Փոխհատٳցման գործակից
Փոխհատٳցման գործակցի միջոցով որոշվٳմ է, թե ներդրված համակարգը, ծրագիրը կամ կատարված գործողٳթյٳնը որքան արդյٳնավետ է ցանկալի արդյٳնք ٳապահովել հարցٳմ: Համեմատٳթյٳն կատարվٳմ է տարբեր ցٳցանիշներով, սակայն կենսաթոշակային սխեմաների դեպքٳմ արդյٳնավետٳթյٳնը հիմնականٳմ պայմանավորված է նրանով, թե կենսաթոշակային եկամٳտը նախքան կենսաթոշակի անցնելը տնօրինած եկամտի որ մասն է կազմٳմ:
Հնարավոր է ՝ որպես կենսաթոշակային եկամٳտ դիտարկվի միայն պարտադիր բաղադրիչից ստացվող կենսաթոշակը, կամ պետական և մասնավոր կենսաթոշակային սխեմաներից ստացվող կենսաթոշակները միասին: Մինչ կենսաթոշակի անցնելը որպես եկամٳտ կարող է դիտարկվել անձի ՝ ամբողջ կյանքի ընթացքٳմ ստացած եկամտի միջին չափը( աշխատավարձի միջին չափը), կամ վերջին եկամտի( աշխատավարձի) չափը և այլն:
Փոխհատٳցման գործակիցները լինٳմ են համախառն և զٳտ
Համախառն փոխհատٳցման գործակիցը սահմանվٳմ է որպես համախառն կենսաթոշակային եկամٳտ ՝ բաժանած մինչ կենսաթոշակի անցնելը ստացած համախառն միջին եկամտին կամ վերջին եկամտին` արտահայտած տոկոսներով( կենսաթոշակի անցնելٳց առաջ):
Ամբողջ կյանքի ընթացքٳմ աշխատող և միջին եկամٳտ ստացող աշխատողների դեպքٳմ համախառն փոխհատٳցման ցٳցանիշը ՏՀԶԿ 35 երկրներٳմ տղամարդկանց համար կազմٳմ է 53 %, իսկ կանանց համար` 52 %: Էական տատանٳմներ կան երկրների միջև. Միացյալ Թագավորٳթյٳնٳմ այսօրվա 20 տարեկանից սկսած աշխատողների համար փոխհատٳցման ապագա ցٳցանիշը կազմٳմ է 22 %, իսկ Նիդեռլանդներٳմ ՝ 97 %:
Քանի որ ՏՀԶԿ երկրներից շատերի նպատակն է « պաշտպանել » ցածր եկամٳտ նեցողٳ աշխատողներին( համեմատٳթյٳն ٳապահովել նպատակով ՝ ցածր աշխատավարձ ստացողների եկամտի չափը աղյٳսակ մٳ-2 պայմանականորեն ներկայացված է որպես միջին եկամٳտ վաստակող աշխատողի եկամտի կեսը ՝ 0.5 դրٳյքաչափով), ապա դա հանգեցնٳմ է նրանց համար ավելի բարձր փոխհատٳց- -ٳհամեմատ ապահովելٳն ՝ ի ման գործակիցներ թյٳն միջին եկամٳտ նեցողٳ աշխատողների( աղպայմանականորեն ներկայացված է 1 յٳսակ մٳ-2 դրٳյքաչափով): Ցածր եկամٳտ նեցողٳ աշխատողները ստանٳմ են փոխհատٳցٳմ միջինٳմ 65 %-ի չափով ՝ ի համեմատٳթյٳն միջին աշխատավարձ ստացող աշխատողների ՝ 53 %-ի: Որոշ երկրներ, ինչպես, օրինակ, Իռլանդիան, միջին եկամٳտ նեցողٳ աշխատողներին համեմատաբար փոքր չափի նպաստներ է վճարٳմ: Այնٳամենայնիվ, տասը երկրներٳմ կանխատեսվող փոխհատٳցման գործակիցները նٳյնն են միջին և միջինի կեսի չափով եկամٳտ ստացող լիարժեք աշխատող անձանց համար` Ավստրիա, Ֆինլանդիա, Գերմանիա, Հٳնգարիա, Իտալիա, Լատվիա, Լեհաստան, Իսպանիա, Շվեդիա և Թٳրքիա: Դանիայٳմ ցածր եկամٳտ ստացողների ¹ փոխհատٳցման գործակիցը 123 % է: Այսինքն, վերջիններիս կենսաթոշակային նպաստներն ավելի բարձր են, քան եղել են նրանց եկամٳտները աշխատանքային տարիներին: Մեքսիկան առաջարկٳմ է 35 % փոխհատٳցման գործակից ցածր եկամٳտ նեցողٳ աշխատողներին ՝ ապահովելով ամբողջ կյանքի ընթացքٳմ աշխատած միջին եկամտից էլ 20 %-ով պակաս կենսաթոշակային եկամٳտ: Միջին հաշվով ՏՀԶԿ 35 երկրներٳմ « բարձր եկամٳտ » ստացողների համար( միջին եկամտի մեծٳթյան 150 %-ի չափով եկամٳտ ստացողներ) փոխհատٳցման գործակիցը 48 % է: Բարձր
¹ Աղյٳսակٳմ ցածր եկամٳտը ներկայացված է 0.5 թվով, որը նշանակٳմ է յٳրաքանչյٳր երկրի միջին եկամտի( աշխատավարձի) կեսը: 1-ը միջին եկամٳտն( աշխատավարձն) է արտացոլٳմ, իսկ 1.5-ը ՝ միջին եկամտից( աշխատավարձից) կիսով չափ ավել եկամٳտն է:
14