ЭХЭ НЮТАГ ХӨӨРХЭМНИ Книга эжи | Page 143

Иигэжэ нэгэ доро хоёр нээмэл хэшээлнүүдые эршэеэ һуладхангүй
үнгэргэжэрхидэг яаһан ехэ сог залитай багша гээшэб гэжэ ехэл бахархан хаража,
шагнажа һуубабди. Һургуулиин захирал Шадрина Наталья Максимовна түгэсхэлэй
үгэ хэлэхэдээ, иигэжэ тэмдэглэбэ: «Эрхим багшын хэшээлнүүд бултадаа нээмэл
байдаг юм. Үхибүүднай буряад хэлэнэй хэшээлдэ ошохомнайл гэжэ байдаг.
Ажалдаа иигэжэ шэнэ һонин юумэ бэдэржэ, бишыхан үхибүүдэй сэдьхэл татажа
шададаг багша гээшэл даа. Ажалайнь тобшолол хэхэдээ, эрхим сэгнэлтэ үгэхэ
байнаб». Хэшээлдэнь һууһан бидэнэр захиралай сэгнэлтые нэгэн дуугаар булта
дэмжээбди.
Хүндэтэ уншагшад, багшанар, хүлисэгты. Багшын хэшээлнүүдые эхинһээнь
эсэс хүрэтэр эндэ зураглаа бэшэб. Энэ багшын онсо бэлигыень тэмдэглэхэ гэжэ
бодоо һэм. Эдээхэн нээмэл хэшээлнүүдэй олохон зүйлнүүд эндэ тэмдэглэгдээгүй
үлэһэн байха.
Бултанай мэдэһээр, гурбадахи хүтэлбэреэр заадаг бидэ багшанарай урда
шиидхэгдээгүй асуудалнууд тон олон. Ушар тиимэһээ «үгыгөө» урдаа баряад
байдаггүй, урдахи ажалаа бэдэрхын онол аргаар бэелүүлжэ шададаг энэ багшада
баяр баясхалан хүргөөд, үрэжэлтэй һайхан ажалдань амжалта хүсэел даа.
Гараад байһан модон хүхэ нохой жэлдэ мохошогүй буян хэшэгтэй ябахыетнай
үреэе!
1994

«ТӨӨДЭЙ, МИНИИ ТӨӨДЭЙХЭН…»
Һаяшаг манай хотын 19-дэхи дунда һургуулиин эхин ангинуудта заадаг,
һаяханай хүдэлжэ байһан залуу багшанарай нээмэл хэшээлнүүд үнгэрбэ.
Багша Батуева Жэбзэма Баировна нэгэдэхи ангида буряад хэлэнэй хэшээл
үнгэргэжэ, бултанай һайшаалда хүртэбэ.
Урда үзэһэн зүйлнүүдэй дабталга бүхы хэшээлһээнь эгээ һонирхолтой.
«Аяншалга» гэһэн сэдэбээр үнгэрхэдөө, һурагшад гал тэргээр аян замда мордожо,
гэр бүлэтэй «түрүүшын үртөөдэ» уулзажа, хүгшэн аба, хүгшэн эжы, аба, эжы, аха
эгэшэ, дүү хүбүүн, дүү басагадаар уулзаба. (Тэдэнэрэй зурагууд самбарта удаа
дараалан үлгэгдэнэ). Һурагшад тордиһогүйгөөр бултыень нэрлэбэд. «Аяншад»
саашаа хоёрдохи үртөөдэ ерэбэ. «Ой соо». Хэдэн зэрлиг ангуудые хараба:
шандагад, хэрмэн, шоно (тэдэнэй зурагууд үлгөөтэй).
- Үшөө ямар зэрлиг ангууд байдаг бэ? - гэжэ багшын асуухада, һурагшад мүн
ондоо олон ангуудай нэрэнүүдые захагүй тоолошобо.
Багша һурагшадаа магтаад, тобшолол хээд, шэнэ зүйлэйнгөө тайлбарилгада
аятай зохидхоноор ороно: тамирай забһарлал хэхэдээ, Ц. Дондогойн «Эжыдээ
дуратайб» гэжэ дууе һурагшад аялгалан дуулаадхиба.
- Мүнөө энэ дуунаймнай зохёолшон Цырендулма Дондогойн «Минии төөдэй»
145