ΧΑΪΔΑΡΙ ΤΟΠΟΣ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ Κ.ΦΩΤΕΙΝΑΚΗ ΧΑΪΔΑΡΙ - ΤΟΠΟΣ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ -Σ_compre | Seite 106

1941 - 1944 ÔÏ ÇÌÅÑÏËÏÃÉÏ ÔÇÓ ÁÍÔÉÓÔÁÓÇÓ Ôï ×áúäÜñé óôç ÃåñìáíéêÞ ÊÁÔÏ×Ç
Óôï çìåñïëüãéï ðïõ áêïëïõèåß ðáñïõóéÜæïíôáé ïñéóìÝíåò âáóéêÝò çìåñïìçíßåò ôçò éóôïñéêÞò ðåñéüäïõ 1941-1944, Ýôóé üðùò
êáôáãñÜöôçêáí êáé ðáñïõóéÜóôçêáí óôçí Ýêèåóç íôïêïõìÝíôùí ìå èÝìá ÊÁÔÏ×Ç-ÁÍÔÉÓÔÁÓÇ, óôï Êáëëéôå÷íéêü Ðíåõìáôéêü ÊÝíôñï
“¿ñá”, ÓåðôÝìâñéïò- Ïêôþâñéïò 1975. Ïé ïñãáíùôÝò ôçò Ýêèåóçò Þôáí:
Ïé ÐáíåëëÞíéåò Åíþóåéò Áãùíéóôþí ÅèíéêÞò Áíôßóôáóçò, ÁíáðÞñùí êáé Ôñáõìáôéþí ÅèíéêÞò Áíôßóôáóçò, Áîéùìáôéêþí êáé
Õðáîéùìáôéêþí ÅèíéêÞò Áíôßóôáóçò, ÈõìÜôùí ÃåñìáíéêÞò “Ï Öïßíéî”, ôï Êáëëéôå÷íéêü Ðíåõìáôéêü ÊÝíôñï “¿ñá”.
Ç ðáñïõóßáóç ôùí åðéëåãìÝíùí çìåñïìçíéþí ðïõ óõíäÝïíôáé ìå âáóéêÜ ãåãïíüôá ðïõ óçìÜäåøáí ôçí ðåñßïäï 1941-1944 ãßíåôáé
ãéá íá ðåñéãñÜøåé ôï ãåíéêüôåñï ðëáßóéï ìÝóá óôï ïðïßï áíáðôý÷èçêå ðáíåëëáäéêÜ ç Áíôßóôáóç· ôá ãåãïíüôá áõôÜ åðçñÝáóáí ìå ôïí
Ýíáí Þ ôïí Üëëïí ôñüðï êáé ôç æùÞ ôçò êïéíüôçôáò ôïõ ×áúäáñßïõ óôç Êáôï÷Þ. ÅèíéêÞ Áíôßóôáóç - Óôñáôüðåäï ×áúäáñßïõ - ÄåêåìâñéáíÜ
28 Ïêôùâñßïõ 1940: Ï éôáëéêüò öáóéóìüò åðé÷åéñåß íá êáôáêôÞóåé
ôçí ÅëëÜäá. Ï åëëçíéêüò ëáüò ôïí ðïëåìÜåé êáé ôïí êáôáôñïðþíåé óôá
âïõíÜ ôçò Áëâáíßáò. Ôüôå, óôï ðëåõñü ôùí çôôçìÝíùí, óðåýäïõí ïé
óýììá÷ïß ôïõò Ãåñìáíïß öáóßóôåò.
27 Áðñéëßïõ 1941: ÊáôáëáìâÜíåôáé ç ÁèÞíá áðü ôïõò ÷éôëåñéêïýò êáé
óôéò åðüìåíåò åâäïìÜäåò ïëïêëçñþíåôáé ç õðïäïýëùóç ôçò ÷þñáò.
ÌÜçò 1941: Éäñýåôáé óôç Ìáêåäïíßá ç åèíéêïáðåëåõèåñùôéêÞ
ïñãÜíùóç ÅËÅÕÈÅÑÉÁ áðü ôï ÊÊÅ êáé ôïí Ä. Øáññü.
28 ÌáÀïõ 1941: Éäñýåôáé óôçí ÁèÞíá ç ÅèíéêÞ Áëëçëåããýç (Å.Á.)
30-31 ÌáÀïõ 1941: Ï Ìáíüëçò ÃëÝæïò êáé ï Áðüóôïëïò ÓÜíôáò
êáôåâÜæïõí ôç óâÜóôéêá áðü ôçí Áêñüðïëç.
27 Óåðôåìâñßïõ 1941: ºäñõóç ôïõ Åèíéêïý Áðåëåõèåñùôéêïý Ìåôþðïõ
(ÅÁÌ).
30 Óåðôåìâñßïõ - 3 Ïêôùâñßïõ 1941: Åêôåëïýíôáé óôç ÄñÜìá 3.000
ðáôñéþôåò áð´ ôïõò Âïýëãáñïõò öáóßóôåò.
28 Ïêôùâñßïõ 1941: ÄéáäÞëùóç ôïõ ëáïý ôçò ÁèÞíáò óôï Óýíôáãìá
ïñãáíùìÝíç áðü ôï ÅÁÌ. ÖïéôçôÝò êáé êáèçãçôÝò Ýöôáóáí ìÝ÷ñé
ôï Ìíçìåßï ôïõ Áãíþóôïõ Óôñáôéþôç êáé êáôÝèåóáí ëïõëïýäéá êáé
óôåöÜíéá.
ÄåêÝìâñéïò 1941: Éäñýåôáé ç ÊÅ ôïõ ÅËÁÓ.
Áýãïõóôïò 1942: Äçìéïõñãåßôáé ç áíôÜñôéêç ïìÜäá Åèíéêüò
Äçìïêñáôéêüò Óýíäåóìïò (ÅÄÅÓ) õðü ôïí óôñáôçãüí Í. ÆÝñâá.
22 Óåðôåìâñßïõ 1942: Áíáôßíáîç ôùí ãñáöåßùí ôçò ðñïäïôéêÞò
ïñãÜíùóçò ÅÓÐÏ (ãùíßá êáé ÃëÜäóôùíïò) áðü ðáôñéþôåò ôçò ÐÅÁÍ.
25 Íïåìâñßïõ 1942: Áíáôßíáîç ôçò ãÝöõñáò ôïõ ÃïñãïðïôÜìïõ.
ÃåíÜñçò 1943: Ï Øáññüò áñ÷ßæåé ôçí åôïéìáóßá ôùí áíôÜñôéêùí
ïìÜäùí ÅÊÊÁ.
23 Öåâñïõáñßïõ 1943: ºäñõóç ôçò ÅÐÏÍ.
28 Öåâñïõáñßïõ 1943: Ç êçäåßá ôïõ åèíéêïý ðïéçôÞ ÊùóôÞ ÐáëáìÜ
ìåôáôñÝðåôáé óå ìåãÜëç ðáôñéùôéêÞ åêäÞëùóç.
5 Ìáñôßïõ 1943: 200.000 äéáäçëùôÝò óôçí ÁèÞíá êáé ôïí ÐåéñáéÜ
åêöñÜæïõí ôçí áíôßèåóÞ ôïõò óôçí åðéóôñÜôåõóç.
25 Ìáñôßïõ 1943: ÄéáäÞëùóç 300.000 Áèçíáßùí ìå ôçí åõêáéñßá ôçò
ÅèíéêÞò ÅïñôÞò.
21 ÌáÀïõ 1943: ÊïéíÞ ìÜ÷ç ÅÄÅÓ-ÅËÁÓ óôç ÓêÜëá Ðáñáìõèéïý.
Ôçí ßäéá åðï÷Þ ÅÄÅÓ-ÅÏÅÁ áíáôéíÜæïõí ôç ãÝöõñá ÊáëïãÞñïõ êáé
ÐáñáìõèéÜò-Öáíáñßïõ.
6 Éïõíßïõ 1943: ÅêôåëÝóôçêáí áðü Éôáëïýò 106 ðáôñéþôåò óôï
Êïýñíïâï.
25 Éïõëßïõ 1943: Ïëïêáýôùìá ôçò Ìïõóéùôßôóáò Çðåßñïõ. Ïé
Ãåñìáíïß åêôåëïýí 154 ðáôñéþôåò.
15 Áõãïýóôïõ 1943: Ïëïêáýôùìá ÊïììÝíïõ ¢ñôáò. Ïé Ãåñìáíïß
åêôåëïýí 317 ðáôñéþôåò.
13 Óåðôåìâñßïõ 1943: Ïëïêáýôùìá ôçò Êåöáëüâñõóçò, Ê. Óýìçò,
Ðåýêïõ êáé Óõêïëüãïõ ÊñÞôçò. Ïé Ãåñìáíïß åêôåëïýí 700 áãùíéóôÝò.
26 Íïåìâñßïõ 1943: Ïé Ãåñìáíïß åêôåëïýí 118 ðáôñéþôåò óôï
ÌïíïäÝíäñé ÓðÜñôçò.
9-13 Äåêåìâñßïõ 1943: Ôï ìåãáëýôåñï ïëïêáýôùìá ôçò Áíôßóôáóçò,
óôá ÊáëÜâñõôá. Ïé Ãåñìáíïß åêôåëïýí 1.101 ðáôñéþôåò, üëïõò ôïõò
Üíäñåò áðü 14 ÷ñïíþí êáé ðÜíù.
26 Éáíïõáñßïõ 1944: Åêôåëïýíôáé óôï ×áúäÜñé 50 ðáôñéþôåò áðü ôïõò
Ãåñìáíïýò.
23 ÖåâñïõÜñéïõ 1944: Áíáôßíáîç ôçò ôá÷åßáò ãåñìáíéêÞò
áìáîïóôïé÷ßáò óôç ãáëáñßá ôùí Ôåìðþí.
8 Ìáñôßïõ 1944: Óôç ËÜñéóá åêôåëïýíôáé áð´ ôïõò Ãåñìáíïýò 100
ðáôñéþôåò.
104
9 Ìáñôßïõ 1944: Óôï ×áúäÜñé åêôåëïýíôáé 53 áãùíéóôÝò áð´ ôïõò
Ãåñìáíïýò.
10 Ìáñôßïõ 1944: Äçìéïõñãåßôáé ç Ð. Å. Å. Á.
31 Ìáñôßïõ 1944: Áíáôßíáîç áìáîïóôïé÷ßáò ìå 600 Ãåñìáíïýò óôç
ËÜñéóá áðü ôïí ÅËÁÓ.
5 Áðñéëßïõ 1944: Åêôåëïýíôáé 233 ðáôñéþôåò óôçí Êëåéóïýñá
ÊáóôïñéÜò.
8 Áðñéëßïõ 1944: 50 áãùíéóôÝò åêôåëïýíôáé óôï ×áúäÜñé áð´ ôïõò
Ãåñìáíïýò.
14 Áðñéëßïõ 1944: Åêôåëïýíôáé óôï Áãñßíéï 120 áãùíéóôÝò áðü ôïõò
ôáãìáôáóöáëßôåò.
22 Áðñéëßïõ 1944: Ïé Ãåñìáíïß åêôåëïýí 318 ðáôñéþôåò óôïõò
Ðýñãïõò.
28 Áðñéëßïõ 1944: ÇñùéêÞ ìÜ÷ç óôï ÊÜóôñï ôïõ Õìçôôïý áðü ôñåéò
ÅÐÏÍÉÔÅÓ.
Áðñßëçò 1944: Ãéá Ôñßôç öïñÜ êáßíå ïé Ãåñìáíïß ôï ÌÝôóïâï êáé
åêôåëïýí 150 ãõíáéêüðáéäá.
1 ÌáÀïõ 1944: Ç åêôÝëåóç ôùí 200 ôïõ ×áúäáñßïõ óôï ÈõóéáóôÞñéï
ôçò ÊáéóáñéáíÞò.
16 ÌáÀïõ 1944: Åêôåëïýíôáé 120 ðáôñéþôåò óôï Óôñáôüðåäï
×áúäáñßïõ.
Éïýíéïò 1944: Ç ìÜ÷ç ôçò ÓïäåéÜò ìå ôï óýíèçìá “Ïýôå Ýíá óðõñß
óéôÜñé óôïí å÷èñü”.
10 Éïõíßïõ 1944: Óôï Äßóôïìï ËéâáäåéÜò åêôåëïýí ïé Ãåñìáíïß 296
ðáôñéþôåò. Ïëïêáýôùìá.
26 Éïõíßïõ 1944: Óôçí ðåñéï÷Þ ôçò Êõíïõñßáò (Áñêáäßá) åêôåëïýíôáé
202 ðáôñéþôåò áðü ôáãìáôáóöáëßôåò êáé Ãåñìáíïýò.
22 Éïõëßïõ 1944: Ç çñùéêÞ åðïíßôéóóá Ðáíáãéþôá Óôáèïðïýëïõ
óõíèëßâåôáé êÜôù áðü ôï ãåñìáíéêü ôáíê ïäçãþíôáò ôï óõëëáëçôÞñéï
ôçò ïäïý Ðáíåðéóôçìßïõ.
26 Éïõëßïõ 1944: Ç ÇëÝêôñá Áðïóôüëïõ âáóáíßæåôáé öñéêôÜ êáé
èáíáôþíåôáé áðü ôïõò Ãåñìáíïýò êáé ôïõò óõíåñãÜôåò ôïõò óôçí ÅéäéêÞ
ÁóöÜëåéá. Ôï ðôþìá ôçò ñß÷íåôáé óôçí ïäü Åëðßäïò.
9 Áõãïýóôïõ 1944: ÌåãÜëï ìðëüêï óôï Äïõñãïýôé. 190 ðáôñéþôåò
åêôåëïýíôáé áðü ôïõò Ãåñìáíïýò êáé ôá ÔÜãìáôá.
9 Áõãïýóôïõ 1944: Êáôóéðüäé-ÖÜñïò ÁèÞíáò. Ïé Ãåñìáíïß ðéÜíïõí
5.000 ïìÞñïõò êáé ç óõíïéêßá ãßíåôáé óôÜ÷ôç.
17 Áõãïýóôïõ 1944: Óôï ìðëüêï ôçò ÊïêêéíéÜò åêôåëïýíôáé 200
áãùíéóôÝò áðü ôïõò Ãåñìáíïýò êáé ôá ÔÜãìáôá Áóöáëåßáò (Ïóßá ÎÝíç)
êáé 6.000 üìçñïé ìåôáöÝñïíôáé óå ÷éôëåñéêÜ óôñáôüðåäá.
29 Áõãïýóôïõ 1944: Åêôåëïýíôáé 110 ðáôñéþôåò áðü ôïõò Ãåñìáíïýò
óôïí Êßóóáìï ÊñÞôçò.
2 Óåðôåìâñßïõ 1944: Ïëïêáýôùìá óôï ×ïñôéÜôç ôçò Èåó/íßêçò.
Åêôåëïýíôáé 246 êÜôïéêïé.
5 Óåðôåìâñßïõ 1944: Óôï óêïðåõôÞñéï ôçò ÊáéóáñéáíÞò åêôåëïýíôáé 50
áãùíéóôÝò áðü ôïõò Ãåñìáíïýò. Ï ìéêñüò Óïõëäßíïò óçêþíåôáé óôéò
ìýôåò ôùí ðïäéþí ôïõ ãéá íá ôïí ðÜñåé ç ñéðÞ.
8 Óåðôåìâñßïõ 1944: Åêôåëïýíôáé 72 óôï Äáöíß, áíÜìåóÜ ôïõò êáé
åðôÜ ãõíáßêåò. Ìáæß ôïõò êáé ç ËÝëá ÊáñáãéÜííç ìåôÜ áðü öñéêôÜ
âáóáíéóôÞñéá óôç ÌÝñëéí. [ó.ó. Óôï ÄéïìÞäåéï êÞðï üðïõ õðÜñ÷åé êáé
ó÷åôéêü ìíçìåßï. Ìåôáîý ôùí Üëëùí åêôåëÝóèçêå êáé ï Ì. Ëßôéíáò].
12 Ïêôùâñßïõ 1944: Ç ÁèÞíá ðáíçãõñßæåé ôçí áðåëåõèÝñùóÞ ôçò.
3 Íïåìâñßïõ 1944: Ïé Ãåñìáíïß öåýãïõí áðü ôçí çðåéñùôéêÞ ÅëëÜäá.
14 Íïåìâñßïõ 1944: Áêïëïõèåß ç áðåëåõèÝñùóç ôçò ÊñÞôçò ìå ôçí
çñùéêÞ ìÜ÷ç ôçò ÐáíáãéÜò.
ÓåëÝóô Ðïëõ÷ñïíéÜäç.
Ãõíáßêåò ìåôáöÝñïõí îýëá áðü
ôï Äáöíß, 1941.
Ï
é Ãåñìáíïß ðñïåôïßìáæáí ìåèïäéêÜ êáé áðü êáéñü, óôñáôéùôéêÜ
êáé ðïëéôéêÜ ôçí åðßèåóÞ ôïõò óôçí ÅëëÜäá. Óôï ×áúäÜñé åß÷áí
åãêáôáóôÞóåé, ðñéí ôçí Ýíáñîç ôïõ ðïëÝìïõ, Ýíáí Ãåñìáíü êáôÜóêïðï,
ï ïðïßïò åß÷å áãïñÜóåé ãç, åß÷å êôßóåé êáôïéêßá êáé åðéêïéíùíïýóå ìå
ôç Ãåñìáíßá ìÝóù áóõñìÜôïõ. Ôï üíïìÜ ôïõ Þôáí ¼ôôï ×Ýñôóöëåñ êáé
êáôïéêïýóå åðß ôçò óçìåñéíÞò ïäïý Êïõìïõíäïýñïõ 22, óôï ýøùìá.
Ïé Ãåñìáíïß óôç äéÜñêåéá ôçò Êáôï÷Þò ôïí äéüñéóáí äéåõèõíôÞ ôçò
ðïëåìéêÞò ëåßáò. Ï ¼ôôï ×Ýñôóöëåñ åðÝæçóå óôïí ðïëÝìï áëëÜ äåí
äéáíïÞèçêå íá æçôÞóåé ôï óðßôé ôïõ ìåôÜ ôçí Êáôï÷Þ. Óôá ðñáêôéêÜ ôïõ
Äçìïôéêïý Óõìâïõëßïõ 16/11/1945, áñ. ðñáêôéêïý 16 êáôáãñÜöåôáé
üôé ãéá ôï ïßêçìá ¼ôôï “áðïöáóßóôçêå üðùò ó÷çìáôéóèÞ åðéôñïðÞ åê
ôùí êáôïßêùí ôçò êïéíüôçôïò êáé ìå õðüìíçìá íá áðåõèõíèïýí óôï
Õðïõñãåßï Ïéêïíïìéêþí êáé Åóùôåñéêþí”.
Óôï êôßñéï áõôü óôåãÜóôçêáí, áìÝóùò ìåôÜ ôçí ðáñá÷þñçóç ôïý
êôßóìáôïò áðü ôï Äçìüóéï óôïí ÄÞìï, ôï Ýôïò 1965, ôï Äçìïôéêü
Ó÷ïëåßï (Ýùò ôï 1956), ç Áóôõíïìßá (Ýùò ôï 1964) êáé ôï Äçìáñ÷åßï
×áúäáñßïõ (Ýùò ôï 1978). Óôç óõíÝ÷åéá ëåéôïýñãçóå åêåß ôï ôìÞìá
åéêáóôéêþí ôïõ Ðíåõìáôéêïý ÊÝíôñïõ ôïõ ÄÞìïõ.
Ôï êôßñéï, ôï ïðïßï óôéò ìÝñåò ìáò åðéóêåõÜæåôáé, öÝñåé ôï üíïìá ôïõ
ÄçìÜñ÷ïõ ×áúäáñßïõ êáé ÂïõëåõôÞ ôçò ÅÄÁ, ÄçìÞôñç Ãéá÷íÞ.
“28 Ïêôùâñßïõ 1941 Þìïõíá ìÝóá óôï ÄñïìïêáÀôåéï. Åñãáæüìïõíá
åêåß. ÅóçêùèÞêáìå ôï ðñùß, åãþ âãÞêá íá ðÜù Ýîù íá ìÜèù ôá íÝá
óôïý “Ñþóóïõ”, Ýíá êÝíôñï êïíôÜ (ãùíßá ÉåñÜ Ïäüò êáé ÊáñáúóêÜêç,
åêåß ðïõ óÞìåñá âñßóêåôáé ôï îåíïäï÷åßï Áßãëç) ðïõ åß÷å ñáäéüöùíï,
êáé ôñÝîáìå íá ìÜèïõìå íá íÝá. Êáé ðñÜãìáôé âëÝðáìå ôïõò öáíôÜñïõò
ìå ô´ áõôïêßíçôá, ôá öïñôçãÜ, ðïõ Þôáí êñåìáóìÝíïé áðÜíù ìÝ÷ñé
ößóêá êáé ðçãáßíáíå óôï ×áúäÜñé íá ðáñïõóéáóôïýíå. ÅðéóôñÜôåõóç.
Åß÷å ôá äýï óôñáôéùôéêÜ êÝíôñá óôï âÜèïò ôïõ ×áúäáñßïõ, ôéò
äéáâéâÜóåéò êáé ôá âáñÝá üðëá”.
ÐñïöïñéêÞ ìáñôõñßá ôïõ íïóïêüìïõ Öþôç Êïõêïõâïý*.
6 Áðñéëßïõ 1942. “ÊáôÜ ôç äéÜñêåéá ôùí áåñïðïñéêþí âïìâáñäéóìþí
ôçò ÁèÞíáò, Ýíá óðßôé óôï ×áúäÜñé êïíôÜ óôçí ÉåñÜ Ïäü áíáôéíÜ÷ôçêå”
(Ã. ÖñáãêéáäÜêçò). Ðñüêåéôáé ãéá ôï íåüôåõêôï óðßôé ôïõ ×éþôç äéåõèõíôÞ
ôïõ Äñïìïêáúôåßïõ, øõ÷éÜôñïõ Ìé÷Üëç Ãéáííßñç, êáèþò êáé ãéá ôï óðßôé
ôçò ÌÜãäáò ÐáíôåëÜñïõ· ï âïìâáñäéóìüò Ýãéíå áðü ôï ÃåñìáíéêÜ
“Óôïýêáò” êáé óôü÷åõå ôï ëéìÜíé ôïõ ÐåéñáéÜ.
Ç ÌÜãäá ÐáíôåëÜñïõ áöçãåßôáé óôçí Ìáñßá Öáöáëéïý*:
“...ÐÝóáíå óôï ×áúäÜñé äýï íÜñêåò êáé ìéá Ýðåóå áêñéâþò ðßóù áðü
ôï óðßôé ìïõ. ÁõôÝò ðñïïñéæüíôáíå ãéá ôïí ÐåéñáéÜ... Åêåßíï ôï âñÜäõ
ðçãáßíáìå, üðùò êÜèå âñÜäõ óôéò åííéÜ ç þñá, ó´ Ýíá êáöåíåßï ãéá
íá áêïýóïõìå åéäÞóåéò, ãéáôß äåí åß÷å ñáäéüöùíá ôüôå êáíÝíáò, äåí
åðéôñåðüôáíå êéüëáò. Êé Üñ÷éóå ï óõíáãåñìüò... êáé öåýãïìå áð´ ôï
êáöåíåßï áõôü ðïõ áêïýãáìå ôéò åéäÞóåéò ãéá íá ðÜìå óðßôé... ÌåôÜ ðïõ
ðÝóáíå ïé íÜñêåò, üôáí åßäá üôé ôï óðßôé ìïõ ÷Üëáóå êáé äå ìðïñïýóá
ðéá íá ìåßíù åêåß, ðÞãá óôï ÄñïìïêáÀôåéï ôüôå êáé Ýìåéíá åêåß ðïõ
äïýëåõå ï êïõíéÜäïò ìïõ.”
ÏñãÜíùóç ôïõ ÅÁÌ óôï ÄñïìïêáÀôåéï:
“¼ôé ðÝñáóáí áíôÜñôåò áðü ôï ÄñïìïêáÀôåéï êé üôé ôïõò êñýøáíå,
åðåéäÞ Þôáí Øõ÷éáôñåßï êôë. íáé, åß÷áí ãßíåé êÜôé ôÝôïéá. ÕðÞñ÷å êáé
ïñãÜíùóç ôïõ ÅÁÌ ìÝóá óôï íïóïêïìåßï êáé ôïõò âïçèïýóå”.
ÐñïöïñéêÞ Ìáñôõñßá ôïõ åðéô. Ãåíéêïý Äéåõèõíôïý Íßêïõ Áë. ÑïìðïôÞ.*
“ÐáñÜíïìïé” óôï ÄñïìïêáÀôåéï:
“Åß÷áìå ôüôå ðáñáíüìïõò ïé ïðïßïé åñ÷üíôïõóáí ìÝóá. Å, Ýíá ðéÜôï
öáß ôïõò äßíáìå, ôïõò Ýäéíá. Åß÷áìå äýï Áõóôñáëïýò ðïõ ôïõò êñýâáìå
óôï ðåñéâüëé...”
“Åäþ áðÝíáíôé, üôáí åðÞãáíå êáé ãñÜøáíå óôç óðçëéÜ ôïõ ÍôáâÝëç
Ýíá “ÅÁÌ” êáé ôï áóðñßóáíå, ìÝóá ó´ áõôïýò Þìïõíá êé åãþ. Áõôü Þôáí
êáôÜ ôï ´41-´42. ÐÞãáìå äçëáäÞ äýï äï÷åßá áóâÝóôç áðÜíù ôç íý÷ôá
êáé âÜëáìå ðÝôñåò êáé ãñÜøáìå Ýíá “ÅÁÌ” êáé áóðñßóáìå ôéò ðÝôñåò...
Ïé Ãåñìáíïß ìÜæåøáí áð´ ôï ÁéãÜëåù üóïõò Þôáíå óôá êáöåíåßá êáé
ôïõò ðÞãáí áðÜíù óôï âïõíü. Ôïõò âëÝðáìå áðü åäþ êé åßðáìå üôé èá
ôïõò åêôåëÝóïõí. ÁëëÜ ïé Ãåñìáíïß ôïõò âÜëáíå ìüíï êáé ãêñåìßóáí
áõôÜ ôá ðñÜãìáôá, âãÜëáí ôéò ðÝôñåò, ôéò ÷Üëáóáí êáé ãêñÝìéóáí ôá
ãñÜììáôá...”
ÐñïöïñéêÞ Ìáñôõñßá ôïõ ÃéÜííç ÐáíôåëÜñïõ, íïóïêüìïõ, åðüðôç
ìáãåéñåßïõ êáé ìÝëïõò ôïõ Õãåéïíïìéêïý Óùìáôåßïõ “ÐáíïóïêïìåéáêÞ
ÅðéôñïðÞ” óôç Êáôï÷Þ*.
*Ìáñßáò Ó. Öáöáëéïý “ÉåñÜ Ïäüò 343, Ìáñôõñßåò áðü ôï ÄñïìïêáÀôåéï”, óåë.144-176, ÊÅÄÑÏÓ, 1995.
105