Σήμερα δεν εξετάζεται μόνον η ομάδα αίματος αλλά και κατά πόσον το
αίμα του δότη είναι απαλλαγμένο μολυσματικών παραγόντων όπως οι
ιοί που προκαλούν το AIDS και την ηπατίτιδα. Οι ομάδες αίματος
καθορίζονται από τρία αλληλόμορφα γονίδια.
Σύστημα Rhesus
Για το χαρακτηρισμό και την ταξινόμηση του αίματος ενός ατόμου,
εκτός από το σύστημα ΑΒΟ, λαμβάνεται υπόψη και ο παράγοντας
Rhesus (Rh). Ο παράγοντας Rhesus είναι μία πρωτεΐνη που μπορεί να
υπάρχει ή όχι στην επιφάνεια των ερυθροκυττάρων ενός ατόμου. Τα
άτομα που έχουν αυτή την πρωτεΐνη χαρακτηρίζονται ως Rhesus θετικά
(Rh+), ενώ εκείνα που δεν την έχουν ως Rhesus αρνητικά (Rh– ). Αν αυτή
η πρωτεΐνη ενεθεί σε άτομο Rh– , προκαλεί την παραγωγή
αντισωμάτων αντι-Rh. Ο παράγοντας Rh μπορεί να δημιουργήσει
προβλήματα στην περίπτωση που η μητέρα είναι Rh– και ο σύζυγος της
Rh+. Στην περίπτωση αυτή το παιδί που θα γεννηθεί μπορεί να
κληρονομήσει τον παράγοντα Rh από τον πατέρα και να γίνει Rh+. Η
μητέρα έχει αρκετές πιθανότητες να αναπτύξει αντισώματα έναντι του
παράγοντα Rh, αν κατά τη διάρκεια του τοκετού ή λίγο πριν σπάσει ο
πλακούντας, οπότε τα κύτταρα του ανοσοποιητικού μηχανισμού της
μητέρας έρχονται σε επαφή με τα ερυθρά αιμοσφαίρια του παιδιού.
Αρχίζει τότε η διαδικασία παραγωγής αντισωμάτων αντί-Rh. Τα
αντισώματα αυτά δε θα επηρεάσουν το παιδί το οποίο γεννιέται. Σε
επόμενη όμως εγκυμοσύνη, αφού η μητέρα είναι ήδη
ευαισθητοποιημένη (έχει αντισώματα έναντι του παράγοντα Rh), αν το
έμβρυο είναι πάλι Rh+, θα πεθάνει, γιατί τα ερυθροκύτταρά του θα
καταστραφούν από τα αντισώματα της μητέρας που διοχετεύονται
μέσω του πλακούντα στην κυκλοφορία του εμβρύου. Αυτό
προλαμβάνεται, αν αμέσως μετά τον πρώτο τοκετό χορηγηθούν στη
μητέρα αντί-Rh αντισώματα, τα οποία θα εξουδετερώσουν τα αντιγόνα
Rh. Με αυτόν τον τρόπο δε θα ευαισθητοποιηθεί η μητέρα για την
παραγωγή αντί-Rh αντισωμάτων.