Σπουδή στη Νεοελληνική Γλώσσα Β΄ Λυκείου Μ.Μ.Ε. - Δημοσιογραφική δεοντολογία | Page 24

Σπουδή στη Νεοελληνική Γλώσσα
Απολυτήριες εξετάσεις εσπερινού Λυκείου 2006
Κείμενο
Πολύς λόγος έχει γίνει για το νεοελληνικό πολιτισμό και πολύς μόχθος καταβλή-
θηκε για τη δημιουργία του. Μεταφέρθηκαν πολλά υλικά για την οικοδόμησή του
από τον παραδοσιακό λαϊκό, από το βυζαντινό, από τον ελληνοχριστιανικό, από τον
αρχαίο ελληνικό πολιτισμό, από το σύγχρονο ευρωπαϊκό. Στο τέλος, όμως, φύτρω-
σε ένας άλλος, που κανένας δεν τον περίμενε, γι’ αυτό και ακόμη δεν τον έχουμε
συνειδητοποιήσει. Είναι ο πολιτισμός των Μέσων Μαζικής Επικοινωνίας.
Πολιτισμός, ως γνωστόν, είναι ένα κοινό σύστημα αναφορών σε αξίες από όλους
παραδεκτές. Οι αξίες αυτές συνιστούν τα μέτρα με τα οποία κρίνονται τα επιτεύγ-
ματα των ανθρώπων και εγκρίνονται ή απορρίπτονται. Ο πολιτισμός διαμορφώνει
ένα πλαίσιο ζωής και δράσης, όπου εκεί ζουν και αναδεικνύονται οι πολιτισμένοι,
εκεί αναγνωρίζονται και επικοινωνούν, εκεί επιζητούν ως μονάδες τη δικαίωσή
τους στην ανθρώπινη κοινωνία και στον κόσμο.
Αυτές τις λειτουργίες του πολιτιστικού πλαισίου σήμερα ποιος τις επιτελεί; Η
καλλιτεχνική αγορά; Οι συγγραφείς; Τα πανεπιστήμια; Η εκκλησία; Οι παραδοσια-
κοί θεσμοί; Όχι, τίποτε από αυτά. Τις επιτελεί η δημοσιογραφία δια των Μέσων
Μαζικής Επικοινωνίας.
Ο Έγελος είχε πει έναν αξιομνημόνευτο λόγο. Είπε πως για το σύγχρονο άνθρω-
πο, η πρωινή προσευχή είναι η ανάγνωση της εφημερίδας του. Η παρατήρηση είναι
πολύ οξυδερκής και σημαντική. Αναλογικά, θα λέγαμε ότι για τους Νεοέλληνες, στο
μέγιστο ποσοστό, η τηλεόραση αποτελεί την καθημερινή τους τροφή.
Ένας πολιτισμός διαθέτει τους δημιουργούς και τους δέκτες των αξιών του. Στο
σημερινό πολιτισμό μας δημιουργοί είναι οι δημοσιογράφοι. Όλος ο πολιτισμός
μας έχει περιοριστεί στη σχέση δημοσιογράφου– αναγνώστη, ακροατή, τηλεθεατή.
Εδώ παίζεται, κατά βάση, το παιχνίδι του πολιτισμού στις μέρες μας.
Πέρα από την εγκύκλια παιδεία του, ο Νεοέλληνας δεν διαθέτει άλλη πηγή γνώ-
σης από τον τύπο, το ραδιόφωνο και την τηλεόραση. Μετά το σχολείο, τα Μέσα
Μαζικής Επικοινωνίας θα τον αναλάβουν διά βίου. Εκεί θα ικανοποιήσει όλες τις
περιέργειές του και όλα τα πάθη του. Γι’ αυτό και εκείνα φροντίζουν να τον ικανο-
ποιούν πλουσιοπάροχα. Οικογενειακές διαφορές και προβλήματα ιδιωτικής φύσε-
ως υπερτονίζονται στο βωμό της ακροαματικότητας. Η ικανοποίηση, επίσης, του
πολιτικού πάθους βρίσκεται στην ημερήσια διάταξη.
Από την άλλη μεριά, οι «παραγωγοί των αξιών» του πολιτισμού μας δημιουρ-
γούν το πλαίσιο της δημοσιότητας, όπου προβάλλουν τις ιδέες τους και τους αν-
20