8
Â Æ ì 2 7( 1 1 9 8) 1 2- 1 8 Ð à ô È Æ ê Æ 2 0 1 7
øà ´² Ü ² êî º ÔÌÀ, ¼ÆÜìà ° ð
ÔàôÎ ² êÀ îàôÜ ¶ Ü ² ò ©©©
ÆÙ É ³ í ÁÝÏ » ñÁ ª ÔáõÏ ³ ëÁ « » ñ » õ ³ ÝÛ ³ Ý Çñ μ ³ ½Ù ³ ÃÇí í » ñ » ÉùÝ » ñÇó áõ ³ ÝÏáõÙÝ » ñÇó Ñ » ïá « Ç í » ñçá « í » ñ ³¹³ ñÓ ³ í àõç ³ Ý áõ ÑÇÙ ³ Ñ ³ Û- ñ » ÝÇ Ñ ³ ñÏÇ ï ³ Ï Çñ § μáõÛÝÝ ¿ ßÇÝáõÙ ¦® Æ ° ñ ø ³ ñ ³ ß ³ ñÁ £ Ü ³ Å ³ Ù »- ñáí « ûñ » ñáí Ï ³ ñáÕ ¿ å ³ ïÙ » É Çñ Ýáñ ï ³ Ý ³ Ù » Ý ù ³ ñÇ áõ ëÛ ³ Ý Ù ³- ëÇÝ £ ÔáõÏ ³ ëÇ Ýáñ ï ³ Ý å ³ ïáõÑ ³ ÝÇó » ñ » õáõÙ » Ý Çñ Ù ³ ÝÏáõÃÛ ³ Ý ß ³ Õáï ¹³ ßï » ñÁ « Çñ ÍÝáÕÝ » ñÇ Ñ ³ Ý · ëï ³ ñ ³ ÝÁ « Çñ Ñ ³ Ûñ ³ Ï ³ Ý ïáõ- ÝÁ « » Õμ ³ ÛñÝ » ñÇ « Ñáñ » Õμáñ ïÕ ³ Ý » ñÇ Ï ³ éáõó ³ Í ïÝ » ñÁ ® ÔáõÏ ³ ëÇ ïáõÝÁ Ï ¹ ÇÙ ³ Ý ³ ÷ áÃáñÇÏÝ » ñÇÝ « Ï ¹ ÇÙ ³ Ý ³ Å ³ Ù ³ Ý ³ ÏÇ ÷ áñÓáõÃÛ ³- ÝÁ « Ï ¹ ÇÙ ³ Ý ³« áñáíÑ » ï » õ ÔáõÏ ³ ëÇ ï ³ Ý ß ³ Õ ³ ËÁ Ñ ³ ½ ³ ñ ï ³ ñí ³ ¿« áñáíÑ » ï » õ ÔáõÏ ³ ëÇ ïáõÝÁ ãáñë ÏáÕÙÇó å ³ ßïå ³ Ýí ³ Í ¿ Çñ » Õ- μ ³ ÛñÝ » ñÇ « Ñáñ » Õμáñ ïÕ ³ Ý » ñÇ « Ñ ³ ñ ³ ½ ³ ïÝ » ñÇ ïÝ » ñáí £ àñáíÑ » ï » õ ÔáõÏ ³ ëÝ Çñ ïáõÝÁ Ï ³ éáõóáõÙ ¿ ³ ÛÝ ï ³ Ý ÏáÕùÇÝ « áñï » Õ ÍÝí » É ¿®
² Ûë ïáÕ » ñÁ » ë · ñ » É » Ù ÇÝùÝ ³ Ï » Ýë · ñ ³ Ï ³ Ý μÝáõÛÃÇ ÇÙ ³ ÏÝ ³ ñÏÝ » ñÇó Ù » ÏáõÙ áõ ÝíÇñ » É ëÇñ » ÉÇ ÁÝÏ » ñáçë ª ÔáõÏ ³ ë êÇñáõÝÛ ³ ÝÇÝ: ©©©² Ûëûñ μ ³ Ý ³ ëï » ÕÍ ÔáõÏ ³ ë êÇñáõÝÛ ³ ÝÁ Ñ ³ íÇï » Ý ³ Ï ³ Ý Ñ ³ Ý · Çëï · ï ³ í Ñ ³ Ûñ » ÝÇ àõç ³ Ý · ÛáõÕáõÙ « Çñ ÍÝáÕÝ » ñÇ ßÇñÇÙÝ » ñÇ ÏáÕùÇÝ ©©©  ³÷ áñÁ Ï ³ Ý · ³ é ³ í ¼áñ ³ í ³ ñ ² Ý ¹ ñ ³ ÝÇÏÇ Ñáõß- ³ ñÓ ³ ÝÇ Ùáï « ³ å ³ª μ ³ Ý ³ ëï » ÕÍÇ Ñ ³ Ûñ ³ Ï ³ Ý ï ³ Ý ³ éç¨ ¨ Ñ » ïá Ó · í » ó-Ñ ³ ë ³ í ÙÇÝã¨ Ñ ³ Ý · ë- ï ³ ñ ³ Ý ©©© ©© Üñ ³ ã ³÷ § Ñ » é ³ óáÕ ãÏ ³ ñ Ñ » é ³ óáÕÝ » ñÇ Ù » ç, ¨ ¹³ ñÓáÕ ãÏ ³ ¹³ ñÓáÕÝ » ñÇ Ù » ç ¦: ÔáõÏ ³ ëÁ · Ý ³ ó, » õ ÏÇë ³ ï ÙÝ ³ óÇÝ Ù » ñ ½ñáõÛóÝ » ñÁ...
¶ ¨áñ · ² ë ³ ïñÛ ³ Ý ê ² 𸠲 ð ² ä ² î
² Ûë ¹³ ßïáõÙ 1918 ÃíÇ Ù ³ ÛÇëÇÝ ï » Õ ³ Ñ ³ Ýí ³ Í áõ ³ ñÝ ³ Íáñ í » ñù » ñáí Ñ ³ Û » ñÁ, áñ é ³ ÙÇÏ ¿ ÇÝ, ½ÇÝíáñ áõ · ÇïÝ ³ Ï ³ Ý, Ñ ³ Ù ³ ËáõÙμ ßáõé » Ï ³ Ý, Ý ³ Û » óÇÝ Çñ » Ýó Ñáßáï » Éáõ » Ï ³ Í Ãáõñù » ñÇ ³ ãù » ñÇ Ù » ç: î » ë ³ Ý, áñ Ãáõñù » ñÁ Ù ³ ÑÏ ³ Ý ³ óáõ » Ý ëáíáñ ³ Ï ³ Ý, áñáÝó Ï ³ ñ » ÉÇ ¿ Ë ÷» É, ß ³ Ýë ³ ï ³ Ï ³ Ý » É:
² Ûë ¹³ ßïáõÙ 1918 ÃíÇ Ù ³ ÛÇëÇÝ Ñ ³ Û » ñÁ Ñ ³ Õà » óÇÝ Ãáõñù » ñÇÝ ª Ñ » ï ³·³ μáÉáñ ¹³ ñ » ñÇ Ñ ³ Ù ³ ñ:
² ÔàÂø
Ð ³° Ûñ Ù » ñ, áñ » ñÏÝùáõÙ » ë, Ç ± Ýã Ù » Õù ¿ ÇÝù · áñÍ » É, áñ Ù » ñ ³ ßË ³ ñÑÇ íñ ³ μ ³ ó ÃáÕ » óÇñ Ãáõñ ³ Ý ³ Ï ³ Ý ë » É ³ íÁ: ÆÝãá ± õ ³ Û ¹ å ³ ïÇÅÁ ¹ ñ » óÇñ Ù » ñ ׳ Ï ³ ï ³· ñÇ Ù » ç, ÇÝãá ± õ åÇïÇ Ù » ñ ÃéãáõÝÁ ÃéãÇ í ³ Ý ¹³ ÏÁ à » õÇó Ï ³ Ë: Ð ³ Ûñ Ù » ñ, Ñ » é ³ óñáõ ³ ÙáÃÇ ³ Ûë μ ³ Å ³ ÏÁ Ù » ½ÝÇó » õ ³ Ù » ÝùÇó, Ñ ³ ÝÓÝÇñ ¹ ÅáËùÇ ÑñÇÝ: î »° ñ, Ç ± Ýã Ñ ³× áõÛù » ë ëï ³ ó » É` Ù ³ ñ ¹ áõ ³ Ûë ï » ë ³ ÏÁ ëï » ÕÍ » Éáí, ³ Ý ·³ Ù Ù » Ýù` Ù ³ ÑÏ ³ Ý ³ óáõÝ » ñë, » ñμ ÙÇ μ ³ Ý » Ýù ë ³ ñùáõÙ, » õ ³ ÛÝ ·» Õ » óÇÏ ¿ ëï ³ óíáõÙ, áõñ ³ Ë ³ ÝáõÙ » Ýù. ¹ áõ ³ ñ ¹ Ûá ± ù áõñ ³ Ë ³ ó » É » ë ÃáõñùÇÝ ëï » ÕÍ » Éáí:  »± ¹³ ùá Ó » éùÇ · áñÍÁ ã ¿, ù » ½ ³ ÝÇó Í ³ ÍáõÏ, ù » ½ Ç Ñ ³ Ï ³- é ³ Ï` Ýñ ³ Ý ³ ñ ³ ñ » É ¿ ã ³ ñ á · ÇÝ, áñå » ë½Ç Ý ³ · ÉË ³ ïÇ ³ ç áõ Ó ³ Ë, Í ³ Ý ³ ÏÇ Í » ñ » ñÇÝ áõ ÷ áùñ » ñÇÝ, áñå » ë½Ç áãÝã ³ óÝÇ ùñÇëïáÝ »³ Ï ³ Ý ³ Ù » Ý íÏ ³ ÛáõÃÛáõÝ Çñ ³ ñÛáõÝáï ׳ Ý ³- å ³ ñÑÇÝ, » õ Ýñ ³ ÙÇçáóáí ã ³ ñ á · ÇÝ ë »÷³ Ï ³ Ý Ã ³·³ íáñáõÃÛáõÝÁ Ñ ³ ëï ³ ïÇ » ñÏñÇ íñ ³:
Ð ³° Ûñ Ù » ñ, » ñÏÝùáõÙ ã ³ ñ á · ÇÝ ãáõÝÇ áõÅ » õ ÇßË ³ Ýáõ- ÃÛáõÝ, ÃáÕ » ñÏñÇ íñ ³ ¿ É ãáõÝ » Ý ³: Ð » é ³ óñá ° õ Ýñ ³ Ý Ù » ñ Ñ ³- óÇó, Ù » ñ ûñáñáóÇó, Ù » ñ Ñ ³ í ³ ïùÇ ïÝ » ñÇó: 600 ï ³ ñÇÝ μ ³- í ³ Ï ³ Ý ã ¿± ÙÇà » Ù » ½ ÷ áñÓáõÃÛ ³ Ý » Ýà ³ ñÏ » Éáõ Ñ ³ Ù ³ ñ, ÇëÏ ÙÇ ¹³ ñ ¿ ` ³ ßË ³ ñÑ » ë μ » ñ » É ÃáõñùÇ Ýáñ ï » ë ³ Ï` ³¹ ñμ » ç ³ Ý- óÇ` ³ ½ » ñÇ ³ ÝáõÝáí, Ñ ³ ñóÝáõÙ » Ù, Ç ± Ýã Ñ ³× áõÛù ù » ½` ïÇ- » ½ » ñùÇ ïÇñ ³ Ï ³ ÉÇ ¹, ÃáõñùÇ ï » ë ³ Ï ³ ÝÇÝ μ ³ ½Ù ³ óÝ » Éáõó:
8
ÔàôÎ ² ê êÆðàôÜÚ ² Ü
Ð ³° Ûñ Ù » ñ, ÙÝ ³° Ñ ³ ëï ³ ïáõÝ ùá μ ³ ñÓáõÝùÝ » ñáõÙ » õ ÙÇ ° » Ýà ³ ñÏíÇñ ë ³ ï ³ Ý ³ ÛÇ ÷ áñÓáõÃÛáõÝÝ » ñÇÝ ³ ÛÝå » ë, ÇÝãå » ë àñ ¹ Ç ¹ ÇÙ ³ ëïÝ ³ μ ³ ñ í ³ Ý » ó Ýñ ³ Ý Çñ » ÝÇó, » ñμ ³ é ³- çÇÝ ³ Ý ·³ Ù ³ ßË ³ ñÑ » Ï ³ í:
ê ² ÐØ ² Ü ² Ø º ðÒ ¶ ÚàôÔàôØ
¶ Çß » ñí ³ Ë ³ í ³ ñ ÷ áñáõÙ Ë » Õ ¹ íáõÙ » Ý É ³ Ùå » ñÁ, ÙÇ ù ³ ÝÇ Ó » éù » ñ ûÕÇ » Ý ÉóÝáõÙ ÏáåÇï μ ³ Å ³ ÏÝ » ñÇ Ù » ç, ÙÇ ù ³ ÝÇ ³ ãù » ñ Ñ ³ éÝíáõÙ » Ý ÍË ³ Ù ³ Í û × áñùÇÝ, Çμñ » õ à » ` ² ëïÍáõÝ:
ä ³ ïÇÝ ã · Çï » ë » ñμí ³ ÝÇó Ï ³ Ý · ¿ ³ é » É Å ³ Ù ³ óáõÛóÁ, Å ³ Ù ³ Ý ³ ÏÁ ·³ ÉÇë- · ÝáõÙ ¿ ³ Ûëï » Õ ßñçÇÏ Ë ³ ÝáõÃÇ ÝÙ ³ Ý, áñÇó μ ³ Ý ã » Ý ³ éÝáõÙ ÷ áÕ ãÉÇÝ » Éáõ å ³ ï ׳ éáí...
Èáõë ³ μ ³ óÇÝ ¹» é Ïñ ³ ÏáõÙ » Ý Ãáõñù » ñÁ Ñ ³ ÛÏ ³ Ï ³ Ý · ÛáõÕ » ñÇ áõÕÕáõÃÛ ³ Ùμ- ÉáõÛëÁ μ ³ óí » ÉáõÝ å » ë ïÝ » ñÇó ¹ áõñë » Ý ÃéãáõÙ ÷ áùñÇÏÝ » ñÁ ³ ÝÏ ³ ÝáÝ Ïñ ³ Ï ³ Ñ » ñà » ñÇ ÝÙ ³ Ý: Üñ ³ Ýó Ñ » ï » õÇó` ÑáñÃáõÏÝ » ñÁ, Ñ ³ í » ñÁ, Ù » Í » ñÇ ë ³ ëïÁ, ÏÛ ³ ÝùÝ ³ ÙμáÕçáíÇÝ:
Î ³ Ý · ³ é ³ Í Å ³ Ù ³ óáõÛóÇ ßáõñç Ïáõã ¿ ·³ ÉÇë ÙÇ ï ³· Ý ³ å, áñÇÝ ³ ëáõÙ » Ý Ñ ³ ñ ³ μ » ñ ³ Ï ³ Ý ³ Ý ¹ áññ, » õ áñÇÝ áã áù ³ ÛÉ » õë ãÇ Ñ ³ ñóÝáõÙ` à » » ñμ ¿ Ù » ÏÝ » Éáõ ³ Ûëï » ÕÇó:
² ðò ² ÊÆ ØÆ ÒàðàôØ
Ø » ñ ç ³ Ëç ³ Ëí ³ Í Ññ ³ ÝáÃÁ ÁÝÏ ³ Í ¿ ñ É » éÝ ³ É ³ ÝçÇÝ, » ñÏáõ Ù ³ ëñ » Ýáõ Ãáõ ÷ ³ Ýáõß ³ Ñáï ï » ñ » õÝ » ñáí Í ³ ÍÏ » É ¿ ÇÝ Ýñ ³ Çñ ³ ÝÁ ³ ßË ³ ñÑÇó, μ ³ Ûó Ñ » Ýó Ïñ ³ ÏáõÙ ¿ ÃßÝ ³ ÙÇÝ ë ³ ÑÙ ³ ÝÇ ³ ÛÝ
ÐÐ ä ² Þîä ² ÜàôÂÚ ² Ü Ü ² Ê ² ð ² ðàôÂÚ ² Ü ä ² ÞîàÜ ²  º ðÂ
ÏáÕÙÇó, ç ³ Ëç ³ Ëí ³ Í Ññ ³ ÝáÃÁ óÝóíáõÙ ¿, Ï » Ý ¹³ Ý ³ Ý ³ Éáõ ß ³ ñÅáõÙÝ » ñ ³ ÝáõÙ` Ù ³ ëñ » Ýáõ ³ Ýáõß ³ Ñáï åë ³ ÏÇó ³ ½ ³ ïí » Éáõ:
ä ² î º ð ² ¼ØÆò Ð º îà
¼ÇÝíáñÁ í » ñ ³¹³ ñÓ » É ¿ ñ å ³ ï » ñ ³ ½ÙÇó, ï ³ ÝÁ ËÝ ¹ áõÃÛáõÝ ¿ ñ ³ Ýã ³÷» ÉÇ, Ñ ³ ÛñÁ ¹ áõñë ù ³ ß » ó · áÙÇó ëåÇï ³ Ï ·³ éÁ » õ ¹³ Ý ³ ÏÁ ¹ ñ » ó í½ÇÝ` áñå » ë Ù ³ ï ³ Õ, · áÑáõÃÛáõÝ ² ëïÍáõÝ: ¼ÇÝíáñÁ ã ¿ ñ Ï ³ ñáÕ ï » ëÝ » É ³ ÝÙ » Õ ³ ñÛáõÝÁ à ³÷ íáÕ, » õ · ÉáõËÁ ßñç » ó, · Ý ³ ó å ³ ñï » ½Ç ÏáÕÙ: Ø ³ ÛñÁ Ñ » ï » õ » ó áñ ¹ áõÝ` Ó » éù » ñÁ ï ³ ñ ³ Í ³ Í` ³ ßË ³ ñÑÁ · ñÏ » Éáõ ã ³÷, Ýñ ³ Ý Ñ » ï » õ » ó Ñ ³ ÛñÁ` ¹³ Ý ³ ÏÁ Ý » ï ³ Í ÙÇ ÏáÕÙ, ³ å ³ ¹» åÇ å ³ ñï » ½ ß ³ ñÅí » ó ·³ éÁ` ³ ñμ ³ Í ÑÛáõà ³ ÉÇ ËáïÇ μáõñÙáõÝùÇó » õ ³ åñÇÉÛ ³ Ý ³ ñ » õÇ ËáõïáõïÇó · Åí ³ Í:
¶º Ü º ð ² È Ø ² ¼Ø ² Üàì
² ßË ³ ñÑÇ ³ Ù » Ý ³ í ³ ï ¹» ñÁ ïí » ó ² ëïí ³ Í... ¸ » ³ ñÇ ° Ù ³ ñï ³¹³ ßïÁ ÉùáÕ ½ÇÝíáñÝ » ñÇÝ μ ³ ó ³ ïñÇ ° ñ, Ñ ³ ëÏ ³ óñá ° õ, áñ ÑáÕÁ Ñ ³ Ûñ áõ Ù ³ Ûñ ¿, » ñ » Ë ³ ¿, Ý » ñÏ ³ áõ ³ å ³·³ ¿- ³ ßË ³ ñÑ ³ ÝóÙ ³ Ý Ù » ç ÑÝ ³ ñ ³ íá ± ñ μ ³ Ý ¿: Üñ ³ Ýó ëÇñïÁ ÷³ Ë » É ¿ ï » ÕÇó, ·» Ý » ñ ³° É, ¹» ³ ñÇ °, ëÇñï ¹ Ç ° ñ ï » ÕÁ: âÇ ° ÉÇÝÇ, ã » Õ ³ í:
ÐÇÙ ³ ³ Ûë Ë ³ Õ ³ Õ ûñ » ñÇ Ù » ç » ë ÉëáõÙ » Ù Ñ ³×³ Ë Ëáõ ׳ å ³ Ñ ³ ñÝ » ñÇ áïÝ ³ Ó ³ ÛÝ » ñ- · ÉË ³ ÏáñáõÛë ÷³ ËãáõÙ » Ý ·³ Õ ³÷³ ñÇó, í » Ñ ³ ÝÓÝáõÃÛáõÝÇó, Ñ ³ Ûñ » Ý ³ Ï ³ Ý ëÇñáõó: Ð » ï » õÇó Ï ³ ñÍáõÙ » Ý` ÃáõñùÁ ãÇ Ñ ³ ëÝÇ:
º ë ³ Ûëûñ ¿ É ï » ëÝáõÙ » Ù ù » ½, ·» Ý » ñ ³° É` ³ ÝÏ ³ ÝáÝ ÷³ ËãáÕÝ » ñÇ ³ éç » õÁ » É ³ Í, Ýñ ³ Ýó ¹» åÇ » ï, ¹» åÇ Ù ³ ñï ³¹³ ßï Ñáñ ¹ áñ » ÉÇë, ¹» åÇ ÍÝáÕ, å ³ ïÙáõÃÛáõÝ, ÑáÕ áõ Ý » ñÏ ³ ßñç » ÉÇë: ÆëÏ ÷³ ËãáÕÝ » ñÇ ÑáñÓ ³ ÝùÁ ½ ³ ñÑáõñ, ù » ½ áïÝ ³ ï ³ Ï ï ³ Éáí, ùßíáõÙ ¿ ³ Ýë ³ ÝÓ ûï ³ ñ Ñ » éáõÝ » ñ: ¸áõ áïùÇ » ë Ï ³ Ý · ÝáõÙ ÷ áßáõ ³ ÙåÇ Ù » ç, Ù » Ý-Ù » Ý ³ Ï, Ë ³ ñ ³ ÝáÕ ×³ Ï ³ ï ³· ñÇ ³ é ³ ç, » õ ³ ïñ ׳ Ý ³ ÏÁ ¹³ ñÓÛ ³ É ï ³ ÝáõÙ » ë ¹» åÇ ùáõÝù ¹, ·» Ý » ñ ³° É:
¼àð ² ì ² ð ² Ü¸ð ² ÜÆÎ
º ñμ Ý ³ ½ÇÝíáñ ¿ ñ, Ýñ ³ áõë » ñÇÝ Ù ³ ÝáõÏÝ » ñ ¿ ÇÝ Ýëï ³ Í, » õ Ý ³ μ » ñù ³ é ³ ï Í ³ é ¹³ ñÓ ³ Í` ÏéíáõÙ ¿ ñ Ãáõñù » ñÇ ¹» Ù:
º ñμ Ý ³ ëå ³ ¿ ñ, Ýñ ³ · ÇñÏÁ Éóí ³ Í ¿ ñ ·³ Õà ³ Ï ³ Ý ÅáÕáíñ ¹ áí » õ ³ ÝóÏ ³ óñ » ó Ýñ ³ Ýó ³ Ý ¹ áõÝ ¹ Ý » ñÇ íñ ³ Ï ³ å ³ Í å ³ ñ ³ ÝÝ » ñÇ íñ ³ Ûáí:
º ñμ Ý ³ ·» Ý » ñ ³ É ¿ ñ, Ýñ ³ áïù » ñÁ Ëñí ³ Í ¿ ÇÝ ³ ñóáõÝùÇ ÍáíÇ Ù » ç, » õ ãÏ ³ ñ ÙÇ Ý ³ í, áñ ¹ áõñë μ » ñ » ñ Ýñ ³ Ý ÷ ñÏáõÃÛ ³ Ý ³÷: Üñ ³ ëÇñïÁ ¹ ñáß ¿ ñ, áñ ÙÝ ³ ó Ð ³ Û ³ ëï ³ ÝÇ É » éÝ » ñáõÙ, Ü ³ Ð ³ Û ³ ëï ³ Ý áõÕ ³ ñÏ » ó Çñ ëáõñÁ ª áñå » ë å ³ ï ·³ Ù ãÑ ³ ÝÓÝí » Éáõ: