Зохёолшын өөрынгөө нютаг Шэлын хамтын байдалай ажабайдал дээрэһээ үндэһэлжэ бэшэһэниинь, зонойнь дүрэ бүришье манда ойлгосотой, хэһэн хэрэгүүдыень тобшолхо, шүүмжэлжэ шадаха мэдэрэлтэй болодогбди. Һурагшадай гүлмэр сэдьхэлдэ ялас гэһэн абьяас мэдэрэл түрэдэг, нютагтаа Ширабон түрүүлэгшэһээ ондоохоноор хамтын байдалаа ударидаа һаа, зоной ажаһуудал нилээд һайжарха байгаа гэһэншүү.
Сэсэн бодолгой һурагшадни Содномпилов Доржэ, Цырендоржиев Нима, Дашапылова Лариса, Дагданова Дарима, Цыренжапова Гэсэгма болон бусад дээдэ мэргэжэл олохоёо Эрхүүгэй дээдэ һургуулиин, Улаан Үдын багшанарай дээдэ һургуулиин оюутад мүнөө ябана— баясадагби. « Хүн болохо багаһаа, хүлэг болохо унаганһаа » гэдэгтэл, тухандаа хүрэхэдөө хэзээшье найдамтай мэргэжэлтэд боложо, арад зонтоёо хамта ажаллажа байха.
« Галууд урагшаа ниидэхэдээ дахуулагшые һунгадаг, шадалтай, ухаатай шубуун дахуулагша болодог, тэрэнь харгы гаргадаг. Манай хамтын байдал муу дахуулагшатай. Тэрэ хэндэшье харгы гарганагүй », гэжэ малай харуулшан Мухар Сагаан хамтын байдалай түрүүлэгшэ Ширабон тухай уйтайгаар тобшолол хэнэ.
Ажалшадайнгаа эдэбхи үүсхэлые ойлгожо, дэмжэжэ шадахагүй, бодомжогүй ударидагша байшоо. Тиимэһээ Ширабон хамтын байдалые ударидажа шадангүй, ажалаа орхихо баатай болоо. Тэрээндээ ехээр гажараашьегүй хамнай даа.
Уншагшадни, ойлгоно бэзэт, зохёолой хэды гол зоной дүрэһөө шэлжэн, баримта болгон, нютагайнгаа ажалша зоной зарим тэды ажал тухай тогтохо хүсэлэнтэйб. Юундэб гэхэдэ, нютаг бухэндэ эдэл баатарнууд шэнги үнэн сэхээр ажаллажа, ажалай бодото баатарнууд эдир наһаяа, хүсэ шадалаа үгэһэн байна. Теэд тэдэнэй юугээршье сэгнэшэгүй үнэтэй юрын ажал хэндэшье ойлгогдонгүй үнгэрдэгынь харамтай.
Нёдондо зун нютагаараа ябахадам, зоной ажабайдал хүндэ гэжэ ойлгохоор һэн. Эдэрмэгэйхид үбһэндэ орохынгоо урда суглаа эмхидхэжэ, үмсэ, хамтагүй малайнгаа тэжээл бэлдэхэ тухай хөөрэлдэбэ.
Шагдарай Сандаг гэжэ үбгэжөөл удаахан саг соо Билхадай намагые хатаалсажа, ехэ сабшалангай газар олголсоһон зоной урда иигэжэ хэлэбэ: « Мүнөө жэл Билхадта сабшаха ногоон үгы— энэ газар эзэгүй шэнги орхигдонхой, хэншье уһалаагүй, гар хүрэһэн хүн үгы. Урда жэлнуүдтэ хэды ехэ үбһэ ногоон ургадаг байһыень булта мэдэнэбди. Иигээд саашаа юу хүлеэхэ гээ зонбибди? Анхаржа, бодожо үзэхыетнай бултанай нюур дээрэ хэлэбэб ».
Зон булта шэмээгүй. Өөрөө Гармын Дамдин шэнги, Билхадта бэлхүүһэсээ ногоо долгилуулжа, залгаа гулдагар һүринуүдые жэрытэр табилсаһан, ажалай ехэ дүршэлтэй үбгэн сэдьхэлээ үбдэһэн дээрэһээ хэлэбэ гээшэ гэжэ һанаа һэм.
Тиигэхэ зуураа бодоноб: Эдэрмэгэйхид— илангаяа Билхадта үбһэ сабшадагууд һайрамай уһанай үедэ хаана, юугээ бодожо ябадаг байгаа хаб? Саг соонь газараа уһалаа һаа, иимэ байдалда орохошьегүйдөө болохо байгаа бэшэ гү?
Малай бэлшээриин газар адаглан, тосхониие тойроод харахадам, минии мэдэхын анханда ямар байгша һэм, тэрэл хэбээрээ дуурана. Бөөн сагаан хонид бэлшэнэ.
Сэсэн хүнэй хэлэһэн үгэ хэзээдэшье мартагдадаггүй. Үни холо болоо даа.
111