ΧΑΪΔΑΡΙ ΤΟΠΟΣ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ Κ.ΦΩΤΕΙΝΑΚΗ ΧΑΪΔΑΡΙ - ΤΟΠΟΣ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ -Σ_compre | Seite 114

Íßêïò Ðëïõìðßäçò, 1902 - 1954
Ç åêôÝëåóç ôïõ éóôïñéêïý óôåëÝ÷ïõò ôïõ ÊÊÅ óôï ×áúäÜñé
Ó
ôéò 14 Áõãïýóôïõ 1954 (ðáñáìïíÞ ôçò ãéïñôÞò ôçò ÐáíáãéÜò)
åêôåëÝóôçêå áðü ôï ìåôåìöõëéïðïëåìéêü åëëçíéêü êñÜôïò ï
Íßêïò Ðëïõìðßäçò áíþôáôï óôÝëå÷ïò ôïõ ÊÊÅ. Ç åêôÝëåóç Ýãéíå ëßãï
ðéï êÜôù áðü ôçí ÌïíÞ Äáöíßïõ êáé ëßãï ðéï ðñéí áðü ôïí ÓêáñáìáãêÜ,
óôï ýøïò ðïõ âñßóêåôáé óÞìåñá ôï ÊÝíôñï Ðëçñïöüñçóçò ôïõ ÄÞìïõ
×áúäáñßïõ - ÐÕËÇ. Ç ôáöÞ ôïõ Ýãéíå óôï íåêñïôáöåßï ôïõ ¢ç Ãéþñãç.
Ç åêôÝëåóç ôïõ Íßêïõ Ðëïõìðßäç ðñáãìáôïðïéÞèçêå óå ìéá äýóêïëç
êáé óêïôåéíÞ ãéá ôçí ÁñéóôåñÜ êáé ôï ÊÊÅ ðåñßïäï êáé óå áíôßîïåò
ðïëéôéêÝò óõíèÞêåò, ôéò ïðïßåò ï óçìåñéíüò áíáãíþóôçò èá ðñÝðåé íá
ðÜñåé éäéáßôåñá õð´ üøéí ôïõ ðñéí âãÜëåé ïðïéïäÞðïôå óõìðÝñáóìá.
Áò ðáñïõóéÜóïõìå ïñéóìÝíá ìüíï óôïé÷åßá ãéá ôçí õðüèåóç Íßêïò
Ðëïõìðßäçò, ðáñáðÝìðïíôáò üóïõò åíäéáöÝñïíôáé íá áó÷ïëçèïýí
ðåñéóóüôåñï ãéá ôï èÝìá óå äýï ó÷åôéêÜ âéâëßá êáé äýï Üñèñá 1 .
• 1902 ï Íßêïò Ðëïõìðßäçò ãåííÞèçêå óôá ËáãêÜäéá Áñêáäßáò,
• 1926 Ýãéíå ìÝëïò ôïõ ÊÊÅ üôáí õðçñåôïýóå ùò äÜóêáëïò óôç
Âïýñìðç Åëáóóüíáò.
• 1931 áðïëýèçêå áðü äÜóêáëïò êáé áðü ôüôå áöéåñþèçêå
ïëïêëçñùôéêÜ óôçí êïììáôéêÞ äïõëåéÜ. ¹ôáí Þäç öõìáôéêüò.
Óôï 6ï ÓõíÝäñéï ôïõ ÊÊÅ åêëÝ÷ôçêå áíáðëçñùìáôéêü ìÝëïò
ôçò ÊÅ.
• 1939 ðéÜóôçêå áðü ôçí ÁóöÜëåéá êáé åðåéäÞ Þôáí öõìáôéêüò
öõëáêßóôçêå óôï ôìÞìá öõëáêþí ôçò “Óùôçñßáò” ìÝ÷ñé ôï
1942.
• 1942 äñáðÝôåõóå êáé áíÝëáâå ôçí êáèïäÞãçóç ôïõ Åñãáôéêïý
ÅÁÌ êáé ôçí ÏÊÍÅ. Ôüôå åêëÝ÷ôçêå åðßóçò óôçí ÊÅ êáé ôï
ÐÃ. ÌÝ÷ñé ôïí Áðñßëç 1943 êáèïäçãïýóå Üìåóá üëåò ôéò
áðåñãéáêÝò êéíçôïðïéÞóåéò êáé áãþíåò ôçò ÁèÞíáò.
• Áðü ôï 1947 ðïõ ôï ÊÊÅ ðÝñáóå óôçí ðáñáíïìßá Þôáí
ïõóéáóôéêÜ áõôüò ðïõ êáèïäçãïýóå ôçí ðáñÜíïìç äïõëåéÜ
óôçí ÅëëÜäá.
• Ôïí NoÝìâñéï ôïõ 1952 óõíåëÞöèåé áðü ôçí ÁóöÜëåéá,
êñáôÞèçêå óôçí áðïìüíùóç, äéêÜóôçêå óôéò 14/7 ùò 3/8
1953 áðü ôï Óôñáôïäéêåßï êáé êáôáäéêÜóôçêå äýï öïñÝò óå
èÜíáôï. Ç âáóéêÞ êáôçãïñßá Þôáí ç “ðáñáâßáóç” ôïõ ÁÍ 375
ôçò ÌåôáîéêÞò äéêôáôïñßáò ðåñß êáôáóêïðåßáò. Ôï ÊÊÅ - üðùò
óçìåéþóáìå ðáñáðÜíù óå éäéáßôåñá óêïôåéíÝò êáé äýóêïëåò
óõíèÞêåò - äéÝãñáøå ôïí Íßêï Ðëïõìðßäç áðü ôï êüììá, ôïí
èåþñçóå õðåýèõíï ãéá ôç óýëëçøç ôïõ Íßêïõ ÌðåëïãéÜííç
(åêôåëÝóôçêå ôï 1952). Ðáñ´ üëá áõôÜ, ï Íßêïò Ðëïõìðßäçò
óôï äéêáóôÞñéï Ýðíéîå ôçí ðßêñá ôïõ, åðéóôñÜôåõóå üëåò ôéò
äõíÜìåéò ôïõ êáé áíôéìåôþðéóå ôï êáôçãïñçôÞñéï óáí íá Þôáí
áêüìá çãåôéêü óôÝëå÷ïò ôïõ ÊÊÅ. Õðåñáóðßóôçêå ìå óõíÝðåéá
êáé ìå ðÜèïò, ôïí åáõôüí ôïõ, ôï ÊÊÅ êáé ôïõò áãþíåò ôïõ .
“ôéìÞ ìïõ åßíáé ç ôéìÞ ôïõ êüììáôïò”.
• 14 Áõãïýóôïõ 1954 óôéò 5:40 ð.ì. “Ï ÐËÏÕÌÐÉÄÇÓ
ÅÎÅÔÅËÅÓÈÇ ÔÇÍ ÁÕÃÇÍ ÆÇÔÏÊÑÁÕÃÁÆÙÍ ÕÐÅÑ ÔÏÕ
ÊÊÅ” 2 . Ôçí åðüìåíç çìÝñá ç óùñüò ôïõ ìåôáöÝñåôáé áðü
ôïí ôüðï åêôÝëåóçò óôï ìéêñü íåêñïôáöåßï ôïõ Áú Ãéþñãç óôï
×áúäÜñé.
• Ôï 1958 ôï ÊÊÅ ìå áðüöáóç ôçò 9 çò ïëïìÝëåéáò áðïêáôÝóôçóå
ôç ìíÞìç 3 ôïõ Íßêïõ Ðëïõìðßäç êáèþò êáé äýï Üëëùí
çãåôéêþí óôåëå÷þí ôïõ ÊÊÅ.
112
Ï Íßêïò Ðëïõìðßäçò êáé ôï ×áúäÜñé 4 :
Ï Íßêïò Ðëïõìðßäçò åêôåëÝóôçêå ðáñïõóßá äçìïóéïãñÜöùí ëßãï ðéï
êÜôù áðü ôï Äáöíß. Ðáñþí óôçí åêôÝëåóç Þôáí êáé ï äçìïóéïãñÜöïò
ÖñÝíôõ Ãåñìáíüò, üðùò äÞëùóå ï ßäéïò óå åéäéêÞ åêäÞëùóç ðïõ Ýãéíå
ðñïò ôéìÞí ôïõ óôï Ðíåõìáôéêü ÊÝíôñï ôïõ ÄÞìïõ ×áúäáñßïõ ôï 1996.
“Ôï 12ìåëÝò åêôåëåóôéêü áðüóðáóìá Ý÷åé Þäç åðéôåëÝóåé ôï “êáèÞêïí”
ôïõ. ‘¸îé áðü ôá üðëá Ýñéîáí Üóöáéñá ðõñÜ ãéá íá ìç ãíùñßæåé êáíåßò
áðü ôïõò 12 öáíôÜñïõò áí ðñÝðåé Þ ü÷é íá Ý÷åé ôýøåéò. Êáé üìùò Ýíáò
öáíôÜñïò äåí Üíôåîå, Ýâãáëå ôï êñÜíïò ôïõ êáé Ýêáíå åìåôü 4 ”.
Ï Ðëïõìðßäçò èÜöôçêå êáé îåèÜöôçêå äýï öïñÝò (!!!) óôï
íåêñïôáöåßï ôïõ ¢ç Ãéþñãç. Áíôß ãéá óôáõñü ìéá ìáñìÜñéíç ëåõêÞ
ðëÜêá ì’ Ýíá áôñüìçôï ëéïíôÜñé êïóìïýóå ôï ìíÞìá ôïõ, Ýñãï ôïõ
ãëýðôç ÊëïõâÜôïõ. Ç ×ïýíôá ìåôÜ ôï ðñáîéêüðçìá Ýóôåéëå áíèñþðïõò
ôçò êáé êáôÝóôñåøáí ôï ôÜöï.
Óýìöùíá ìå ðëçñïöïñßåò ï äçìïôéêüò öýëáêáò ôïõ íåêñïôáöåßïõ
öýëáîå ôçí ëåõêÞ ðëÜêá “ôï áôñüìçôï ëéïíôÜñé” êáé ôçí ðáñÜäùóå, ìáæß
êáé ôá ïóôÜ, óôçí ïéêïãÝíåéá ôïõ Íßêïõ Ðëïõìðßäç. Ç ìáñìÜñéíç ðëÜêá
öõëÜ÷ôçêå ðñïóåêôéêÜ ãéá ôñéÜíôá ðåñßðïõ ÷ñüíéá óáí Ýíá ðïëéôéêü êáé
éóôïñéêü êåéìÞëéï.
Ôï 1996 ìå ðñùôïâïõëßá ôçò Ð. Å. Á. Å. Á. êáé ôïõ ÄÞìïõ ×áúäáñßïõ
(ÄÞìáñ÷ïò, Êþóôáò Óðçëéüðïõëïò) áíáãÝñèçêå ìíçìåßï óôç ÷áñÜäñá
üðïõ åêôåëÝóôçêå ï Ðëïõìðßäçò. Ôá êïììÜôéá ôçò ìáñìÜñéíçò
ðëÜêáò, ðïõ åß÷áí ôïðïèåôçèåß óôï ìíÞìá ôïõ ðñéí óáñÜíôá ÷ñüíéá,
óõíáñìïëïãÞèçêáí êáé ôïðïèåôÞèçêáí óôïí ôüðï åêôÝëåóçò ôïõ
Ðëïõìðßäç, áðü ôïí ßäéï ôïí ãëýðôç ÊëïõâÜôï, ï ïðïßïò, êáé Ýêáíå ôçí
óõíïëéêÞ äéáìüñöùóç ôïõ ìíçìåßïõ.
Ìå ôçí áðïêáôÜóôáóç ôçò ìáñìÜñéíçò ðëÜêáò áðïêáôáóôÜèçêå
ü÷é ìüíï ðïëéôéêÜ êáé éóôïñéêÜ, áëëÜ ðáñÜëëçëá êáé óçìåéïëïãéêÜ ôï
“ìáñìÜñéíï ëéïíôÜñé”, ï Íßêïò Ðëïõìðßäçò.
Ç óýæõãïò ôïõ Ðëïõìðßäç, Éïõëßá, óôÝêåé ìðñïóôÜ óôï ìíÞìá ôïõ Íßêïõ, ìåôÜ ôç óýëëçóç ôïõ ìíçìåßïõ ôï 1968
óôï íåêñïôáöåßï ôïõ Áãßïõ Ãåùñãßïõ óôï ×áúäÜñé.
Ï åããïíüò ôïõ Íßêïõ Ðëïõìðßäç óôï ìíçìåßï ôïõ ðáððïý ôïõ óôç ÷áñÜäñá ìåôÜ ôï Äáöíß,
åêåß üðïõ Ýãéíå ç åêôÝëåóç. Äéáêñßíåôáé ôï ìáñìÜñéíï ëéïíôÜñé ôï ïðïßï Þôáí ôïðïèåôçìÝíï ôï 1954
óôï ìíÞìá ôïõ Ðëïõìðßäç, áíôß óôáõñïý.
Ï Íßêïò Ðëïõìðßäçò óôï äéêáóôÞñéï áðü êáôçãïñïýìåíïò ãßíåôáé êáôÞãïñïò.
ÁðïóðÜóìáôá áðü ôçí áðïëïãßá ôïõ óôï äéêáóôÞñéï Áðü êáôçãïñïýìåíïò Ýãéíå êáôÞãïñïò:
“¹îåñá ðùò ç óýëëçøç åóÞìáéíå ôïí èÜíáôï, üìùò äå ìå óôåíï÷ùñïýóå, ãéáôß èá ðÝèáéíá
ìÝóá óôç ìÜ÷ç ðïëåìþíôáò ôïí å÷èñü.
“Åãþ, åßðå, èá õðïóôçñßîù åêåßíï ðïõ ðéóôåýù, áíåîáñôÞôùò ôçò ðïéíÞò ðïõ èá ìïõ åðéâëçèÞ”
“Ç õðüèåóéò ðïõ äéêÜæåôå, äåí åßíáé õðüèåóéò êïéíÞ. Äåí åßíáé õðüèåóéò êáôáóêïðßáò, áëëÜ åßíáé
õðüèåóéò ðïëéôéêÞ. Åßíáé õðüèåóéò éäåïëïãéêÞ...”
(“ÐñïïäåõôéêÞ ÁëëáãÞ”, 26/7/53).
Áðüóðáóìá áðü áðáíôçôéêÞ åðéóôïëÞ ôïõ óôïí Ôýðï:
“Ôï äçìïóßåõìá äåí åßíáé Ýñãïí óõíôÜêôïõ, áëëÜ åðéôåëéêÜ ïñãáíùìÝíï ó÷Ýäéï ôùí óêïôåéíþí
êýêëùí ðïõ åíäéáöÝñïíôáé íá ðëÞîïõí ôï ëáü êáé íá ðáñïõóéÜóïõí åìÝíá óáí ðñïäüôç, ôç
äå çãåóßá ôïõ êüììáôüò ìïõ óáí äïëïöüíïõò êáé í’ áðïäþóïõí ó’ áõôÞ ü,ôé ôõ÷üí ìÝëëåé íá
ìïõ óõìâÞ. Äå ìå åðåóêÝöèç êáíÝíáò áîéùìáôéêüò ôçò óôñáôéùôéêÞò äéêáéïóýíçò, ðáñÜ ìüíï
ï åéóçãçôÞò ôïõ Óôñáôïäéêåßïõ, óôéò 29/12/52, üôáí Ýëáâå ôçí áðïëïãßá ìïõ. Ôï äçìïóßåõìá
Ý÷åé óêïðü íá ìåéþóç ôï êüììá ðïõ Ý÷åé âáèéÝò ñßæåò óôï ëáü. Äåí Ýêáíá óå êáíÝíá ôéò
óõêïöáíôéêÝò äçëþóåéò ðïõ âÜæïõí óôï óôüìá ìïõ. Åéò áðÜíôçóéí äçëþíù ôá áêüëïõèá: 1) Ôï
ÊÊÅ åßíáé ôüóï éó÷õñü, þóôå äåí ìðïñåß íá ôï äéáóðÜóåé êáíåßò. 2) Äå öïâÜôáé ôéò áðïêáëýøåéò
êáíåíüò åßäïõò ðñïäüôç, ãéáôß ïé óêïðïß êáé ïé åðéäéþîåéò ôïõ åßíáé êáèáñÝò óáí êñýóôáëëï. 3)
Äå ìå ÷ùñßæåé êáìéÜ äéáöïñÜ ìå ôçí çãåóßá ôïõ êüììáôüò ìïõ. Ç áíáêïßíùóé ôïõ êüììáôïò ðåñß
áðïêçñýîåþò ìïõ åß÷å óêïðü íá ðñïöõëÜîç ôï êüììá áðü Ýíáí õðïôéèÝìåíï å÷èñü êáé ïöåßëåôáé
óå óöáëåñÝò åíäåßîåéò êáé õðïâïëéìáßåò ðëçñïöïñßåò. ÐÜíôùò, ðéóôåýù üôé ôï êüììá èá
åðáíåîåôÜóç åí êáéñþ ôï æÞôçìá. Ç áðüöáóé ôïõ êüììáôïò, ïðïéáäÞðïôå êé áí åßíáé, èá åßíáé ãéá
ìÝíá óåâáóôÞ. 5) Äåí åßìáé ðñïäüôçò, áëëÜ Þìïõí, åßìáé êáé èá åßìáé ðéóôüò óôï êüììá.”-
(“ÐñïïäåõôéêÞ ÁëëáãÞ”, 25/7/1954).
“Ôï ôñáõìáôéóìÝíï ëéïíôÜñé ìåôÜ ôçí áðïêáôÜóôáóÞ ôïõ”.
Óçìåéþóåéò:
1. Áðü ôçí ðëïýóéá âéâëéïãñáößá êáé áñèñïãñáößá åíäåéêôéêÜ ðñïôåßíïõìå äýï äéáöïñåôéêÜ êáé óõãêñïõüìåíá
ßóùò ðïëéôéêÜ ìåôáîý ôïõò âéâëßá, êáèþò êáé äýï Üñèñá: (á) Ãéþñãç Ìùñáúôç, “ÅÊÁÓ ÏÉ ÂÅÂÇËÏÉ. ÔÏ
“ÊÁÔÇÃÏÑÙ” ÔÏÕ ÐËÏÕÌÐÉÄÇ”, ÅÍÔÏÓ, 1999. (åðßóçìç åêäï÷Þ) (â) Ä. Ðáðá÷ñÞóôïõ “ÍÉÊÏÓ ÐËÏÕÌÐÉÄÇÓ
- ÍÔÏÊÏÕÌÅÍÔÁ”, åêä. Äåëößíé, (áíôéêñïõüìåíç ìå ôï ðñïçãïýìåíï âéâëßï (á) åêäï÷Þ) (ã) Ãþñãïò Ìáýñïò,
¸ñåõíá - Ðáñïõóßáóç óôçí ÅËÅÕÈÅÑÏÔÕÐÉÁ, 2 - 8 Ìáßïõ 1984 (ä) “Íßêïò Ðëïõìðßäçò - ÐáñÜäåéãìá
êïììïõíéóôÞ ëáúêïý áãùíéóôÞ”, ÑÉÆÏÓÐÁÓÔÇÓ, 15/8/2000.
2. ÐñùôïóÝëéäï ÔÁ ÍÅÁ, 14 Áõãïýóôïõ 1954, ôï ïðïßï óõíå÷ßæåé: “...Ù÷ñüò êáé õðïâáóôáæüìåíïò ùäçãÞèç
åéò ôüðïí åêôåëÝóåùò ðáñÜ ôï Äáöíß. Áíôéìåôþðéóå ìå áðüëõôïí øõ÷ñáéìßáí ôáò óöáßñáò ôïõ áðïóðÜóìáôïò.
Äåí åäÝ÷èç ïýôå íá êïéíùíÞóç, ïýôå íá ôïõ äÝóïõí ôïõò ïöèáëìïýò ôïõ. Áé ôåëåõôáßáé ôïõ ëÝîåéò: “ÁöÞíù Ýíá
ôéìçìÝíï üíïìá óôï ðáéäß ìïõ”. ÐáñÝäùóå ìéáí åðéóôïëÞ ðñïò ôçí êáôÜäéêïí åéò èÜíáôïí óýæçãüí ôïõ”
3. “...ç ÏëïìÝëåéá ôçò ÊÅ áðïöáóßæåé ôçí áðïêáôÜóôáóç ôçò ìíÞìçò ôùí óõíôñüöùí Ãéþñãïõ ÓéÜíôïõ, Íßêïõ
Ðëïõìðßäç (ÌðÜñìðá) êáé Êþóôá ÃõöôïäÞìïõ (Êáñáãéþñãç...)”
4. ÄéáâÜóôå ôçí ðåñéãñáöÞ ôùí ×áúäáñéùôþí ÃéÜííç ÌðáñìðáãÜëá êáé ÃéÜííç ÌðåêéÜñç ãéá ôçí åêôÝëåóç êáé
ôçí ôáöÞ ôïõ Íßêïõ Ðëïõìðßäç. “Åìåßò èÜøáìå êáé îåèÜøåìå ôïí Ðëïõìðßäç”. Áðüóðáóìá áðü ôï ñåðïñôÜæ ôïõ
Ãéþñãïõ Ìáýñïõ óôçí ÅËÅÕÈÅÑÏÔÕÐÉÁ, 7/5/1984.
113