ë · áõñÏÑ » ñ » Ý: úñ » Ýë ¹ ñáõÃÛ ³ Ùμ ª · áõñÏÑ » ñÇ Ñ ³ Ù ³ ñ ë ³ ÑÙ ³ Ýí » É ¿ 15-Çó ÙÇÝ㨠30 ï ³ ñí ³ Í ³-
¶ áõñÏÑ » ñÇÝ ÝíÇñí ³ Í Ñáõß ³ ñÓ ³ ÝÁ ÈáÝ ¹ áÝáõÙ ª Ø » Í ´ ñÇï ³ ÝÇ ³ ÛÇ å ³ ßïå ³ ÝáõÃÛ ³ Ý Ý ³ Ë ³ ñ ³ ñáõÃÛ ³ Ý Ùáï: ´³ óÙ ³ ÝÁ Ý » ñÏ ³ » Ý » Õ » É º ÕÇë ³ μ » à II à ³· áõÑÇÝ ¨ ³ ñù ³ Û ³ ½Ý â ³ ñɽÁ
é ³ ÛáõÃÛ ³ Ý Å ³ ÙÏ » ï, ¨ ÙÇ ³ ÛÝ ³ Û ¹ ¹» åùáõÙ ½ÇÝÍ ³ é ³ ÛáÕÁ Ï ³ ñáÕ ¿ ëï ³ Ý ³ É Ãáß ³ Ï μñÇï ³ Ý ³ Ï ³ Ý Ï ³ é ³ í ³ ñáõÃÛáõÝÇó: àñå » ë ûñ » Ýù, Í ³ é ³ ÛáõÃÛáõÝÝ ³ í ³ ñï » Éáõó Ñ » ïá · áõñÏÑ » ñÁ í » ñ ³¹³ éÝáõÙ » Ý Ü » å ³ É: 2006 Ã. ëÏë ³ Í ª · áõñÏÑ » ñÇÝ ßÝáñÑíáõÙ ¿ μñÇï ³- Ý ³ Ï ³ Ý ù ³ Õ ³ ù ³ óÇáõÃÛáõÝ, ÇÝãÇÝ §³ ñÅ ³- Ý ³ ó » É ¦ ¿ 140 Ñ ³ ½ ³ ñ Ù ³ ñ ¹: ì » ñçÇÝ ï ³ ñÇ- Ý » ñÇÝ í » ï » ñ ³ Ý · áõñÏÑ » ñÁ å ³ Ûù ³ ñáõÙ » Ý, áñ Çñ » Ýó ¨ë ïñíÇ ³ ÛÝåÇëÇ Ãáß ³ Ï, ÇÝãåÇëÇÝ ëï ³ ÝáõÙ » Ý μñÇï ³ Ý ³ óÇ ½ÇÝÍ ³ é ³ ÛáÕ- Ý » ñÁ: ¼ÇÝÍ ³ é ³ ÛáÕÝ » ñ ïñ ³ Ù ³¹ ñ » Éáí ³ Ûë Ï ³ Ù ³ ÛÝ å » ïáõÃÛ ³ ÝÁ` Ü » å ³ ÉÁ ½ ·³ ÉÇ û · áõï ¿ ëï ³ ÝáõÙ, ù ³ ÝÇ áñ É » éÝ ³ ÛÇÝ é » ÉÇ » ý áõÝ » óáÕ ³ Û ¹ » ñÏñáõÙ ïÝï » ëáõÃÛáõÝÁ Ñ ³ Ù »- Ù ³ ï ³ μ ³ ñ ÃáõÛÉ ¿ ½ ³ ñ ·³ ó ³ Í:
ÐÐ ä ² Þîä ² ÜàôÂÚ ² Ü Ü ² Ê ² ð ² ðàôÂÚ ² Ü ä ² ÞîàÜ ²  º ðÂ
ä ³ ïñ ³ ëï » ó è. ê ² Ð ² ÎÚ ² ÜÀ å ³ ïÙ ³ Ï ³ Ý · ÇïáõÃÛáõÝÝ » ñÇ ¹ áÏïáñ
² ÞÊ ² ðÐÆ ² Ø º Ü ² àôÄ º Ô Ø ² ð¸À Ð ² Ú ¾
Ð » ÕÇÝ ³ Ï ³ íáñ CNN Ñ » éáõëï ³- ³ ÉÇùÝ ³ Ý ¹ ñ ³¹³ ñÓ » É ¿ Í ³· áõÙáí Ñ ³ Û ·» ñÙ ³ Ý ³ óÇ μá ¹ ÇμÇÉ ¹» ñ ä ³ ïñÇÏ ´³ μáõÙÛ ³ ÝÇÝ: ä ³ ïñÇÏ ´³ μáõÙÛ ³ ÝÁ ÏáïñáõÙ ¿ μáÉáñ Ï ³ ñÍñ ³ ïÇå » ñÁ. Ý ³ ³ Ý- Ñ ³ í ³ ï ³ ÉÇ áõÅ » Õ ¿, ÙÇ » õÝáõÛÝ Å ³- Ù ³ Ý ³ Ï, ³ ñ ¹» Ý » ñÏ ³ ñ ï ³ ñÇÝ » ñ ëÝíáõÙ ¿ μ ³ ó ³ é ³ å » ë μáõë ³ Ï ³ Ý ëÝÝ ¹ áí:
§´³ μáõÙÛ ³ ÝÁ 2011Ã. Ýí ³×» É ¿ §¶» ñÙ ³ ÝÇ ³ ÛÇ ³ Ù » Ý ³ áõÅ » Õ Ù ³ ñ ¹¦ ïÇïÕáëÁ: ² Û ¹ Å ³ Ù ³ Ý ³ Ï Ý ³ ³ ñ ¹» Ý μáõë ³ Ï » ñ ¿ ñ: Ðñ ³ Å ³ ñ- í » Éáí ÙëÇó » õ Ï » Ý ¹³ Ý ³ Ï ³ Ý Í ³·- Ù ³ Ý ëÝÝ ¹ Çó ª ´³ μáõÙÛ ³ ÝÝ ³ í » ÉÇ áõÅ » Õ ¿ ¹³ ñÓ » É » õ Ï ³ ñáÕ ³ ó » É ë ³ ÑÙ ³ Ý » É Ýáñ ³ Ýáñ é » Ïáñ ¹ Ý » ñ ¦,- Ù » ÏÝ ³ μ ³ ÝáõÙ ¿ ³ Ù » ñÇÏÛ ³ Ý Ñ »- éáõëï ³ ÁÝÏ » ñáõÃÛáõÝÁ:
37- ³ ÙÛ ³ ä ³ ïñÇÏ ´³ μáõÙ- Û ³ ÝÝ ³ ÛÅÙ ßñç ³·³ ÛáõÙ ¿ ³ ÙμáÕç ³ ßË ³ ñÑáõÙ ª ³ å ³ óáõó » Éáí, áñ Ï ³ ñ » ÉÇ ¿ ÉÇÝ » É áõÅ » Õ, ³ éáÕç » õ Ï » Ýëáõñ ³ Ë ª Ññ ³ Å ³ ñí » Éáí Ï » Ý ¹³- Ý ³ Ï ³ Ý ëÝÝ ¹ Çó: ä ³ ïñÇÏÁ ÍÝí » É ¿ Æñ ³ ÝÇ ² μ ³- ¹³ Ý ù ³ Õ ³ ùáõÙ, Ñ ³ ÛÏ ³ Ï ³ Ý ÁÝï ³ ÝÇùáõÙ:
7 ï ³ ñ » Ï ³ ÝáõÙ Ý ³ ÁÝï ³ ÝÇùÇ Ñ » ï ï » Õ ³÷ áËí » É ¿ ¶» ñÙ ³ ÝÇ ³, áñï » Õ ¿ É ëÏë » É ¿ ½μ ³ Õí » É åñáý »- ëÇáÝ ³ É áõÅ ³ ÛÇÝ ëåáñïáí: 2013Ã. Ý ³ Ñ ³ Ù ³ ßË ³ ñÑ ³ ÛÇÝ é » Ïáñ ¹ ¿ ë ³ ÑÙ ³ Ý » É ª áõë » ñÇÝ ¹ ñ- í ³ Í 555 Ï · Í ³ ÝñáõÃÛ ³ Ùμ ï ³ ëÁ Ù » ïñ ù ³ ÛÉ » Éáí £
§´ áõë ³ Ï » ñ ¹³ éÝ ³ Éáõó Ñ » ïá ÏÛ ³ ÝùáõÙë ³ Ù » Ý ÇÝã Ï ³ ñ ·³ íáñí » ó: º ë ³ í » ÉÇ áõÅ » Õ ³ ó ³ » õ áõÅ »- Õ ³· áõÛÝÝ » ñÇ º íñáå ³ ÛÇ 3 ³ é ³ ç- ÝáõÃÛáõÝÝ » ñáõÙ μáÉáñÇÝ Ñ ³ Õà » óÇ, Ù » ÏÁ ÙÛáõëÇ Ñ » ï » õÇó Ñ ³ Ù ³ ßË ³ ñ- Ñ ³ ÛÇÝ é » Ïáñ ¹ Ý » ñ ë ³ ÑÙ ³ Ý » óÇ: º ë ÝÏ ³ ï » óÇ, áñ Ùë » Õ » ÝÇó Ññ ³ Å ³ ñ- í » Éáõó Ñ » ïá ÇÙ ³ ñÛ ³ Ý × ÝßáõÙÁ Ï ³ ñ ·³ íáñí » ó, ÇëÏ íÝ ³ ëí ³ ÍùÝ »- ñÇó Ñ » ïá ³ å ³ ùÇÝÙ ³ Ý · áñÍÁÝ- à ³ óÝ ¿ É ½ ·³ ÉÇáñ » Ý Ï ³ ñ ׳ ó » É ¿¦,- Ýß » É ¿ ´³ μáõÙÛ ³ ÝÁ: