13
Â Æ ì 2 5( 1 2 4 7) 2 7 Ð à ô Ü Æ ê Æ- 3 Ð à ô È Æ ê Æ 2 0 1 8
è ³ ½Ù ³· Çï ³ Ï-Ñ ³ Ýñ ³· Çï ³ Ï
ä ³ ï ³ ëË ³ ÝÝ » ñÇ ³ é ³ ç ³¹ ñí ³ Í ï ³ ñμ » ñ ³ ÏÝ » ñÇó ÁÝïñ » ù × ÇßïÁ ûëÙ ³ ÝÛ ³ Ý μ ³ Ý ³ ÏáõÙ: êï ³ ÙμáõÉÇ é ³ ½Ù ³- ·» ïÝ » ñÁ í ³ Ë » ÝáõÙ ¿ ÇÝ éáõëÝ » ñÇ Ý » ñà ³- ÷³ ÝóáõÙÇó » ñÏñÇ Ëáñù » ñ:
Ø ³ ñïÇÝ é ³ ½Ù ³×³ Ï ³ ïáõÙ Çñ ³ íÇ ×³ ÏÁ Ï ³ ÛáõÝ ¿ ñ: ÐÛáõÍí ³ Í 3-ñ ¹ μ ³ Ý ³ ÏÁ Ñ ³ Ù ³ Éñí » ó 1-ÇÝ ¨ 2-ñ ¹ μ ³ Ý ³ ÏÝ » ñÇ ½ÇÝíáñÝ » ñáí « ë ³ Ï ³ ÛÝ Ñ ³ Ù ³ ÉñáõÙÁ Ãí ³ ù ³ Ý ³ Ïáí ùÇã ¿ ñ: ¶³ ÉÇåáÉÇÇ ×³ Ï ³ ï ³ Ù ³ ñïÁ ËÉ » É ¿ ñ ûëÙ ³ Ý- óÇÝ » ñÇó ß ³ ï é » ëáõñëÝ » ñ: ØÇÝã ¹» é éáõë- Ñ ³ ÛÏ ³ Ï ³ Ý ½áñù » ñÁ · ñ ³ í » óÇÝ ² É ³ ßÏ » ñïÁ « ² ÕñÇÝ ¨ ´³ Û ³ ½ » ïÁ: è ³ ½Ù ³ Ï ³ Ý · áñÍáÕáõ- ÃÛáõÝÁ ÑÇÙÝ ³ Ï ³ ÝáõÙ ï » ÕÇ ¿ ñ áõÝ » ÝáõÙ ÷ áùñ ÁÝ ¹ Ñ ³ ñáõÙÝ » ñáí « Ëáßáñ ׳ Ï ³ ï ³ Ù ³ ñï » ñ ³ Ûɨë ãÏ ³ ÛÇÝ ³ Ûë ׳ Ï ³ ïáõÙ:
Ð ³ Ûáó ó » Õ ³ ëå ³ ÝáõÃÛáõÝÁ « áñ ëÏëí » É ¿ ñ å ³ ï » ñ ³ ½ÙÇ ³ é ³ çÇÝ ÇëÏ ûñí ³ ÝÇó « ï ³ ñ- μ » ñ Ñ ³ ÛÏ ³ Ï ³ Ý μÝ ³ Ï ³ í ³ Ûñ » ñáõÙ ³ é ³ ç ³ ó- ñ » É ¿ ñ ¹ ÇÙ ³¹ ñáõÃÛ ³ Ý Ù » Í áõ ÷ áùñ ûç ³ ËÝ » ñ « áñáÝóÇó ³ Ù » Ý ³ Ù » ÍÁ » Õ ³ í ì ³ ÝÇ Ñ » ñáë ³- Ù ³ ñïÁ: ² åñÇÉÇ 20-ÇÝ ëÏëí » ó ì ³ ÝÇ ÇÝùÝ ³- å ³ ßïå ³ ÝáõÃÛáõÝÁ: Ð ³ Û Ï ³ Ù ³ íáñ ³ Ï ³ ÝÝ »- ñÁ` ² ñ ³ ÙÇ Õ » Ï ³ í ³ ñáõÃÛ ³ Ùμ « ÑÇ ³ Ý ³ ÉÇ å ³ ïñ ³ ëïí » É ¿ ÇÝ ¨ å ³ ßïå ³ ÝáõÙ ¿ ÇÝ 30 © 000 Ë ³ Õ ³ Õ μÝ ³ ÏãÇ áõ 15 © 000 ÷³ Ëëï ³- Ï ³ ÝÇ ª ÁÝ ¹³ Ù » ÝÁ 1 © 500 ½ÇÝÛ ³ Éáí « Ùáï ³ íáñ ³ å » ë 300 Ññ ³ ó ³ Ýáí ¨ 1 © 000 ³ ïñ ׳ Ý ³- Ïáí: ¸ÇÙ ³¹ ñáõÃÛáõÝÁ ï¨ » ó ßáõñç » ñ » ù ß ³- μ ³ Ã: Ð ³ ÛÏ ³ Ï ³ Ý ½áñù » ñÁ ã » ñ » ñ ³ óÇÝ « ÙÇÝ㨠·» Ý » ñ ³ É Ü © Úáõ ¹» ÝÇãÁ Ù ³ ÛÇëÇ í » óÇÝ ³ Ýó ³ í Ñ ³ ñÓ ³ ÏÙ ³ Ý: Ð ³ ñÓ ³ ÏÙ ³ Ý ÙÇ Ã¨Á ß ³ ñÅí » ó ì ³ Ý ³ É × Ç ÏáÕÙ « áñå » ë½Ç û · ÝÇ Ñ ³ Û ÇÝùÝ ³- å ³ ßïå ³ Ý ³ Ï ³ Ý ½ÇÝíáñÝ » ñÇÝ: Ø » ñÓμ ³ Û- Ï ³ ÉÛ ³ Ý Ï ³ ½ ³ ÏÝ » ñÇ · áõÝ ¹ Á ¨ Ñ ³ Û Ï ³ Ù ³ íáñ- Ý » ñÁ ß ³ ñÅí » óÇÝ ¹» åÇ ì ³ Ý: èáõë ³ Ï ³ Ý μ ³- Ý ³ ÏÇ Å ³ Ù ³ ÝáõÙÇó Ñ » ïá ì ³ ÝÁ ¹³ ñÓ ³ í ³ å ³ Ñáí « é ³ ½Ù ³ Ï ³ Ý · áñÍáÕáõÃÛáõÝÝ » ñÁ ï » Õ ³÷ áËí » óÇÝ ³ ñ¨ » Éù:
¸ÇÉÙ ³ ÝÇ ×³ Ï ³ ï ³ Ù ³ ñïÁ
² åñÇÉÇ 15-ÇÝ Ð ³ ÛÏ ³ Ï ³ Ý I Ï ³ Ù ³ íáñ ³- Ï ³ Ý çáÏ ³ ïÁ Ñ ³ Õà » ó èáõë ³ Ï ³ Ý Ï ³ Ûëñáõ- ÃÛ ³ Ý μ ³ Ý ³ ÏÇÝ áõ Ýñ ³ Ï ³ ½ÙáõÙ · áñÍáÕ Ñ ³ Û é ³ ½ÙÇÏÝ » ñÇÝ ßñç ³ å ³ ï ³ Í ÃßÝ ³ ÙáõÝ ¨ ÷ ñ- Ï » ó Ûáõñ ³ ÛÇÝÝ » ñÇÝ £ ÜáõÛÝ ûñÝ ¿ É Ð ³ ÛÏ ³ Ï ³ Ý I Ï ³ Ù ³ íáñ ³ Ï ³ Ý çáÏ ³ ïÁ « ËÝ ¹ Çñ áõÝ » Ý ³ Éáí Ï ³ ë » óÝ » É ÃßÝ ³ Ùáõ ³ é ³ çË ³ Õ ³ óáõÙÁ « ³ Ùáõñ ¹ Çñù » ñ · ñ ³ í » ó μ ³ ñÓáõÝùáõÙ` Ï » ÝïñáÝáõÙ ï » Õ ³ íáñ » Éáí ÑÇÙÝ ³ Ï ³ Ý áõÅ » ñÁ « ÇëÏ Ã¨ » ñáõÙ` ÃÝ ¹³ ÝáÃÝ » ñÝ áõ · Ý ¹³ óÇñÝ » ñÁ £ ² åñÇÉÇ 16-17-Á Ñ ³ ÛÏ ³ Ï ³ Ý ¹ Çñù » ñÇÝ Ùáï »- ó ³ Í ÃßÝ ³ ÙÇÝ Ó » éÝ ³ ñÏ » ó ÙÇ ù ³ ÝÇ · ñáÑÝ » ñ « ë ³ Ï ³ ÛÝ Ïñ » Éáí Í ³ Ýñ ÏáñáõëïÝ » ñ` ÙÕí » ó » É- Ù ³ Ý ¹ Çñù » ñ £ ² åñÇÉÇ 18-ÇÝ Ð ³ ÛÏ ³ Ï ³ Ý I Ï ³- Ù ³ íáñ ³ Ï ³ Ý çáÏ ³ ïÁ ¨ û · ÝáõÃÛ ³ Ý Ñ ³ ë ³ Í èáõë ³ Ï ³ Ý Ï ³ ÛëñáõÃÛ ³ Ý μ ³ Ý ³ ÏÁ( Ùáï ³ íáñ ³ å » ë 1 © 000) ¨ ¹ ñ ³ Ï ³ ½ÙáõÙ · áñÍáÕ Ñ ³ Û é ³ ½ÙÇÏÝ » ñÁ( Ùáï ³ íáñ ³ å » ë 100) ³ Ýó ³ Ý Ñ ³ Ï ³ Ñ ³ ñÓ ³ ÏÙ ³ Ý ¨ Í ³ Ýñ å ³ ñïáõÃÛ ³ Ý Ù ³ ïÝ » Éáí ÃßÝ ³ ÙáõÝ` Ùï ³ Ý ¸ÇÉÙ ³ Ý £
1. 1826-82ÃÃ. éáõë ³ Ï ³ Ý μ ³ Ý ³ ÏáõÙ Ï ³ ÛÇÝ ÁÝïñáíÇ ½áñ ³ Ù ³ ë » ñ, áñáÝù ÏáãíáõÙ ¿ ÇÝ § ûñÇÝ ³ Ï »- ÉÇ ½áñù ¦ » õ Ý ³ Ë ³ ï » ëí ³ Í ¿ ÇÝ...
³) Ñ ³ ïáõÏ ûμÛ » ÏïÝ » ñÇ å ³ Ñå ³ ÝáõÃÛ ³ Ý Ñ ³- Ù ³ ñ, μ) ½áñù » ñáõÙ ³ ÝÓÝ ³ Ï ³ ½ÙÇ áõëáõóÙ ³ Ý ÙÇ ³ ë- Ý ³ Ï ³ Ý Ï ³ ÝáÝÝ » ñ Ùß ³ Ï » Éáõ » õ Ý » ñ ¹ Ý » Éáõ Ñ ³- Ù ³ ñ, ·) ½áñ ³ Ñ ³ Ý ¹» ëÝ » ñÇ Ù ³ ëÝ ³ Ïó » Éáõ Ñ ³ Ù ³ ñ:
2. Ð ³ Ù ³ ÉÇñ μÝáõà ³· ÇñÁ, áñÁ óáõÛó ¿ ï ³ ÉÇë, à » Ý ³ í ³ ñÏáõÃÛ ³ Ý å ³ ÛÙ ³ ÝÝ » ñáõÙ Ý ³ íÝ ÇÝãù ³- Ýáí ¿ Ñ ³ ñÙ ³ ñ » óí ³ Í Ù ³ ñ ¹ áõ Ï » Ýë ³· áñÍáõÝ » áõ- ÃÛ ³ ÝÁ, » õ áñÇ ³ ñï ³ Ñ ³ ÛïáõÃÛáõÝÝ » Ý Ý ³ í ³ ëïÇ- Ý » ñÇ ³ ßË ³ ïáõÝ ³ ÏáõÃÛáõÝÝ áõ ³ éáÕçáõÃÛáõÝÁ, ÏáãíáõÙ ¿... ³) § Ù ³ ñ ¹³ μÝ ³ ÏáõÃÛáõÝ ¦, μ) § Ñ ³ ñÙ ³ ñ ³ í » ïáõÃÛáõÝ ¦, ·) § Ï » ÝëáõÝ ³ ÏáõÃÛáõÝ ¦:
3. ² å » ÝÇÝÛ ³ Ý Ã » ñ ³ ÏÕ½áõ ÑÇÝ μÝ ³ ÏÇãÝ » ñÁ` ¿ ïñáõëÏÝ » ñÁ, Ù ³ ñ ¹ áõ ÏÛ ³ ÝùÁ μ ³ Å ³ ÝáõÙ ¿ ÇÝ 12 ÛáÃÝÛ ³ ÏÇ: à ± ñ » ñáñ ¹ ÛáÃÝÛ ³ ÏÇó Ñ » ïá, Áëï Ýñ ³ Ýó, ÏñáÝ ³ Ï ³ Ý Í » ë » ñÁ Ù ³ ñ ¹ áõÝ ³ ÛÉ » õë ã ¿ ÇÝ Ï ³ ñáÕ û · Ý » É. ³ ÝÇÙ ³ ëï ¿ ñ ³ ëïí ³ ÍÝ » ñÇÝ ÇÝãáñ μ ³ Ý ËÝ ¹ ñ » É, ù ³ ÝÇ áñ Ýñ ³ Ýù ³ ÛÉ » õë áã ÙÇ Ýß ³ Ý ã » Ý áõÕ ³ ñÏáõÙ. ³) 7-ñ ¹, μ) 10-ñ ¹, ·) 11-ñ ¹:
4. 1572Ã. û · áëïáëÇ 23-Ç ÉáõÛë 24-Ç(´³ ñ ¹ áõÕÇÙ »- áëÛ ³ Ý) · Çß » ñÁ üñ ³ ÝëÇ ³ ÛÇ Ã ³· áõÑÇ º Ï ³ ï » ñÇ- Ý ³ Ø »¹ ÇãÇÇ( 1519-1589) ¹ ñ ¹ Ù ³ Ùμ ÙÇ ³ ÛÝ ö ³ ñÇ- ½áõÙ Ï ³ ÃáÉÇÏÝ » ñÁ ëå ³ ÝáõÙ » Ý ßáõñç 2000 μáÕáù ³ Ï ³ ÝÝ » ñÇ( Ñáõ ·» ÝáïÝ » ñÇ): ÆÝãå »± ë ¿ ³ ñÓ ³- ·³ ÝùáõÙ ³ Û ¹ Çñ ³¹³ ñÓáõÃÛ ³ ÝÁ ÐéáÙÇ å ³ åÁ` ¶ ñÇ · áñÇ 13-ñ ¹ Á. ³) ¹³ ï ³ å ³ ñïáõÙ ¿ ³ ñÛáõÝ ³ Ñ » ÕáõÃÛáõÝÁ, μ) ÉéáõÙ ¿, ·) ÐéáÙáõÙ Ññ ³ í ³ éáõÃÛáõÝ ¿ Ï ³ ½Ù ³ Ï » ñåáõÙ, Ï ³ ï ³ ñí ³ ÍÇ ³ éÃÇí Ù »¹³ É ¿ ÃáÕ ³ ñÏ » É ï ³ ÉÇë » õ ßÝáñÑ ³ íáñ ³ Ýù áõÕ ³ ñÏáõÙ º Ï ³ ï » ñÇÝ ³ Ø »- ¹ ÇãÇÇÝ:
5. 1902Ã. ÑáÏï » Ùμ » ñÇ 17-ÇÝ ·» ñÙ ³ Ý ³ óÇ Ï ³ åÇï ³ Ý úëÏ ³ ñ ýáÝ ´» ñÇÝ ·» Ý, ׳ Ý ³ å ³ ñÑáñ ¹»- Éáí ¶» ñÙ ³ ÝÇ ³ ÛÇ ³ ýñÇÏÛ ³ Ý ·³ ÕáõÃÝ » ñáí, ëå ³ ÝáõÙ ¿ · ÇïáõÃÛ ³ ÝÝ ³ ÝÑ ³ Ûï ï » ë ³ ÏÇ ÙÇ Ï ³- åÇÏ, áñÁ Ñ » ïá ³ Ýí ³ ÝáõÙ » Ý Ýñ ³ ³ ÝáõÝáí, » õ ÏÙ ³ ËùÁ μ » ñáõÙ º íñáå ³: ä ³ ñ½íáõÙ ¿, áñ ¹³ É » éÝ ³ ÛÇÝ... ³) ûñ ³ Ý · áõï ³ Ý ¿, μ) ßÇÙå ³ ݽ », ·) · áñÇÉ ³:
6. Ø. Ã.³. 6-ñ ¹ ¹³ ñáõÙ º÷» ëáëáõ٠׳ ñï ³ ñ ³- å » ïÁ å » ïù ¿ áã ÙÇ ³ ÛÝ ÇÙ ³ Ý ³ ñ » ñÏñ ³ ã ³÷ áõ- ÃÛáõÝ, å ³ ïÙáõÃÛáõÝ áõ ÷ ÇÉÇëá ÷³ ÛáõÃÛáõÝ, μÅß- ÏáõÃÛáõÝ, ³ ëïÕ ³· ÇïáõÃÛáõÝ » õ Çñ ³ í ³ μ ³ Ýáõ- ÃÛáõÝ, ³ ÛÉ » õ Ù » Í ³ Ñ ³ ñáõëï ÉÇÝ » ñ, ù ³ ÝÇ áñ ûñ » Ý- ùáí... ³) ßÇÝ ³ ñ ³ ñáõÃÛ ³ Ý Í ³ ËëÝ ÇÝùÝ ¿ ñ Ñá · áõÙ, μ) ÙÇÝã » õ ßÇÝ ³ ñ ³ ñáõÃÛ ³ Ý ³ í ³ ñïÁ Ýñ ³ áõÝ » ó- í ³ ÍùÁ · ñ ³ í ¿ ñ ¹ ñíáõÙ,
·) ßÇÝ ³ ñ ³ ñáõÃÛ ³ Ý Çñ ³ íáõÝù ëï ³ Ý ³ Éáõ Ñ ³- Ù ³ ñ Ù » Í · áõÙ ³ ñ ¿ ñ í ׳ ñáõÙ:
7. 16-ñ ¹ ¹³ ñÇ í » ñçÇó ÙÇÝã » õ 19-ñ ¹ ¹³ ñÇ ëÏǽμÁ º ñ » õ ³ ÝáõÙ ÃáÕ ³ ñÏí » É » Ý § ýáõÉáõë ¦ ÏáãíáÕ åÕÝÓ » ¹ ñ ³ ÙÝ » ñ, áñáÝó ÙÇ » ñ » ëÇÝ ¹ ñáßÙ » É » Ý å ³ ñëÏ » ñ » Ý ³ ñÓ ³ Ý ³· ñáõÃÛ ³ Ùμ ù ³ Õ ³ ùÇ ³ Ýáõ- ÝÁ » õ ¹ ñ ³ ÙÇ ÃáÕ ³ ñÏÙ ³ Ý Å ³ Ù ³ Ý ³ ÏÁ, ÇëÏ ÙÛáõëÇÝ`... ³) Ï » Ý ¹³ ÝÇÝ » ñÇ å ³ ïÏ » ñÝ » ñ, μ) å ³ ñëÇó ß ³ Ñ » ñÇ ¹ ÇÙ ³ ÝÏ ³ ñÝ » ñ, ·) · ÉË ³ íáñ ¹ ñ ³ Ù ³ ï ³ Ý å ³ ïÏ » ñÁ:
8. Ð ³ Ûáó » Ï » Õ » óÇÝ ½ ³ Ý · Ç · áñÍ ³ ÍáõÙÝ ÁÝ ¹ áõ- Ý » É ¿... ³) 4-ñ ¹ ¹³ ñÇ » ñÏñáñ ¹ Ï » ëÇó, μ) 5-ñ ¹ ¹³ ñÇ ëϽμÇó, ·) 10-ñ ¹ ¹³ ñÇ » ñÏñáñ ¹ Ï » ëÇó:
9. Ø. Ã.³. 68Ã. ÑéáÙ »³ óÇ ½áñ ³ í ³ ñ ÈáõÏáõÉÉáëÁ Ð ³ Û ³ ëï ³ ÝÇó ÍÇñ ³ Ý » ÝÇÝ ³ é ³ çÇÝ ³ Ý ·³ Ù ï ³ ñ » É ¿ º íñáå ³, áñï » Õ ³ ÛÝ ³ Ýí ³ Ý » É » Ý... ³) § Ñ ³ ÛÏ ³ Ï ³ Ý ËÝÓáñ ¦, μ) §³ ñÙ » ÝÇ ³ Ï ³¦, ·) § Ñ ³ ÛÏ ³ Ï ³ Ý åïáõÕ ¦:
10. ² ñ » õÙïÛ ³ Ý ² ëÇ ³ ÛÇ ³ Ù » Ý ³ Ù » Í ·» ïÇ` º÷- ñ ³ ïÇ ³ ÝáõÝÝ áõÝÇ ³ ñ ³ Ù »³ Ï ³ Ý Í ³· áõÙ » õ Ýß ³- Ý ³ ÏáõÙ ¿... ³) §¹³ éÝ ³ Ñ ³ Ù çáõñ ¦, μ) § ù ³ Õóñ ³ Ñ ³ Ù çáõñ ¦, ·) §³ ÝÙ ³ Ñ ³ Ï ³ Ý çáõñ ¦:
11. ÐÇÝ ÐáõÝ ³ ëï ³ ÝÇ åá » ï » õ ¹ ñ ³ Ù ³ ïáõñ · Ø » Ý ³ Ý ¹ ñáëÁ( Ù. Ã.³. Ùáï 342-291) §³ ÝÑñ ³ Å » ßï ã ³ ñÇù ¦ ¿ ³ Ýí ³ Ý » É... ³) å ³ ï » ñ ³ ½ÙÁ, μ) Ù ³ ÑÁ, ·) ³ ÙáõëÝáõÃÛáõÝÁ:
12. Àëï Ü ³ åáÉ » áÝÇ, § Ý ³, áí í ³ Ë » ÝáõÙ ¿ Ïáñó-
Ý » É Çñ Ñ ³ Ùμ ³ íÁ, ³ ÛÝ ¦... ³) §³ Ýå ³ ÛÙ ³ Ý ÏÏáñóÝÇ ¦, μ) §» ñμ » ù ãÇ ÏáñóÝÇ ¦, ·) § ÏÙ » Í ³ óÝÇ ¦:
ä ³ ï ³ ëË ³ ÝÝ » ñÁ ª Ñ ³ çáñ ¹ Ñ ³ Ù ³ ñáõÙ:
Î ³ ½Ù » ó ². Ú ² È ² Üàô¼Ú ² ÜÀ
Ü ³ Ëáñ ¹ Ñ ³ Ù ³ ñÇ § è ³ ½Ù ³· Çï ³ Ï-Ñ ³ Ýñ ³· Çï ³ ÏÇ ¦ å ³ ï ³ ëË ³ ÝÝ » ñÁ` 1-μ, 2- ³, 3-μ, 4- ·, 5- ³, 6-μ, 7- ·, 8- ·, 9- ³, 10- ³, 11-μ, 12- ·:
ÐÐ ä ² Þîä ² ÜàôÂÚ ² Ü Ü ² Ê ² ð ² ðàôÂÚ ² Ü ä ² ÞîàÜ ²  º ðÂ
13