ΧΑΪΔΑΡΙ ΤΟΠΟΣ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ Κ.ΦΩΤΕΙΝΑΚΗ ΧΑΪΔΑΡΙ - ΤΟΠΟΣ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ -Σ_compre | Página 218

ÃÁÉÁÓ XÁÚÄÁÑÉÏÕ ÁÉÓÈÇÔÉÊÇ ÁÍÁÄÑÏÌÇ
Óôéò áíáìíÞóåéò Ýäùóá “êëüôóï íá ãõñíïýí”
ìåò ôïõ Âïôáíéêïý ÊÞðïõ ôïí Áíèþíá
êé Ýãéí’ ç óêÝøç ðåñßôå÷íç öõëëùóéÜ êéóóïý
êé áðëþèçêå äéêïôõëÞäïíï óôïí áéþíá.
ÁãÝñù÷ï ößäé ç ÉåñÜ Ïäüò, óå Ìõóôçñßùí
ôåëåôïõñãéêÞ ðïìðÞ óáëåýåé ùò ôçí Åëåõóßíá,
åíþ óôï âÜèïò, áíáðáýåé ôá ðëïêÜìéá ôçò
åõãåíéêÜ - èëéììÝíç ðüëç ôçò ÐáëëÜäáò ç ÁèÞíá.
Ôåíôþèçêáí ôá óðßôéá ìáò ðÜíù áð’ ôéò öïéíéêéÝò
ôå÷íïëïãßáò åõùäéÝò óôïõò êÞðïõò, ôï ãêáæüí ÷ëåõÜæåé,
ìïí’ ôá êõêëÜìéíá ôïõ âïõíïý áíôéóôÝêïíôáé èáëåñÜ,
ôç äýíáìÞ ôçò áð’ ôï ÷þìá ç ãç, óôï ôóéìÝíôï èõóéÜæåé.
‘ÐáóÜùí âïôáíÝùí âáóéëÞéäá’ ç ðáéþíéá, ðïñöõñÞ,
êýêëïé óå êïñìïýò äÝíäñùí ðïõ ìåôñïýí ôá ÷ñüíéá
ôüôå óôïõ ÁéãÜëåù êáé ôïõ Ðïéêßëïõ ôéò ñá÷ïêïêáëéÝò
-ìáêñéÜ áðü ãýìíéá- êåëáçäïýóáíå ô’ áçäüíéá...!
Ôïõ ÐáíôïêñÜôïñá ïé øçößäåò óôï Äáöíß
ôïí ôüðï ôïýôï, áñìïíéêÜ, ìå ôï óýìðáí óìßãïõí,
ôï ÌïíáóôÞñé óéùðÞò ëÜìøç íôýíåôáé âõóóéíéÜ
óå áíÜôáóç ïé ìïñöÝò - ëåò öëÝãïíôáé - ïé ïõñáíïß áíïßãïõí...!
áíïßãïõí...
Óôï ÐáëáôÜêé ïé öôÝñåò åéäýëëéï ðëÝêïõí ìå ôï ðáñåëèüí,
ðáñåëèüí,
ðïõ óôéò åðÜëîåéò ôùí ðõñãßóêùí ôïõ êñåìéÝôáé,
óôéò áßèïõóÝò ôïõ îåäéøÜåé ç íïóôáëãßá, âïõëéìéêÜ
êáé ìðñïò ôï “÷èÝò” ôï “óÞìåñá” ãëõêÜ áðïêïéìéÝôáé.
Áðü ôï êôÞñéï ôïõ Ãýæç îåðçäïýí ïé “ôÝóóåñéò åðï÷Ýò”
åðï÷Ý”
ãéá íá êñõöôïýíå âéáóôéêÜ óôïõ êÞðïõ ôá ðáñôÝñéá,
ðÜëëïíôáé ïé óõíèÝóåéò áð´ áêïýóìáôá âéïëéïý
êé ï Ýñùôáò óôÝëíåé óôçí Áöñïäßôç ðåñéóôÝñéá,
ðïõ óôçò Áöáßáò ôéò êüã÷åò áíáèÞìáôá èá ãéíïýí,
åíþ ðïñôïêáëß ìáãåßá ï óöÝíäáìïò óêïñðßæåé,
ïé öñéôéëÜñéåò, êåöáëÜêéá ôáðåéíÜ, äåò! ç áíáôïëÞ
áíáôïëÞ
áð´ ôïí ÐñïöÞô´ Çëßá, êñüêïõò ôïí Ðáñèåíþíá ðëçììõñßæåé!
ðëçììõñßæåé!
Ôïõ Èåüöñáóôïõ ïé åíäçìéêÝò ðïéêéëüôçôåò “ðïíïýí”
ðïõ óôï Éóôïñéêü ÔìÞìá ï áãÝñáò ôïõ ÈñéÜóéïõ êïõñíéÜæåé,
ðüëç ìïõ - öýóç ìïõ, áýñéï (;) ãïñãÜ ïé äåßêôåò
ôéò ìáôéÝò ãåñíïýí, ìÝóá ìïõ, ëåò ðùò êÜôé ìå ôñïìÜæåé...
ÌáñìÜñéíï êïëùíÜêé ôçò áñ÷áßáò ÉåñÜò Ïäïý
óôï ÄéïìÞäåéï ÊÞðï.
ôïõ êÜðïôå ïé åéêüíåò ôï ðëáêüóôñùôï áêïõìðïýí
ãõìíÜ íåëïýìðï, ðïõ ç ëßìíç ìå ôá íïýöáñá íïôßæåé...
óôï ÄÜóïò ðõêíÜ ðåýêá, ëÜìðáíå ïé âåëüíåò óôç âñï÷Þ,
üìùò óå ðåßóìá ïíåéñïðüëùí, ï ÷ñüíïò ðßóù äå ãõñßæåé...
Ìáñãáñßôá Êïíôïý
216
Åðßëïãïò
Scripta Manent Verba Volant
¼
ôé “ôá ãñáðôÜ (êáé ïé öùôïãñáößåò) ìÝíïõí” åíþ “ôá ëüãéá öåýãïõí”, ðéóôåýù üôé ôï äéáðéóôþóáôå
ìå ôï ðñþôï îåöýëëéóìá ôïõ ëåõêþìáôïò.
Áí äåí õðÞñ÷áí ôá âéâëßá, ïé åöçìåñßäåò, ïé öùôïãñáößåò äåí èá åß÷áìå ôï ðñùôïãåíÝò õëéêü ãéá íá
ðáñïõóéÜóïõìå ôçí ðïñåßá ôçò ðüëçò ìÝóá óôï ÷ñüíï.
ÁëëÜ êé åÜí äåí õðÞñ÷áí ïé áöçãÞóåéò, ïé äéåõêñéíßóåéò áðü ôïõò ðñþôïõò êáôïßêïõò ôïý ×áúäáñßïõ,
ðïëëÜ áðü ôá ãñáðôÜ íôïêïõìÝíôá èá Þôáí ÷ùñßò øõ÷Þ êáé Üñùìá áðü ôï ðáñåëèüí.
Ç óõëëïãéêÞ ìíÞìç êáôáãñÜöåôáé ìå ôïí ãñáðôü áëëÜ êáé ìå ôïí ðñïöïñéêü ëüãï. Ôá Ýñãá ôïý
ÏìÞñïõ, ôá äçìïôéêÜ ôñáãïýäéá, ôá ðáñáìýèéá ê. Ü. åßíáé ôñüðïé åðéêïéíùíßáò ðïõ ðÝñáóáí óå åìÜò,
ìÝóù ôïõ ðñïöïñéêïý ëüãïõ.
¼ìùò ç åéêüíá Ý÷åé ìéá Üëëç äýíáìç· åêåßíç ôçò ðåéèïýò ðïõ ôçí êÜíåé íá õðåñÝ÷åé ïñéóìÝíåò öïñÝò
ôïõ ðñïöïñéêïý ëüãïõ, éäéáßôåñá, üôáí åðéäéþêåéò íá ðáñïõóéÜóåéò åéêüíåò áðü ôï ðáñåëèüí. Äåí åßíáé
ôõ÷áßï üôé ç êéíÝæéêç ñÞóç “ìéá öùôïãñáößá áîßæåé üóï ÷ßëéåò ëÝîåéò” Ý÷åé êáèéåñùèåß óôï êáèçìåñéíü
ìáò ëåîéëüãéï.
Áíôßèåôá, ï ãñáðôüò ëüãïò õðåñÝ÷åé ôùí åéêüíùí, üôáí êÜðïéïò óôï÷åýåé íá ðåñéãñÜøåé
óõíáéóèçìáôéêÝò êáôáóôÜóåéò, ÷áñÜ, ðüíï, ëýðç, íïóôáëãßá, èõìü ê. Ü.
Ç ðñïóðÜèåéá ðïõ êáôáâëÞèçêå áðü ôïõò óõíôåëåóôÝò ôçò Ýêäïóçò Þôáí íá óõíõðÜñîåé ç åéêüíá
ìå ôï ãñáðôü êáé ôïí ðñïöïñéêü ëüãï. Ãéá íá åðéôåõ÷èåß áõôÞ ç óõíýðáñîç ÷ñçóéìïðïéÞèçêáí ï
äçìïóéïãñáöéêüò óõìðõêíùìÝíïò ãñáðôüò ôñüðïò ðáñïõóßáóçò ôùí èåìÜôùí óå óõíäõáóìü ìå
öùôïãñáößåò, ãñáðôÜ íôïêïõìÝíôá, Ýñãá ôÝ÷íçò êáé áõèåíôéêÝò ðåñéãñáöÝò ðïõ åß÷áí áöçãçìáôéêÜ
÷áñáêôçñéóôéêÜ (ð. ÷. ×. Ê. ¢íôåñóåí, Ë. Ðáðáäüðïõëïò, Ê. Ðïëßôçò, Ôñ. ÐåñãáíôÞò, ôï ÷åéñüãñáöï ãéá
ôá èýìáôá ôçò Êáôï÷Þò êáôïßêïõò ôïõ ×áúäáñßïõ ê. Ü.).
Ï ôñüðïò ðïõ âëÝðïõìå ôá ðñÜãìáôá ãýñù ìáò, ç ìÝèïäïò ðïõ áðïêùäéêïðïéïýìå ôá ðïëéôéêÜ êáé ôá
êïéíùíéêÜ äñþìåíá, åîáñôÜôáé áðü ðïëëïýò ðïëéôéóìéêïýò êáé êïéíùíéêïýò ðáñÜãïíôåò. Ï ÷þñïò ðïõ
æïýìå, ïé åõáéóèçóßåò êáé ïé áñ÷Ýò ðïõ Ý÷ïõìå, ç ðáñáôçñçôéêüôçôá ðïõ äéáèÝôïõìå åßíáé ìåñéêïß áð´
áõôïýò. Ç éóôïñéêÞ äéáäñïìÞ ôçò ðüëçò åðé÷åéñÞèçêå íá ðáñïõóéáóôåß ìå Üðïøç êáé õðü óõãêåêñéìÝíç
ïðôéêÞ ãùíßá:
Óåâáóìü óôïí Üíèñùðï êáé óôï ðåñéâÜëëïí. Óåâáóìüò óôçí éóôïñßá êáé óôïõò áíèñþðïõò ðïõ
Ýæçóáí, äçìéïýñãçóáí, åñãÜóôçêáí, Ýðáéîáí, óðïýäáóáí, äéïßêçóáí, óõììåôåß÷áí óôá ôïðéêÜ äñþìåíá,
ðñéí áðü åìÜò.
ÄéáôÞñçóç ôïõ ðñïíïìßïõ ôçò ðüëçò. Âïõíü êáé èÜëáóóá - ×ùñéü êáé ðüëç.
Ðüëç äåí åßíáé ìüíï ôá êôßñéá êáé ïé äñüìïé. Åßíáé üëá áõôÜ ìáæß ìå ôá âïõíÜ, ôá ðïôÜìéá êáé
ôéò èÜëáóóåò· åßíáé ôá çëéïâáóéëÝìáôá, ïé åõùäéÝò ðïõ áíáäýïõí ôá ãéáóåìéÜ êáé ïé íåñáíôæéÝò
óôïõò äñüìïõò êáé óôïõò êéíçìáôïãñÜöïõò· åßíáé ïé ðåëáñãïß êáé ôá ìåôáíáóôåõôéêÜ ðïõëéÜ ðïõ
îåêïõñÜæïíôáé åäþ êáé áéþíåò óôçí õöÜëìõñç Ëßìíç ôùí Ñåéôþí (Êïõìïõíäïýñïõ)· åßíáé ôá ãåñÜêéá, ïé
ðÝñäéêåò, ïé ðåôáëïýäåò, ïé ÷åëþíåò, ôá áãñéïëïýëïõäá, ïé áãñéåëéÝò, ôá ðåýêá ðïõ óôïëßæïõí ôá âïõíÜ
ìáò· åßíáé ïé öùíÝò ôùí ðáéäéþí ðïõ ðáßæïõí óôéò áõëÝò ôùí ó÷ïëåßùí êáé ôá öéëéÜ ôùí åñùôåõìÝíùí
ðïõ äßíïíôáé óôïõò äñüìïõò êáé óôá óôÝêéá ôçò ðüëçò.
Ðüëç åßíáé ç éóôïñßá ìáò· ç ÉåñÜ Ïäüò êáé ôï Äáöíß, ôï ÐáëáôÜêé êáé ôï ÐÝôñéíï Ó÷ïëåßï óôç ÍÝáò
Öþêáéá, ï ÊáñáúóêÜêçò êáé ïé ÁãùíéóôÝò ôçò ÅèíéêÞò Áíôßóôáóçò.
Ðüëç åßìáóôå üëïé åìåßò· ïé ×éþôåò êáé ïé ÌéêñáóéÜôåò ðïõ êáôïßêçóáí ðñþôïé ôï ×áúäÜñé· ïé
ÐåëïðïííÞóéïé, ïé Ëåõêáäßôåò, ïé Êñçôéêïß, ïé Çðåéñþôåò, ïé Èåóóáëïß, ïé Ìáêåäüíåò êáé üëïé ïé
åóùôåñéêïß ìåôáíÜóôåò ðïõ áöÞóáìå ôá ÷ùñéÜ ìáò êáé åãêáôáóôáèÞêáìå åäþ.
217