ΧΑΪΔΑΡΙ ΤΟΠΟΣ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ Κ.ΦΩΤΕΙΝΑΚΗ ΧΑΪΔΑΡΙ - ΤΟΠΟΣ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ -Σ_compre | Page 108

ÊÁÔÏ×Ç - ÁÍÔÉÓÔÁÓÇ
Óôï ×áúäÜñé, üðùò êáé ó´ üëç ôçí ÅëëÜäá, õðÞñ÷å ïñãÜíùóç ôïõ
Å.Á.Ì. Óýìöùíá ìå ìáñôõñßåò ï Ãñçãüñçò ÔóáêëáìÜò åß÷å ôçí êýñéá
åõèýíç ãéá ôï ×áúäÜñé, ôçí Áãßá ÂáñâÜñá, ôï ÁéãÜëåù êáèþò êáé ôùí
äýï øõ÷éáôñåßùí.
Óôï Å.Á.Ì. óõììåôåß÷áí, ìåôáîý ôùí Üëëùí, ç Åõäïîßá ÔóáêëáìÜ
(ãõíáßêá ôïõ Ãñçãüñç), ï Ãéþñãïò Óùôçñüðïõëïò, ï Ãéþñãïò ÂåëÝôæáò,
ÁèçíÜ Ìåëåöáíßäïõ ê.Ü. Ï Ãñçãüñçò ÔóáêëáìÜò óõíåëÞöèçêå áðü
ôç ÷ùñïöõëáêÞ ôïõ ÁéãÜëåù· ôïí ìåôÝöåñáí óôïõ ×áôæçêþóôá êáé óôç
óõíÝ÷åéá óôï Óôñáôüðåäï ×áúäáñßïõ, óôï Ìðëïê 15. Óôéò 24 ÌáÀïõ
ôïõ 1943 ï ÔóáêëáìÜò, ìðñïóôÜ óôçí áðåéëÞ ôçò åêôÝëåóçò äñáðåôåýåé,
êñýâåôáé ðñïóùñéíÜ óôï Øõ÷éáôñåßï ôïõ Äáöíßïõ ãéá íá óõíå÷ßóåé ôçí
áíôéóôáóéáêÞ ôïõ äñÜóç óôá Äåñâåíï÷þñéá. ÌåôÜ ôï ðÝñáò ôïõ ðïëÝìïõ
åðéóôñÝöåé óþïò óôï ×áúäÜñé.
Óôçí ðåñéï÷Þ ôïõ ×áúäáñßïõ êáé ôçò Áãßáò ÂáñâÜñáò óõãêñïôÞèçêå
ôï êáëïêáßñé ôïõ 1943 ï 3 ïò Ëü÷ïò ôïõ ÉÉÉ ÔÜãìáôïò Äõôéêþí
Óõíïéêéþí ôïõ ÅËÁÓ. Ôç óýóôáóç ôïõ ëü÷ïõ óôçí ðåñéï÷Þ åíèÜññõíå
ï ôáãìáôÜñ÷çò Óôáýñïò Ìáõñïèáëáóóßôçò, ìåôÝðåéôá äÞìáñ÷ïò
ÁéãÜëåù. Ôïí 3 ï ëü÷ï óõãêñïôïýóáí ïé Ë. Êùóôáíôéíßäçò, Ã. ÊïíôéæÜò,
Ç. ËéÜêïõñáò êáé Üëëïé “5 - 6 åíèïõóéþäåéò ôïðéêïß áãùíéóôÝò”. Ç
ïëéãÜñéèìç ïìÜäá, Ý÷ïíôáò ùò ïñìçôÞñéï ôï óðßôé ôïõ áãùíéóôÞ
Ç. ËéÜêïõñá, ðïõ âñéóêüôáí åðß ôçò ÉåñÜò Ïäïý áðÝíáíôé áðü ôï
åñãïóôÜóéï ôïõ ÓéãÜñá (óçìåñéíü ÐñÜêôéêåñ), Ýêáíå Ýíôïíç ôçí
ðáñïõóßá ôçò óôçí ðåñéï÷Þ, áíýøùóå ôï ðáôñéùôéêü áßóèçìá êáé
åíèÜññõíå ôïõò êáôïßêïõò ôïõ ×áúäáñßïõ êáé ôçò Áãßáò ÂáñâÜñáò.
¹ôáí ôÝôïéá ç äñÜóç ôçò ðïõ äçìéïýñãçóå ôçí åíôýðùóç üôé ðñüêåéôáé
ãéá ìéá ðïëõÜñéèìç ïìÜäá, ç ïðïßá áðïôåëïýóå ìÝñïò ôùí Åëáóßôéêùí
äõíÜìåùí ôçò ÐÜñíçèáò. (ÃñáðôÞ áíáöïñÜ ôïõ êáðåôÜíéïõ ôïõ ÅËÁÓ
Äõôéêþí Óõíïéêéþí Ëåùíßäá Êùíóôáíôéíßäç óôçí åöçìåñßäá “Ôï ×áúäÜñé
ÓÞìåñá”, ô. 20, 2007).
ÊáôÜ ôçí äéÜñêåéá ôçò Êáôï÷Þò êáé ôïõ Åìöõëßïõ ÐïëÝìïõ, ðïëëïß
×áúäáñéþôåò èõóéÜóôçêáí Þ “÷Üèçêáí ôá ß÷íç” ôïõò óôïõò áãþíåò ãéá
ôï äéþîéìï ôïõ îÝíïõ êáôáêôçôÞ, ôçí áíåîáñôçóßá êáé ôç äçìïêñáôßá óôç
÷þñá ìáò. ÁíáöÝñïõìå ïñéóìÝíïõò, âÜóåé ôïõ ÷åéñüãñáöïõ êáôáëüãïõ
áðü Üãíùóôï, ðïõ Ýðåóå óôá ÷Ýñéá ìáò êáé ôï ðáñïõóéÜæïõìå óôçí
ìåèåðüìåíç óåëßäá.
Óôçí Áíôßóôáóç êáé óå ìðëüêá “÷Üèçêáí”:
Ïéêïíïìßäçò Èåïäüóçò, Óùôçñüðïõëïò Ãéþñãïò (ðáôÝñáò ôïõ
ãíùóôïý Ãåùñãïýëç óêïôþèçêå óôç ìÜ÷ç ôçò Êáñïýôáò), ÂáñõôéìéÜäçò
ÔÜóïò, Ãéþñãïò (ï åðïíïìáæüìåíïò “ÁìåñéêÜíïò”), Óðýñïò (ï
åðïíïìáæüìåíïò Óðáíüò, ôïí Ýðíéîáí ïé Ãåñìáíïß ìÝóá ó´ Ýíá âáñÝëé
óôï Äáöíß), ËáêáñäÞò Íéêüëáïò, ×áóáêëÞò ÄçìÞôñçò, ËáêïöôÜóçò
(;) ÃéÜííçò, ¢ãíùóôïò. “¸íá ðñùß óôç èÝóç ãåöõñÜêé êïíôÜ óôïí
êéíçìáôïãñÜöï ¢íïéîç âñÝèçêå Ýíá áêÝöáëï ðôþìá· åß÷å ðéáóôåß áðü
ÃåñìáíïôóïëéÜäåò, ôïí Ýäåóáí êáé áöïý ôïõ êñÝìáóáí óôï ëáéìü
÷åéñïâïìâßäá, ôñÜâçîáí ìå óðÜãêï ôçí ðåñüíç êáé ãé´ áõôü äåí
ìðïñïýóå íá áíáãíùñéóôåß”.
ÊÁÔÏ×Ç - Óôñáôüðåäï ×áúäáñßïõ
Ôï ×áúäÜñé æåé äýóêïëåò ìÝñåò. Ï óôñáôþíáò, ðïõ åß÷å äçìéïõñãÞóåé
ï É. ÌåôáîÜò ôï 1937 óôç èÝóç “ÊáñáúóêÜêç”, ìåôáôñÝðåôáé áðü ôïõò
Ãåñìáíïýò êáôáêôçôÝò óå óôñáôüðåäï óõãêÝíôñùóçò êáé âáóáíéóìïý
ôùí áãùíéóôþí ôçò ÅèíéêÞò Áíôßóôáóçò. Ïé ×áúäáñéþôåò æïõí ôçí
áãùíßá ôùí âáóáíéóôçñßùí êáé ôùí åêôåëÝóåùí. ÂëÝðïõí êáìéüíéá
íá ìåôáöÝñïõí ôïõò áãùíéóôÝò ãéá åêôÝëåóç, áëëÜ äåí ëõãßæïõí. Ôá
âáóáíéóôÞñéá êáé ïé åêôåëÝóåéò åß÷áí óáí óêïðü íá ëåéôïõñãÞóïõí ùò
ðñïðáãÜíäá ôñüìïõ óôçí áíåñ÷üìåíç áíôßóôáóç êáôÜ ôïõ êáôáêôçôÞ.
Ï ìåãáëýôåñïò áñéèìüò êñáôïõìÝíùí, 15.000 ðåñßðïõ, óçìåéþèçêå
óôéò 20 Áõãïýóôïõ 1944.
Ìåôáîý ôùí ÷éëéÜäùí êñáôïõìÝíùí ðïõ ðÝñáóáí áðü ôï Óôñáôüðåäï
Þôáí ï ìåãÜëïò ¸ëëçíáò ìïõóïõñãüò Íßêïò Óêáëêþôáò, ï
óõããñáöÝáò ÆÞóçò ÓêÜñïò (ÉáíïõÜñéïò 1944), ï Æáê Ìåíá÷Ýì
(äçìïóéïãñÜöïò) ê.Ü.
Óýìöùíá ìå åðßóçìá óôïé÷åßá, áðü ôï ×áúäÜñé ðÜñèçêáí êáé
åêôåëÝóôçêáí ôïõëÜ÷éóôïí 1.800 Üíèñùðïé. Ïé çñùéêÝò ìïñöÝò
êáèþò êáé ïé êáèçìåñéíÝò ìåãáëåéþäåéò óôéãìÝò êáé êáôáóôÜóåéò
ðåñéãñÜöïíôáé óôá âéâëßá ôùí ÈÝìïõ ÊïñíÜñïõ (óõããñáöÝá), Áíôþíç
106
Ôï Ìðëïê 15, öùôïãñáößá óôï Ðïëåìéêü Ìïõóåßï.
Öëïýíôæç (ãéáôñïý ôïõ ÓôñáôïðÝäïõ), ÄçìÞôñç ÐáõëÜêç ê.Ü. êáé ãé´ áõôüí
ôï ëüãï äåí ðáñïõóéÜæåôáé áíáëõôéêÜ ôï èÝìá ôïõ ÓôñáôïðÝäïõ.
Ç ðñþôç åêôÝëåóç äÝêá êñáôïõìÝíùí óôï Óôñáôüðåäï Ýãéíå óôéò 12
Äåêåìâñßïõ 1943.
Óôéò 23 Áðñéëßïõ ôïõ 1944 ìåôáöÝñïíôáé 60 êñáôïýìåíïé áðü
ôï Óôñáôüðåäï óôçí Ñéôóþíá ãéá åêôÝëåóç. Ìåôáîý áõôþí êáé ï
×áúäáñéþôçò Êþóôáò ×áôæçãåùñãßïõ, áäåëöüò ôïõ Âáóßëç ôïõ
“ðáðÜ”, ï ïðïßïò óôï ýøïò ôïõ æá÷áñïðëáóôåßïõ Ëïõî (óôç óõìâïëÞ
ôçò ÐëáóôÞñá ìå ôçí Áãùíéóôþí ÓôñáôïðÝäïõ óÞìåñá) áöÞíåé ìéá
öùôïãñáößá, óôï üðéóèåí ìÝñïò ôçò ïðïßáò ãñÜöåé Ýíá ìÞíõìá, “Åãþ
ðÜù ãéá åêôÝëåóç. Íá âáöôßóåôå ôï ðáéäß Êþóôá”.
Ôçí áõãÞ ôçò 1 çò ÌáÀïõ 1944 áðü ôï BLOCK 15 îåêéíïýí ôá êáìéüíéá
ìÝóù ôçò ÉåñÜò Ïäïý êáé ìåôáöÝñïõí ãéá åêôÝëåóç óôçí ÊáéóáñéáíÞ
200 áêñïíáõðëéþôåò êïììïõíéóôÝò, ìåôáîý ôùí ïðïßùí ï ÍáðïëÝùí
Óïõêáôæßäçò (äéåñìçíÝáò ôïõ óôñáôïðÝäïõ). Ï Íßêïò ÃëÝæïò, áäåëöüò
ôïõ Ìáíüëç ÃëÝæïõ ðïõ ìáæß ìå ôïí ËÜêç ÓÜíôá êáôÝâáóáí ôçí
ÃåñìáíéêÞ óçìáßá áðü ôçí Áêñüðïëç, åêôåëÝóèçêå óôéò 10 ÌáÀïõ 1944.
Ôï Óôñáôüðåäï äéáëýèçêå óôéò 27 Óåðôåìâñßïõ 1944.
Ëßãï ðñéí, ôçí áõãÞ ôçò 8 çò Óåðôåìâñßïõ 1944 åêôåëÝóèçêáí
óôïí óçìåñéíü ÄéïìÞäåéï 59 (Þ 72) ¸ëëçíåò, ìåôáîý áõôþí ç ËÝíá
ÊáñáãéÜííç êáé ï Ìáíüëçò Ëßôéíáò. Ðåñéóóüôåñá óôï âéâëßï ôïõ
Ê. Óâïëüðïõëïõ.
Óôçí äéÜñêåéá ôçò Êáôï÷Þò ïé êÜôïéêïé ôïõ ×áúäáñßïõ åêôüò áðü
ôçí Ýëëåéøç åëåõèåñßáò êáé ôùí âáóéêþí áãáèþí, áíáãêáßùí ãéá ôç
êáèçìåñéíÞ åðéâßùóç, åß÷áí íá áíôéìåôùðßóïõí ìåãÜëåò øõ÷ïëïãéêÝò
ðéÝóåéò ðïõ ðñïÝñ÷ïíôáí áðü ôïí öüâï ôïõ ÓôñáôïðÝäïõ êáé ôçí Ýíôïíç
ðáñïõóßá ôùí Ãåñìáíþí óôçí ðüëç. Ðáñ´ üëá áõôÜ õðÞñîå áëëçëåããýç
ìåôáîý ôùí êáôïßêùí êáé ëåéôïýñãçóáí äýï åóôßåò óõóóéôßùí, óôéò
ðåñéï÷Ýò ôçò ÍÝáò Öþêáéáò êáé ôïõ ÄÜóïõò. Éäéáßôåñç öñïíôßäá
äüèçêå ãéá ôá ìéêñÜ ðáéäéÜ, Ýôóé þóôå íá åîáóöáëéóôåß ôï ãÜëá ôïõò.
Ôá óùôÞñéá óõóóßôéá ÅÏ×Á äéïñãÜíùóáí ìåôáîý ôùí Üëëùí ïé ÓÜââáò
ÁèáíáóéÜäçò êáé ç ãõíáßêá ôïõ Áèáíáóßá, ÌÜñèá Èåïöáíßäïõ,
Áéêáôåñßíç Ãéá÷íÞ, Ìáñßêá Ãéá÷íÞ, Ôáóïýëá ÃåùñãáíôÞ, áäåëöÝò
Óôáèüðïõëïõ (Ñþóïõ), ÌÜãäá ÐáíôåëÜñïõ, ê.Ü.
Ôï ×áúäÜñé Ýãéíå ðïßçìá, ôñáãïýäé êáé óýìâïëï Áíôßóôáóçò.
Ï ÄÞìïò ×áúäáñßïõ ôßìçóå ôïõò Þñùåò ôïõ ÓôñáôïðÝäïõ,
ïíïìáôïäüôçóå Ýíáí áðü ôïõò êåíôñéêüôåñïõò äñüìïõò ôçò ðüëçò óå
“Ïäü Áãùíéóôþí ÓôñáôïðÝäïõ” êáé Üëëïõò ìéêñüôåñïõò ìå ïíüìáôá
áãùíéóôþí (Óïõêáôæßäçò, ÊáñáãéÜííç ê.Ü.)
Åðßóçò ï ÄÞìïò åðÝëåîå ãéá óÞìá ôçò ðüëçò ôï “Ìðëïê 15” -
÷þñï öïâåñÞò áðïìüíùóçò - êáé óå óõíåñãáóßá ìå ôï ðáñÜñôçìá
ôçò Ð. Å. Á. Å. Á. ßäñõóáí ôï Ìïõóåßï ôçò ÅèíéêÞò Áíôßóôáóçò ôïí
ÌÜéï ôïõ 1997.
Ôï “Ìðëïê 15” Ý÷åé ÷áñáêôçñéóôåß äéáôçñçôÝï ìíçìåßï áðü ôï
Õðïõñãåßï Ðïëéôéóìïý ôçí ðåñßïäï ðïõ Þôáí õðïõñãüò ç Ìåëßíá
Ìåñêïýñç. ÊÜèå ÷ñüíï ôçí ÐñùôïìáãéÜ ðñáãìáôïðïéåßôáé åêäÞëùóç
ìíÞìçò óôï “Ìðëïê 15” ðïõ óõíäéïñãáíþíåôáé áðü ôï ÐáñÜñôçìá ôçò
Ð. Å. Á. Å. Á. êáé ôïí ÄÞìï ×áúäáñßïõ. Ç èÝëçóç ôïõ ×áúäáñéþôéêïõ
ëáïý, áëëÜ êáé ôçò ÄõôéêÞò ÁèÞíáò, åßíáé íá áðïìáêñõíèåß ôï
Óôñáôüðåäï, ÷ùñßò ïéêïðåäïðïßçóç êáé ôóéìÝíôï. Íá ðáñáìåßíåé ôï
Ìïõóåßï ÄéáâéâÜóåùí. Íá óõíôçñçèåß ôï ÌÐËÏÊ 15 êáé íá ãßíåé
Ìïõóåßï ÅèíéêÞò Áíôßóôáóçò. Íá äéáôçñçèïýí ïé åëåýèåñïé ÷þñïé, íá
áíáðôõ÷èåß ôï ðñÜóéíï êáé íá áðïôåëÝóåé ìéá áêüìá áíÜóá ãéá ôïõò
êáôïßêïõò ôïõ ËåêáíïðÝäéïõ ôçò ÁèÞíáò.
“Åãþ ðÜù ãéá åêôÝëåóç. Íá âáöôßóåôå ôï ðáéäß Êþóôá.”
Ôï ìÞíõìá Ýãñáøå ðßóù áðü ôçí öùôïãñáößá ï ×áúäáñéþôçò
Êþóôáò ×áôæçãåùñãßïõ üôáí ðÞãáéíå ãéá åêôÝëåóç.
Óôïí Åìöýëéï ôï ×áúäÜñé æåé - üðùò êáé ïé ðåñéóóüôåñåò
óõíïéêßåò ôçò ÁèÞíáò - ôï äéêü ôïõ äñÜìá.
Óôá ÄåêåìâñéáíÜ óêïôþèçêáí áðü ôá ðõñÜ ôùí ¢ããëùí, ôçí ßäéá
çìÝñá, ïé ×áúäáñéþôåò, ÄçìçôñéÜäçò ÌçíÜò, ÄçìçôñéÜäçò Ìé÷áÞë
(ãéïò ôïõ ÌçíÜ óêïôþèçêáí ìáæß), ÊáñáìðÝôóïò ÃéÜííçò (ðáôÝñáò ôçò
ÁóôÝñùò - ãéá ðïëëÜ ÷ñüíéá ðñïúóôÜìåíçò óôá Äçìïôïëüãéá ôïõ ÄÞìïõ
×áúäáñßïõ). Ï ËéÜêïõñáò Çëßáò, Ýíáò áðü ôïõò ðñþôïõò Åëáóßôåò ôïõ
3 ïõ Ëü÷ïõ, åêôåëÝóôçêå ìåôÜ ôçí ÂÜñêéæá, óôçí ÊÝñêõñá. Ï Ðáôìáíßäçò
ÐÝôñïò, ï ïðïßïò åß÷å åêôåëÝóåé ìå åíôïëÞ ôçò Ï. Ð. Ë. Á. ôïí
öïýñíáñç Ìáíüëç Óßìï, åêôåëÝóôçêå ìå ôç óåéñÜ ôïõ óôï Ãïõäß. Åðßóçò,
åêôåëÝóôçêå áðü ôçí Ï. Ð. Ë. Á. ï ÓôÝëéïò ÐåñãáíôÞò.
107