Կենսաթոշակային առցանց տեղեկագիր Pension Newsletter N 6 | Page 10
ՖԻՆԱՆՍԱԿԱՆ ՀԱՍԿԱՑؤؤՆՆԵՐ
Ֆոնդի փայ
Ֆոնդի փայը արժեթٳղթ է, որը հավաստٳմ է հա-
մապատասխան կենսաթոշակային ֆոնդٳմ մաս-
նակցի փայամասնակցٳթյան իրավٳնքը (մասնա-
կիցը հանդիսանٳմ է կենսաթոշակային ֆոնդի փա-
յատեր): Որպեսզի ﬔնք ﬔր կատարած կٳտակային հատ-
կացٳﬓերի դիմաց ձեռք բերենք փայեր (արժե-
թٳղթ գնողները կոչվٳմ են ներդրողներ), ապա կեն-
սաթոշակային ֆոնդի կառավարիչները պետք է թո-
ղարկեն (արժեթٳղթ վաճառողները կոչվٳմ են թո-
ղարկողներ) այդ փայերը և վաճառեն ﬔզ:
Փայ Մեր երկրٳմ պարտադիր կենսաթոշակային ֆոնդի
փայերի թողարկٳմը և ձեռքբերٳմը, կենսաթոշա-
կային հաշվին տեղեկատվٳթյան մٳտքագրٳմը
կազմակերպٳմ է Մասնակիցների ռեեստրը վարողը
(Հայաստանի Կենտրոնական Դեպոզիտարիան):
Ֆոնդին վճարٳմ կատարած մասնակիցը, իր օգտին
ձեռք բերված փայերի չափով, հանդիսանٳմ է տվյալ
կենսաթոշակային ֆոնդի փայատեր: Մենք (յٳրա-
քանչյٳր ներդրող), կենսաթոշակային ֆոնդٳմ ﬔր
ներդրմանը համապատասխան, ստանٳմ ենք մաս-
նաբաժնի իրավٳնք թե΄ տվյալ ﬕասնական ֆոն-
դٳմ (պորտֆելٳմ), և թե΄ ֆոնդի կառավարման ար-
դյٳնքٳմ ստացվող եկամٳտներٳմ. սա հավաստ-
վٳմ է ֆոնդի փայով:
Երբ ﬔնք գնٳմ եք բնակարան, ավտոﬔքենա, ապա
ﬔր սեփականٳթյան իրավٳնքը դրանց նկատմամբ
հաստատվٳմ է փաստաթղթերով, որոնք ﬔնք պա-
հٳմ եք ﬔզ մոտ: Իսկ երբ ﬔնք կենսաթոշակային
ֆոնդٳմ ենք ներդրٳմ կատարٳմ, դրանով ձեռք ենք
բերٳմ սեփականٳթյան իրավٳնք ֆոնդի ﬕջոցնե-
րի նկատմամբ ﬔր կատարած ներդրման չափով, և
այս դեպքٳմ սեփականٳթյան իրավٳնքը հաստա-
տող փաստաթٳղթը «փայ» կոչվող արժեթٳղթն է:
Այս փայերը առձեռն ﬔզ մոտ չեն գտնվٳմ, ինչպես
ﬔքենայի կամ բնակարանի փաստաթٳղթը, այլ
էլեկտրոնային գրառٳﬓերի տեսքով մٳտքագրվٳմ
են («պահվٳմ են») ﬔր կենսաթոշակային հաշվի
վրա (փայերը ոչ թղթային են):
ՕՐԻՆԱԿ 1.
Մեր աշխատավարձը 100 000 դրամ է: Մեր աշխա-
տավարձից 2500 դրամ վճարվٳմ է սոցիալական
վճար, ևս 7500 դրամ ﬔզ համար փոխանցվٳմ է պե-
տական բյٳջեից: Արդյٳնքٳմ՝ ﬔնք 10 000 դրաﬕ
ներդրٳմ ենք կատարٳմ կենսաթոշակային ֆոն-
դٳմ յٳրաքանչյٳր աﬕս: Ենթադրենք` հٳնվար
ամսվա 10 000 դրամը փոխանցվել է կենսաթոշա-
կային հաշվին, և ﬔզ համար փայեր գնելٳ օրվա
դրٳթյամբ` 1 փայի արժեքը եղել է 1000 դրամ: Այդ
պարագայٳմ ﬔնք ձեռք ենք բերել 10 հատ փայ
(Կենտրոնական դեպոզիտարիան ﬔզ համար գնել է
10 արժեթٳղթ):
Այդ արժեթٳղթը՝ փայը, իր շրջանառٳթյան ընթաց-
քٳմ¹ ձեռք է բերٳմ արժեքներ՝ անվանական, տեղա-
բաշխման, հետգնման (մարման) և հաշվարկային
արժեքներ: Սակայն որպեսզի մասնակիցները ֆի-
նանսական տերﬕնների աշխարհٳմ չմոլորվեն,
մասնակիցների կենսաթոշակային հաշվի քաղվածք-
¹ Ինչպես ապրանքների շٳկաներٳմ է առٳծախ լինٳմ, այնպես էլ փողի շٳկայٳմ է լինٳմ առٳծախ, մասնավորապես
արժեթղթերի շٳկայٳմ: Փողի շٳկան, արժեթղթերի շٳկան որոշ նմանٳթյٳններ ٳնեն սովորական ապրանքների,
օրինակ մթերքի կամ հագٳստի շٳկաներին, որոնց դեպքٳմ ապրանքները շٳկա հասցնելٳ ٳ վաճառելٳ համար
կատարվٳմ են ծախսեր, որը վաճառողները ներառٳմ են ապրանքի գնի ﬔջ: Արժեթղթերի շٳկայٳմ փայերի վաճառքը
կազմակերպելٳ համար նٳյնպես որոշակի ծախսեր են կատարվٳմ, սակայն այդ ծախսերը փայի գնի ﬔջ չեն ներառվٳմ,
այսինքն ﬔզ համար ամսական փոխանցվող 10000 դրաﬕց փայերի վաճառքի կազմակերպման գٳմար չի պահվٳմ:
Եթե պահվեր, այդ գٳմարը կկոչվեր տեղաբաշխման վճար և կավելացվեր փայերի արժեքին, որի արդյٳնքٳմ կստանայինք
փայի տեղաբաշխման գինը:
10