Ցածր ռիսկ նեցողٳ ներդրٳմային ակտիվներ( գործիքներ)
Պարտատոմսերը, ընդհանٳր առմամբ, համարվٳմ են ցածր ռիսկային արժեթղթեր` ի համեմատٳթյٳն բաժնետոմսերի: Սակայն մի շարք գործոններից կախված( օրինակ` արժեթٳղթ թողարկող( վաճառող) ընկերٳթյան ֆինանսական վիճակը, գնաճի մակարդակի գերազանցٳմը արժեթղթի եկամտաբերٳթյան մակարդակին) ` դրանց ռիսկը կարող է խիստ տարբեր լինել:
Արժեթٳղթ ՝ սահմանված ձևի և պարտադիր վավերապայմանների պահպանմամբ, գٳյքային իրավٳնքները հավաստող փաստաթٳղթ, որի իրականացٳմը կամ փոխանցٳմը հնարավոր է միայն այն ներկայացնելիս ։ Արժեթղթերի թվին են դասվٳմ` պարտատոմսը, չեկը, մٳրհակը, բաժնետոմսը, բանկային վկայագիրը( բանկային գրքٳյկ, բանկային սերտիֆիկատ), պահեստային վկայագիրը և այլ փաստաթղթեր, որոնք արժեթղթերի մասին օրենքներով դասվٳմ են արժեթղթերի թվին:
Պետական պարտատոմսերը համարվٳմ են ցածր ռիսկ նեցողٳ արժեթղթեր( նٳյնիսկ անվանٳմ են անռիսկ, հետևաբար` նվազ եկամտաբեր), քանի որ, -ٳպետ ընկերٳթյան, տարբերٳթյٳն մասնավոր ի թյան ٳսնանկանալ հավանականٳթյٳնը չնչին է( օրինակ` պետٳթյٳնը իր պարտավորٳթյٳնները ٳմարել համար կարող է հարկման միջոցով ապահովել եկամٳտներ):
Պարտատոմսի գինը և եկամտաբերٳթյան մակարդակը հակադարձ համեմատական են. եթե պարտատոմսի գինը բարձրանٳմ է, եկամտաբերٳթյٳնը նվազٳմ է, և հակառակը: Նմանապես, պարտատոմսի գինը և ֆինանսական շٳկայٳմ գերակշռող տոկոսադրٳյքները հակադարձ համեմատական են: Այսպես, եթե ֆինանսական շٳկայٳմ տոկոսադրٳյքներն աճٳմ են( նմանատիպ այլ գործիքներն առաջարկٳմ են ավելի բարձր եկամտաբերٳթյٳն), ապա պարտատոմսի գինը նվազٳմ է, քանի որ այն դառնٳմ է պակաս գրավիչ ներդրողների համար:
Օրինակ` գնել ենք 3 տարի ժամկետով 200 000 դրամ արժողٳթյٳն նեցողٳ պարտատոմս 5 % եկամտաբերٳթյամբ: Եթե 1 տարի հետո տոկոսադրٳյքը դարձել է 7 %( նմանատիպ այլ պարտատոմսեր առաջարկٳմ են ավելի բարձր եկամտաբերٳթյٳն, այսինքն ՝ 200 000 դրամ արժողٳթյան այլ պարտատոմս առաջարկٳմ է տարեկան 7 % եկամտաբերٳթյٳն), ապա մինչև 3 տարին լրանալը մեր 5 % եկամտաբերٳթյٳն ապահովող պարտատոմսը ٳվաճառել համար պետք է իջեցնենք վերջինիս ձեռք բերման գինը( գինը գրավիչ չէ շٳկայٳմ) և վաճառենք 200 000 դրամից ցածր գնով:
25.0
ՀՀ պետական պարտատոմսերի եկամտաբերٳթյٳնը 2000-2017թթ.¹ Աղբյٳրը` ՀՀ ԿԲ Վիճակագրական տվյալներ
19.7
14.7 |
11.9 |
9.2 |
|
9.3 |
7.1 |
6.9 |
6.7 |
5.7 |
5.5 |
|
|
|
4.7 |
|
3.9 |
|
|
6.9 7. 7 7. 78. 3 6.0
12.0
10.4 9.4
13.9
10.5
13.9
15.6
9.5
13.8
15.5
9.7
14.3
15.8
13.2
9.4
15.0
7.8
9.8
14.5
12.6
11.7
16.0
12.3
9.8
14.6
6.8
8.8
11.5
|
2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017
Կարճաժամկետ( մինչև 1 տարի մարման ժամկետ) %
Միջնաժամկետ( մինչև 5 տարի մարման ժամկետ) %
Երկարաժամկետ( մինչև 20 տարի մարման ժամկետ) %
8