1 . ΤΟ ΙΕΡΟ ΤΗΣ ΑΦΡΟΔΙΤΗΣ ΣΤΗ ΒΟΡΕΙΑ ΚΛΙΤΥ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΕΩΣ
Α . ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑ
Στὴν ἀπόκρημνη βόρεια πλαγιὰ του λόφου τῆς Ἀκροπόλεως τῶν Ἀθηνῶν καὶ πρὸς τὸ ἀνατολικό της τμῆμα συναντᾶμε λαξευμένες στὸν βράχο μιὰ σειρὰ κογχῶν μικροῦ βάθους σὲ διάφορα μεγέθη καὶ σχηματα , κυρίως παραλλαγὲς τοῦ ὁρΘΟγωνίου . Δὲν εἶναι τὸ μόνο σημεῖο τῆς βόρειας κλιτύος ὅπου ἔχουμε κόγχες αὐτοῦ του τύπου . Ἀντίστοιχες ὑπάρχουν στὸ δυτικὸ τμῆμα της , κυρίως μέσα σὲ σπηλιὲς , ἀλλὰ καὶ λίγο ἀνατολικότερα . Οἱ λατρεῖες στη Βόρεια κλιτὺ ἀφοροῦν τὸν Ἀπόλλωνα Ὑποακραϊο ( ὑπὸ Μακραῖς ), τὸν Δία Ὀλύμπιο , τὸν Πάνα , ἀλλὰ καὶ τὴν Ἀτθίδα κόρη Ἅγλαυρο . Η βόρεια κλιτὺς πρέπει ἀρχικὰ νὰ ἦταν ἕνα πραγματικὸ περιβόλ1174 ἀφιερωμένο σὲ ἀγροτικες-γονιμικὲς Θεότητες τῆς ἀρχαιότατης λατρείας- γνωστὸ εἶναι ἄλλωστε ὅτι στὶς κλιτύες εἴχαμε πολλὲς ἀπὸ τὶς ἀρχέγονες λατρεῖες Θεοτἠτων ποὺ συνδέονται μὲ τὴ βλάστηση καὶ τὴ γονιμότητα . Μετὰ τὸ 416 / 415 π . Χ . μὲ ψηφισμα ἀπαγορεύεται ἡ ἵδρυση ἄλλων ἱερῶν ἐντὸς του Πελαργικοιἵ ) τείχους ( IG 13 78 ).
Η βόρεια κλιτὺς ἐξ ἄλλου ἔγινε θέατρο διαφόρων μυθολογικῶν ἐπεισοδίων μεταξὺ θεῶν καὶ θνητῶν . Χαρακτηριστικὸς εἶναι ὁ τρόπος μὲ τὸν ὁποῖο παραδίδεται ἡ τοπογραφικῆ ἔνταξη του κάθε ἐπεισοδίου , π . χ . ἡ συνεύρεση Ἀπόλλωνος καὶ Κρἐουσας : Εὐριπίδου , Ἴων 283 , 494 : μυχώδεσι Μακραῖς ( οἱ σπηλαιώδεις -γεμάτες σπηλιὲς , κοιλώματα- Μακρὲς Πέτρες ).
Η συγκέντρωση κογχῶν ἀλλὰ καὶ οἱ δύο ἐπιγραφὲς στὸν βράχο ὁδηγησαν τὸν Oscar Broneer νὰ ταυτίσει τὸν χῶρο αὐτὸ μὲ τέμενος ἀφιερωμἑνο στὴν Ἀφροδίτη καὶ τὸν Ἔρωτα ( εἰκ . 23 ). Ο χῶρος ποὺ προοριζόταν γιὰ τὴ λατρεία Ἔρωτος καὶ Ἀφροδίτης , περιορίζεται σὲ ἄνδηρο , τὸ ὁποῖο εἶναι προσβάσιμο ἀπὸ τὸ ἐπίπεδο του περιπάτου μὲ ἐπι-
174 . Ι . ( I . T . Hi11 , The Ancient City of Athens . Its Topography and Monuments ( 1953 ) [ OἸ .
105