ЭХЭ НЮТАГ ХӨӨРХЭМНИ Книга эжи | Page 134

- Тохорюун үндэр шубуун. Ута хара хүлтэй, боро шубуун. Газар дээрэ уургай
заһадаг.
Буряад орондо байрладаг шубуун.
- Манай Буряад нютагта хэды үнгын тохорюун байрладаг бэ?
2) Боро - һайхан тохорюун
- Боро тохорюун, һайхан тохорюун
- Бэрхэнүүд!
- Зай, тохорюумнай, баһал һүүл дээрээ даабари асаржа ерээ. Уншая!
Шэнэ үгэнүүд:
Дальбараа – птенец, дэгжээдэг – растят, үдхэн ногоон соо - в густой траве,
һандаргажа болохогүй - нельзя разорять
(Дэбтэр соохи бэшэг) - Эдэ шэнэ үгэнүүдые уншая. (2 дахин).
- Дэбтэртээ бэшэгты. Зай, бэрхэнүүд, тохорюунай даабари дүүргэбэт.
Хүхэ сэгсэгы - Энэ ямар шубуун ниидэжэ ерэбэб?
- Хүхэ сэгсэгы хүнэй хажууда байрладаг.
- Хүхэ сэгсэгы һайхан, үндэр хүлтэй, ута һүүлтэй, хара сагаан далитай.
Мүльһэнэй хүдэлхэдэ ерэдэг шубуун. Гэрэй һарабша доро уургай заһадаг.
- Ута һүүл дээрээ даабари асаранхай.
- Бэшэг дээрэ хүдэлхэ гэнэ. Энэ бэшэг бэшэлгэ дээрэһээ шагнаха гэнэ.
- Энэ бэшэг соо юун тухай хэлэгдээб?
- Үхибүүд, уншагты шангаар (вслух)
Асуудалнууд - Шубууд хаана уургай заһанаб?
- Шубууд тухай эгээ удхатай мэдүүлэл олоод, уншагты. (Хоёроор, нэгэ-нэгээр).
- Дэбтэртээ буулгажа абагты.
- Бэрхэнүүд, һайнаар даабарииень дүүргэбэт.
Энэ мэдүулэл зүбөөр уншагты, оршуулагты. Шаархай 1500 хорхой шумуул
эдидэг.
Булжамуур - Удаадахи айлшан шубуумнай, нам тухай таабари таагты гэнэ.
Багша: Таабари таагаад мэдэхэбди. Таабари:
«Эрхын шэнээн бэетэй
Эрхэ хонгор дуутай»
- Бишыхан боро, дууша шубуун.
Бүхы Буряад нютагта байрладаг.
Үндэр ногоон соо уургай заһадаг.
(Булжамуур).
- Үхибүүд, .булжамуур юугээрээ һонирхолтойб?
- Энэ шубуун ниидэхэдээ дууладаг.
- Айлшаяа баярлуулжа дуу дуулажа үгэе. (Бодоод)
Булжамуурай наадан.
Бута соогоо наадан.
Буряад зоной наадан
Хатарха наадан.
(2 дахин ааляар, түргөөр)
- Зай, мүнөө һүүл дээрэхи даабарииень дүүргэе!
136